(Canhsatbien.vn) - 

Cảnh sát biển Việt Nam là lực lượng vũ trang nhân dân, lực lượng chuyên trách của Nhà nước, làm nòng cốt thực thi pháp luật và bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn trên biển; có chức năng tham mưu cho Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành theo thẩm quyền hoặc đề xuất với Đảng, Nhà nước về chính sách, pháp luật bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn trên biển; bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trong vùng biển Việt Nam; quản lý về an ninh, trật tự, an toàn và bảo đảm việc chấp hành pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên, thỏa thuận quốc tế theo thẩm quyền.

24 năm qua, dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, Cảnh sát biển Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng (Hải quân, Kiểm ngư, lực lượng dân quân biển, ngư dân…) bằng các biện pháp dân sự, hòa bình, như ngoại giao, chính trị, nghiệp vụ, lấy pháp luật là chủ yếu đã làm giảm căng thẳng, tránh được xung đột vũ trang trên biển, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trên vùng biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc; bảo vệ được lợi ích của quốc gia - dân tộc và bảo đảm an ninh, trật tự an toàn trên vùng biển Việt Nam.

Tuần tra trên biển. Ảnh: Minh Châu

Hiện nay, tình hình trên vùng biển, đảo của Việt Nam diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường, do “chiến lược” cùng “tham vọng” muốn kiểm soát biển của một vài nước trong khu vực. Bên cạnh đó, các mối đe dọa từ an ninh truyền thống, phi truyền thống, cướp biển, tội phạm xuyên quốc gia về ma túy, buôn lậu, vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn trên biển cũng thường xuyên xảy ra…. Tất cả những điều đó tác động rất lớn đến việc hoàn thành chức năng, nhiệm vụ của Lực lượng Cảnh sát biển.

Để làm tròn chức năng, nhiệm vụ được giao trong tình hình mới, Cảnh sát biển Việt Nam cần quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm túc những nội dung cơ bản sau:

Một là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, nhằm nâng cao nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ về chức năng, nhiệm vụ được giao

Đây là nội dung rất quan trọng và cấp thiết hiện nay đối với Lực lượng Cảnh sát biển. Bởi vì, vùng biển, đảo của Tổ quốc là một bộ phận lãnh thổ thiêng liêng, bất khả xâm phạm, có vai trò rất quan trọng trong quá trình tồn tại và phát triển của dân tộc Việt Nam. Bên cạnh đó, một vấn đề rất đáng lo ngại hiện nay, những nhân tố gây mất ổn định, xâm phạm chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam, đe dọa trực tiếp đến hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải trên vùng biển, đảo Việt Nam (Biển Đông) vẫn còn tồn tại, diễn ra khó đoán định. Trong khi đó, chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong giải quyết các vấn đề bất đồng, tranh chấp trên biển (Biển Đông) thông qua thương lượng hòa bình, trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nhau, bình đẳng cùng có lợi, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước về Luật Biển năm 1982 của Liên hợp quốc; Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC); không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, nhằm sớm tìm kiếm các giải pháp cơ bản và lâu dài, đáp ứng lợi ích chính đáng của các bên, tiến tới xây dựng Biển Đông thành vùng biển hòa bình, hợp tác và phát triển. Điều đó, đặt ra cho Cảnh sát biển Việt Nam là phải làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, làm cho cán bộ, chiến sĩ nhận thức đúng vị trí, tầm quan trọng của biển, đảo đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Để thực hiện tốt nội dung này, lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị Cảnh sát biển phải thường xuyên đổi mới hình thức, phương pháp tuyên truyền, giáo dục; tăng cường tuyên truyền, giáo dục làm cho cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị nắm vững các quan điểm, mục tiêu, tư tưởng, phương châm, phương thức, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, cũng như bảo vệ chủ quyền biển, đảo được thể hiện trong các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, nhất là Nghị quyết Trung ương 8 (khóa XI) về Chiến lược Bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; Nghị quyết Đại hội XIII; Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) về Chiến lược Phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 33- NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa XII) về Chiến lược Bảo vệ biên giới quốc gia; Luật Quốc phòng năm 2018 và Luật Cảnh sát biển Việt Nam năm 2018….

Lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị Cảnh sát biển Việt Nam cần không ngừng giáo dục bộ đội khi thực thi nhiệm vụ phải nắm chắc pháp luật Việt Nam và luật pháp quốc tế. Khi xử lý các tình huống trên biển, phải phối hợp chặt chẽ với lực lượng Hải quân, Kiểm ngư, đồng thời vận dụng linh hoạt, sáng tạo tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh và thực hiện tốt đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển. Thường xuyên tuyên truyền, vận động, hỗ trợ ngư dân chấp hành pháp luật và tuân thủ nghiêm các điều ước của quốc tế về biển, để vừa vươn khơi bám biển, phát triển kinh tế biển, vừa gắn với bảo vệ chủ quyền, bảo đảm lợi ích tối cao của quốc gia - dân tộc trên biển.

Hai là, Tiếp tục xây dựng Cảnh sát biển Việt Nam “Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, lấy xây dựng chính trị làm cơ sở để nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh và khả năng thực thi pháp luật trên biển, bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền vùng biển Việt Nam

Với vai trò là lực lượng chuyên trách của Nhà nước, làm nòng cốt thực thi pháp luật trên biển và chức năng tham mưu cho Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đề xuất với Đảng, Nhà nước về chính sách, pháp luật bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn trên biển; bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán; lợi ích quốc gia - dân tộc trên biển bằng các biện pháp hòa bình, phù hợp với pháp luật quốc tế, Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam cần được tiếp tục xây dựng vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức.

Để xây dựng Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam “Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, trước hết và quan trọng là lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị Cảnh sát biển phải xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị. Đây là nhân tố quan trọng nhất tạo cơ sở cho việc nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh và khả năng thực thi pháp luật, hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, lợi ích quốc gia – dân tộc trên vùng biển của Tổ quốc. Thực hiện tốt nội dung này, lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị Cảnh sát biển phải chủ động đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục và nâng cao chất lượng hoạt động công tác đảng, công tác chính trị; đảm bảo cho cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị có bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn kiên định mục tiêu, lý tưởng chiến đấu; tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; chấp hành nghiêm đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, kỷ luật của Quân đội.

Lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị Cảnh sát biển tiếp tục quán triệt, tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 51- NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa IX); đẩy mạnh phong trào Thi đua Quyết thắng gắn với tổ chức thực hiện tốt Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”; thực hiện Kết luận số 01 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị (khóa XII) và Chỉ thị số 87- CT/QUTW của Thường vụ Quân ủy Trung ương về “đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” gắn với thực hiện hiệu quả Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, XII, XIII) về công tác xây dựng Đảng, góp phần xây dựng các tổ chức đảng trong Đảng bộ Cảnh sát biển trong sạch, vững mạnh; đơn vị vững mạnh toàn diện.

Các đơn vị Cảnh sát biển cần thường xuyên đổi mới nội dung, chương trình huấn luyện, thực hiện hiệu quả Nghị quyết 765- NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương về “Nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2013 - 2020 và những năm tiếp theo”, xây dựng Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam có kiến thức, trình độ, tinh thông nghiệp vụ và khả năng chiến đấu cao; thực hiện tốt phương châm: “cơ bản, thiết thực, vững chắc”, đồng bộ và chuyên sâu; huấn luyện sát thực tế với nhiệm vụ thực thi pháp luật trên biển và các tình huống bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán trên vùng biển của Tổ quốc, phù hợp với tổ chức biên chế và vũ khí được trang bị. Huấn luyện cho bộ đội nắm chắc pháp luật Việt Nam, luật pháp quốc tế và sử dụng thành thạo các loại vũ khí trang bị có trong biên chế, làm chủ và khai thác tốt các loại phương tiện, vũ khí hiện đại vừa được trang bị. Cùng với huấn luyện chiến đấu, các đơn vị Cảnh sát biển cũng cần coi trọng huấn luyện diễn tập tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn… để sẵn sàng xử lý tốt các tình huống xảy ra trên biển, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.

Ba là, xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ chủ trì Cảnh sát biển Việt Nam hội tụ đủ các yếu tố “tâm, tầm, trí”, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ duy trì thực thi pháp luật bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền trên vùng biển, đảo của Tổ quốc

Đây là nội dung có vị trí, vai trò quan trọng. Bởi, Đảng ta luôn khẳng định cán bộ và công tác cán bộ là vấn đề trọng yếu, khâu đột phá, then chốt để xây dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng; nhân tố quyết định sự tồn vong của chế độ, sự thành bại của cách mạng Việt Nam; đồng thời, tham mưu, đề xuất đưa ra được các quyết sách đúng, trúng và tổ chức thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ được giao. Chính vì vậy, xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ chủ trì Cảnh sát biển Việt Nam hội tụ đủ các yếu tố “tâm, tầm, trí” và ngang tầm nhiệm vụ thực thi pháp luật bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích của quốc gia – dân tộc trên vùng biển, đảo của Tổ quốc lại càng có ý nghĩa.

Để thực hiện tốt nội dung này, các đơn vị Cảnh sát biển phải bồi dưỡng, giáo dục, xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có đủ trình độ, kiến thức và chuyên môn nghiệp vụ; biết nắm bắt và tạo thời cơ. Đây chính là cơ hội, chìa khóa làm cho vai trò, vị thế, uy tín của Việt Nam nói chung, Cảnh sát biển Việt Nam nói riêng trên trường quốc tế được củng cố, tăng cường, từ đó tạo ra những đột phá trong quan hệ với các đối tác chiến lược, các nước lớn, các nước láng giềng trong thực thi pháp luật bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trên biển; đồng thời, tạo ra những thuận lợi cho Việt Nam tham gia vào tất cả các lĩnh vực của đời sống quốc tế, để giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và phát triển bền vững, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN trong mọi tình huống.

Các đơn vị Cảnh sát biển phải thường xuyên đổi mới nội dung, phương pháp bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ chủ trì hội tụ đủ các yếu tố: phẩm chất, năng lực và trình độ; dự báo chính xác các tình huống chiến lược; kịp thời tham mưu đề xuất với Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển những đối sách phù hợp với đường lối đối ngoại của Đảng, trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc, luật pháp Việt Nam và điều ước của quốc tế trong giải quyết mọi bất đồng, tranh chấp trên biển. Đồng thời, có kế sách ngăn ngừa từ sớm, từ xa các nguy cơ gây xung đột vũ trang và chiến tranh xâm lược trên biển, xử lý kịp thời các tình huống nảy sinh, nhằm triệt tiêu các nhân tố có thể gây ra căng thẳng, xung đột; kiên quyết, kiên trì đấu tranh, ngăn chặn các hành vi vi phạm an ninh, trật tự, an toàn trên biển, các hành động xâm phạm chủ quyền, quyền chủ quyền, bằng biện pháp hòa bình.

Bốn là, xây dựng Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ; giữ vững mối quan hệ với các nước láng giềng; ứng xử giải quyết tốt các vấn đề tranh chấp trên biển, tạo môi trường hòa bình, ổn định nhằm giữ vững chủ quyền biển, đảo và phát triển kinh tế đất nước

Nội dung này có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng, nhằm xây dựng lòng tin với các nước, nhất là các nước láng giềng để giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và phát triển trên vùng biển, đảo của Tổ quốc. Bởi, trong quá trình đổi mới, hội nhập quốc tế, Việt Nam luôn nhất quán với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển. Chính đường lối đối ngoại này đã đặt ra cho Việt Nam nói chung, lực lượng vũ trang nói riêng, trong đó có Lực lượng Cảnh sát biển yêu cầu phải nâng cao hiệu quả hợp tác với các nước trong cộng đồng quốc tế, cộng đồng ASEAN và các nước láng giềng.

Hiện nay, trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, nhất là yêu cầu, nhiệm vụ thực thi pháp luật, bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán, lợi ích quốc gia - dân tộc trên vùng biển, đảo, đòi hỏi Lực lượng Cảnh sát biển phải thường xuyên quán triệt, nắm vững quan điểm, phương châm, nguyên tắc, đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ của Đảng; nâng cao hiệu quả các hoạt động hợp tác quốc phòng giữa Cảnh sát biển Việt Nam với lực lượng Cảnh sát biển các nước láng giềng, cộng đồng ASEAN và cộng đồng quốc tế, để đưa các mối quan hệ hợp tác đó đi vào chiều sâu, nhằm xử lý, giải quyết tốt các vấn đề an ninh, an toàn hàng hải mà các nước cùng quan tâm một cách thực chất, chân thành và minh bạch. Các đơn vị Cảnh sát biển cần thường xuyên bồi dưỡng kiến thức đối ngoại cho đội ngũ cán bộ, chiến sĩ: Trong ứng xử, giải quyết các vấn đề bất đồng, mâu thuẫn trên biển, phải kiên quyết, kiên trì thực hiện giải pháp hòa bình trên cơ sở giữ vững nguyên tắc chiến lược, sách lược “dĩ bất biến ứng vạn biến” và sự hiểu biết, tin cậy lẫn nhau, tôn trọng độc lập, chủ quyền, lợi ích của nhau, phù hợp với luật pháp Việt Nam và thông lệ quốc tế.

Là lực lượng nòng cốt trong thực thi pháp luật, bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc, Cảnh sát biển Việt Nam phải chủ động giữ vững mối quan hệ hữu nghị với các nước láng giềng có chung vùng biển, biên giới trên biển; thường xuyên trao đổi thông tin, kinh nghiệm; phối hợp tổ chức tuần tra chung; diễn tập phòng chống cướp biển, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn trên biển, để xây dựng lòng tin chiến lược trong tiến trình hợp tác, góp phần bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa.

Biển, đảo Việt Nam là một bộ phận lãnh thổ, cấu thành phạm vi chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc… Nhiệm vụ thực thi pháp luật, bảo vệ toàn vẹn chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán trên biển rất nặng nề, đòi hỏi Lực lượng Cảnh sát biển phải thường xuyên quán triệt, nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, tổ chức triển khai thực hiện chủ động, sáng tạo trong thực tiễn ở mọi cấp và toàn dân. Có như vậy mới tạo ra sức mạnh tổng hợp bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng biển, đảo của Tổ quốc trong mọi tình huống.

Đại tá, ThS. PHẠM ĐÌNH DŨNG
Viện Chiến lược Quốc phòng