(Canhsatbien.vn) - 

Xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh tiêu biểu, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, bảo đảm an toàn tuyệt đối về mọi mặt là yêu cầu, nhiệm vụ và trách nhiệm chính trị của cấp ủy, cán bộ chủ trì, cơ quan chức năng các cấp trong Quân đội, đặc biệt là ở đơn vị cơ sở. Do vậy, phải quan tâm coi trọng, làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, quản lý kỷ luật, bảo đảm an toàn của quân nhân mọi lúc, mọi nơi. Bài viết phân tích, luận giải một số biện pháp nâng cao chất lượng tiến hành công tác giáo dục chính trị tư tưởng, quản lý kỷ luật của quân nhân ở đơn vị cơ sở trong Quân đội hiện nay.

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Quân đội mạnh là nhờ giáo dục khéo, nhờ chính sách đúng và nhờ kỷ luật nghiêm”1. Nhận thức đúng đắn vị trí, tầm quan trọng, sự cần thiết của công tác giáo dục chính trị tư tưởng, quản lý kỷ luật, bảo đảm an toàn của quân nhân ở đơn vị cơ sở trong Quân đội, những năm qua, cấp ủy, cán bộ chủ trì các đơn vị luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ nhiều nội dung, biện pháp toàn diện, đa dạng, có trọng tâm, trọng điểm và đạt chất lượng, hiệu quả thiết thực. Đa số các đơn vị đã chủ động thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, tiến hành các đợt sinh hoạt chính trị tư tưởng gắn với thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, đối thoại giữa cấp trên với cấp dưới, cơ quan với đơn vị; biểu dương, đề nghị khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có kết quả, thành tích tiêu biểu trong thực hiện nhiệm vụ và chấp hành nghiêm pháp luật, kỷ luật; kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục cơ bản, giáo dục thường xuyên với giáo dục pháp luật; giáo dục chung với giáo dục riêng; duy trì có hiệu quả mô hình “Mỗi ngày một câu hỏi pháp luật, mỗi tuần học một điều luật”, sinh hoạt Ngày Đảng, Ngày Pháp luật, Ngày Chính trị và văn hóa tinh thần ở cơ sở; mô hình tủ sách, ngăn sách pháp luật; hoạt động của Tổ tư vấn tâm lý, pháp lý quân nhân, trực tiếp góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, kiến thức, hiểu biết về pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật, chế độ và nền nếp quy định của đơn vị cho mọi quân nhân. Đồng thời, duy trì thực hiện có hiệu quả các thiết chế văn hóa ở đơn vị, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí, sinh nhật đồng đội, diễn đàn, tọa đàm trao đổi về tư tưởng, kỷ luật, nói chuyện pháp luật… Chủ động liên hệ, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương, địa bàn đóng quân của đơn vị; phối hợp với địa phương, gia đình quân nhân để giáo dục, rèn luyện, quản lý cán bộ, chiến sĩ, nhất là ngày nghỉ, giờ nghỉ, khi quân nhân nghỉ lễ, tết, đi phép, nghỉ tranh thủ và công tác, lao động ngoài doanh trại. Do vậy, mặc dù trong thời gian qua có nhiều diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, khu vực, nhiệm vụ của Quân đội ngày càng nặng nề, yêu cầu về cường độ và chất lượng cao hơn, đời sống vật chất, tinh thần của quân nhân ở đơn vị cơ sở còn không ít khó khăn, song tuyệt đại đa số quân nhân có nhận thức tư tưởng đúng đắn, thấy rõ được tầm quan trọng của công tác giáo dục chính trị tư tưởng, chấp hành pháp luật, kỷ luật, hậu quả của việc vi phạm pháp luật, kỷ luật, quy định của đơn vị. Từ đó, xác định tư tưởng, động cơ trách nhiệm đúng đắn trong học tập, rèn luyện, công tác, phấn đấu thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao; không vi phạm pháp luật, kỷ luật, yên tâm gắn bó với công việc, với đơn vị.

Bên cạnh những kết quả, thành tích đã đạt được, công tác giáo dục chính trị tư tưởng, quản lý kỷ luật, bảo đảm an toàn của quân nhân ở đơn vị cơ sở thời gian qua vẫn còn tồn tại một số hạn chế, yếu kém, cần khắc phục kịp thời: Công tác giáo dục chính trị tư tưởng một số đơn vị tiến hành chưa thường xuyên liên tục, chưa có chiều sâu; thực hiện quy trình, các khâu, các bước của công tác tư tưởng trong quản lý bộ đội chưa tốt, nhất là việc dự báo, nắm diễn biến tư tưởng và giải quyết, định hướng tư tưởng cho bộ đội. Thực hiện các biện pháp giáo dục, quản lý duy trì kỷ luật có đơn vị còn thiếu đồng bộ, “đường mòn, lối cũ”, chủ quan, đơn giản; còn để bất ngờ về tư tưởng, kỷ luật. Nhận thức của một số cán bộ, chiến sĩ chưa toàn diện, chưa sâu sắc, ý thức tự giáo dục, tự rèn luyện, tự quản lý chưa cao; khả năng “đề kháng” trước những tác động của mặt trái cơ chế thị trường và các tệ nạn xã hội còn hạn chế, còn bị tác động ảnh hưởng, chi phối, dẫn đến dao động trước những cám dỗ, sa vào những thói hư, tật xấu, vi phạm pháp luật, kỷ luật, chủ quan dẫn tới mất an toàn giao thông phải xử lý kỷ luật. Cá biệt vẫn còn hiện tượng quân nhân bản lĩnh chính trị không kiên định vững vàng, khả năng xử lý tình huống phức tạp trong cuộc sống hạn chế dẫn tới tự tử, tự sát. Một số gia đình, người thân của quân nhân thiếu quan tâm, thiếu hợp tác với đơn vị để cùng động viên, giáo dục, quản lý, rèn luyện quân nhân, giao khoán cho chỉ huy đơn vị.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những hạn chế, khuyết điểm, vi phạm pháp luật, kỷ luật, mất an toàn của quân nhân ở đơn vị trong thời gian qua, song nguyên nhân chủ yếu thuộc về từng quân nhân, bản lĩnh chính trị chưa vững vàng, thiếu tích cực tu dưỡng, rèn luyện, chấp hành chỉ thị, mệnh lệnh của chỉ huy các cấp chưa nghiêm, xem nhẹ việc chấp hành pháp luật, kỷ luật, lối sống tự do buông thả, tùy tiện, không tự khép mình vào tổ chức để rèn luyện, phấn đấu, trưởng thành.

Từ kết quả và những hạn chế, khuyết điểm nêu trên, trong thời gian tới, để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục chính trị tư tưởng, quản lý kỷ luật, bảo đảm an toàn của quân nhân ở đơn vị cơ sở, cần quán triệt và thực hiện tốt một số giải pháp sau đây:

Phát huy vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, quản lý kỷ luật và bảo đảm an toàn của quân nhân ở đơn vị.

Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy, tổ chức đảng trong công tác giáo dục, quản lý, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên và quân nhân trong đơn vị, tạo sự chuyển biến trong nhận thức, ý thức trách nhiệm trong tu dưỡng, rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, ý thức chấp hành nghiêm pháp luật, kỷ luật của quân nhân. Trong nghị quyết lãnh đạo năm, hằng tháng, 6 tháng của các cấp ủy, tổ chức đảng phải có chủ trương, nội dung, chỉ tiêu, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác giáo dục chính trị tư tưởng, quản lý kỷ luật, bảo đảm an toàn gắn với thực hiện các nghị quyết của Trung ương, Quân ủy Trung ương, của cấp ủy, tổ chức đảng cấp trên về xây dựng Đảng, xây dựng đội ngũ đảng viên, đặc biệt là Kết luận số 01-KL/TW của Bộ Chính trị khóa XIII về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và Nghị quyết số 847-NQ/ QUTW của Quân ủy Trung ương về phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới. Xác định đúng đắn các chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo ngăn chặn, phòng, chống các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, chấp hành pháp luật, kỷ luật của đội ngũ cán bộ, đảng viên, quân nhân trong đơn vị. Kiên quyết xử lý nghiêm khắc những quân nhân, đảng viên vi phạm. Đồng thời, gắn trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, lãnh đạo, chỉ huy đơn vị thiếu trách nhiệm, năng lực quản lý chỉ huy bộ đội hạn chế. Lấy kết quả triển khai tổ chức thực hiện nhiệm vụ này làm một tiêu chí trong xem xét, đánh giá cán bộ, phân tích chất lượng đảng viên, tổ chức đảng, bình xét thi đua, khen thưởng của đơn vị và từng quân nhân.

Nâng cao hiệu quả công tác nắm, quản lý, dự báo và giải quyết tình hình tư tưởng; phát huy dân chủ, xây dựng đoàn kết, thống nhất trong nội bộ đơn vị.

Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quán triệt và thực hiện tốt các khâu, các bước theo quy trình công tác tư tưởng trong quản lý bộ đội. Thường xuyên nắm tình hình, diễn biến tư tưởng, tâm lý, tình cảm, kết quả hoàn thành nhiệm vụ, các mối quan hệ xã hội, điều kiện hoàn cảnh gia đình của mỗi quân nhân, trên cơ sở đó có chủ trương, biện pháp giải quyết kịp thời, không để bị động, bất ngờ về tư tưởng, kỷ luật. Thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở, duy trì có hiệu quả các hình thức sinh hoạt Ngày Đảng, Ngày Chính trị và văn hóa tinh thần, đối thoại dân chủ ở cơ sở, hoạt động của tổ tư vấn tâm lý, pháp luật, các cuộc thi tìm hiểu pháp luật... từ đó, cán bộ chủ trì các cấp, nhất là cấp trung đội, đại đội, tiểu đoàn và tương đương nắm bắt và giải quyết kịp thời những vướng mắc, tư tưởng, những nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của cán bộ, chiến sĩ. Kết hợp chặt chẽ giữa công tác giáo dục chính trị, quản lý tư tưởng, bảo đảm an toàn với công tác chính sách, công tác thi đua, khen thưởng, xây dựng, tôn vinh và nhân rộng các điển hình tiên tiến trong đơn vị. Nâng cao chất lượng xây dựng môi trường văn hóa, bảo đảm tốt tiêu chuẩn đời sống văn hóa, tinh thần, quan tâm thực hiện tốt chính sách đối với quân nhân và chính sách hậu phương Quân đội nhất là chính sách bảo hiểm y tế với thân nhân các quân nhân trong đơn vị.

Nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho quân nhân ở đơn vị cơ sở.

Cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, làm cho cán bộ, đảng viên, chiến sĩ quán triệt, nhận thức sâu sắc đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tình hình nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ của Quân đội và đơn vị; đối tượng, đối tác, bản chất, âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, phần tử cơ hội chống phá cách mạng Việt Nam. Đồng thời, nhận thức đúng đắn, tự hào với truyền thống 80 năm vẻ vang của Quân đội, đơn vị và quê hương, những giá trị chuẩn mực của Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới gắn với đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Cuộc vận động Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới thực sự đi vào chiều sâu, đạt hiệu quả thiết thực. Kết hợp thực hiện có hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức, ý thức, hành vi chấp hành pháp luật, kỷ luật với bồi dưỡng những kiến thức, hiểu biết cần thiết về văn hóa, xã hội, nhất là kỹ năng sống, văn hóa ứng xử, kỹ năng giao tiếp cho bộ đội. Đấu tranh chống những quan điểm, tư tưởng sai trái, thù địch; phòng chống, ngăn chặn sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên; phòng chống nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ đơn vị.

Duy trì thực hiện nghiêm công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện kỷ luật quân nhân, bảo đảm an toàn trong đơn vị.

Quản lý, giáo dục, rèn luyện quân nhân nói chung và quản lý chấp hành kỷ luật, bảo đảm an toàn trong đơn vị là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, hằng ngày, hằng giờ của đội ngũ cán bộ các cấp ở đơn vị cơ sở. Do vậy, cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp cần tăng cường nghiên cứu, quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc chỉ thị, quy định của Bộ Quốc phòng và chỉ huy các cấp, đặc biệt là Chỉ thị số 04/CT-BQP và Chỉ thị số 91/CT-BQP ngày 22/11/2016 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về tăng cường quản lý giáo dục chấp hành kỷ luật; Thông tư số 192/2016/TT-BQP ngày 26/11/2016, quy định áp dụng các hình thức kỷ luật, trình tự, thủ tục, thời hiệu, thời hạn và thẩm quyền xử lý kỷ luật; nghị quyết chuyên đề về nâng cao chất lượng xây dựng chính quy, chấp hành pháp luật, kỷ luật, bảo đảm an toàn của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp; các quy chế, quy định về công tác xây dựng chính quy, bảo đảm an toàn trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và diễn tập bắn đạn thật; sử dụng đạn hơi, thuốc nổ. Tăng cường các biện pháp quản lý chặt chẽ quân số, vũ khí, trang bị kỹ thuật, phương tiện, khí tài, nhất là các lực lượng làm nhiệm vụ phân tán, các kho trạm, quân nhân đi công tác, nghỉ phép, tranh thủ, trong giờ nghỉ, ngày nghỉ, lễ, tết… hạn chế thấp nhất tình trạng cán bộ, chiến sĩ vi phạm pháp luật, kỷ luật nghiêm trọng, mất an toàn do lỗi chủ quan trong quá trình huấn luyện, sinh hoạt và tham gia giao thông.

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát gắn với thực hiện có hiệu quả công tác bảo vệ chính trị nội bộ.

Cấp ủy, tổ chức đảng các cấp cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng, gắn với thực hiện có hiệu quả công tác bảo vệ chính trị nội bộ. Thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo, nắm chắc tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa bàn đơn vị đóng quân, tình hình chính trị nội bộ đơn vị; quản lý chặt chẽ các mối quan hệ xã hội của quân nhân; kịp thời phát hiện và ngăn chặn những biểu hiện vi phạm kỷ luật Đảng, pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội; các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, gây mất đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân dân, đoàn kết quốc tế. Kiên quyết xử lý nghiêm những trường hợp cán bộ, đảng viên, chiến sĩ vi phạm pháp luật, kỷ luật, quy định của Đảng, tuyệt đối không che giấu khuyết điểm, xử lý vi phạm thiếu công khai, dân chủ, không có biểu hiện “nhẹ trên, nặng dưới”, "nói một đằng, làm một nẻo". Các cơ quan, đơn vị tăng cường kiểm tra, giám sát, thường xuyên đôn đốc, nhắc nhở, chấn chỉnh, xử lý nghiêm các tổ chức, cán bộ lãnh đạo, cán bộ chủ trì các cấp thiếu tinh thần trách nhiệm, năng lực nắm, quản lý, giải quyết tình hình tư tưởng, kỷ luật quân nhân và bảo đảm an toàn còn nhiều hạn chế, yếu kém, đơn vị xảy ra vi phạm pháp luật, kỷ luật, mất an toàn do lỗi chủ quan, không hoàn thành nhiệm vụ. Xây dựng tinh thần đoàn kết, dân chủ, cởi mở, tình cảm đồng chí, đồng đội yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau, cùng chung chí hướng, gắn bó xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng trong sạch vững mạnh tiêu biểu, cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện, “Mẫu mực tiêu biểu”, tạo sức mạnh tập thể, nâng cao sức đề kháng, “khả năng miễn dịch” cao cho quân nhân trước những tác động từ yêu cầu nhiệm vụ khó khăn, cường độ cao, vất vả gian khổ và trước các tác động tiêu cực từ mặt trái kinh tế thị trường, văn hóa xấu độc, thói hư tật xấu xâm nhập vào đơn vị./.

Thượng tá, TS. PHAN VĂN LƯƠNG

Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị

ThS. NGUYỄN VĂN CƯƠNG

Giảng viên, Trung tâm Quốc phòng và An ninh, Trường Đại học Kinh tế, Kỹ thuật công nghiệp

(*) Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Chính trị, Kết luận số 01-KL/TW ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị khóa XIII về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05- CT/TW về Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2021.
2. Bộ Quốc phòng, Chỉ thị số 91/CT-BQP ngày 22/11/2016 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về tăng cường quản lý giáo dục chấp hành kỷ luật, Hà Nội, 2016.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập I, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2021.
4. Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 7.