(Canhsatbien.vn) - 

Sau gần 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta đã đạt được nhiều thành tựu rất quan trọng, toàn diện, tạo nhiều dấu ấn nổi bật, phát triển nhanh và bền vững trên tất cả các lĩnh vực, cả về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quân sự, ngoại giao… Như lời cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định: “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”1. Trong đó, công tác phòng, chống tham nhũng đóng vai trò rất quan trọng, được coi là cuộc “tự cách mạng” triệt để nhất, góp phần làm trong sạch nội bộ Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, nâng cao vị thế, uy tín và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước. Nhiều vụ án kinh tế, tham nhũng được phát hiện, điều tra, khởi tố, xét xử nghiêm minh, tạo sức răn đe, cảnh tỉnh, được cán bộ, đảng viên và nhân dân hoan nghênh, đánh giá cao và đồng tình ủng hộ. Tình trạng tham nhũng, tiêu cực, suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong Đảng và hệ thống chính trị từng bước được kiềm chế, ngăn chặn.

Là Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, với quyết tâm chính trị rất cao và trách nhiệm nêu gương, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chỉ đạo quyết liệt, kiên trì, đồng bộ, bài bản, đi vào chiều sâu, có bước đột phá, gắn liền giữa phòng, chống tham nhũng, tiêu cực với xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị. Đặc biệt, tại Lễ nhận Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng, đồng chí đã nhấn mạnh: "Tôi xin nguyện suốt đời phấn đấu, hy sinh, tuyệt đối trung thành với lý tưởng, sự nghiệp cách mạng của Đảng, ra sức tu dưỡng, rèn luyện; cố gắng học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh để xứng đáng là một đảng viên của Đảng Cộng sản Việt Nam, như lời của một bài hát: “Nếu là hoa hãy là hoa hướng dương; nếu là chim hãy là chim câu trắng; nếu là đá hãy là đá kim cương; nếu là người hãy là người cộng sản!”.

Trải qua nhiều cương vị quan trọng do Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, đồng chí Nguyễn Phú Trọng đã có nhiều cống hiến to lớn, quan trọng cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta, nhất là trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trên cương vị Tổng Bí thư, đồng chí đã thể hiện rõ vai trò hạt nhân lãnh đạo, cùng tập thể Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư xây dựng sự đoàn kết, thống nhất ý chí và hành động trong Đảng, tạo được sự thống nhất cao trong hệ thống chính trị với tinh thần “tiền hô hậu ủng, nhất hô bá ứng, trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt”, khiêm nhường “xứng đáng là một đảng viên của Đảng Cộng sản Việt Nam”.

Là ngọn cờ lý luận của Đảng, đồng chí đặc biệt quan tâm xác định tầm nhìn chiến lược của Đảng và dân tộc; coi trọng tổng kết thực tiễn để không ngừng bổ sung, hoàn thiện lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta; thường xuyên chỉ đạo, nhắc nhở toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta phải kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng, các nguyên tắc xây dựng Đảng; bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xác định đó là nguyên tắc cơ bản, nền tảng vững chắc của Đảng ta, có ý nghĩa sống còn đối với chế độ ta, dân tộc ta, “không cho phép ai được ngả nghiêng, dao động”.

Đồng thời, tại buổi Lễ nhận Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng, đồng chí Tổng Bí thư cũng đã nhắc lại một vài câu trong tác phẩm nổi tiếng “Thép đã tôi thế đấy” của nhà văn Liên Xô Nhi-cô-lai Ốt-xtơrốpxki: “Cái quý nhất của con người là cuộc sống và danh dự sống, bởi vì đời người chỉ sống có một lần. Phải sống sao cho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí; để khỏi hổ thẹn vì những việc làm ty tiện, đớn hèn, bị mọi người khinh bỉ; để đến khi nhắm mắt xuôi tay ta có thể tự hào rằng: Tất cả đời ta, tất cả sức ta, ta đã hiến dâng cho sự nghiệp cao đẹp nhất trên đời - sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng con người, mang lại hạnh phúc cho nhân dân!”; “Thép đã tôi trong lửa đỏ và nước lạnh, lúc đó thép trở nên không hề biết sợ!”,... và lời thơ của Nhà thơ Tố Hữu: “Còn một giây, một phút tàn hơi; Là vẫn còn chiến đấu quyết không thôi!”.

Trong hành trình 55 năm qua, là người chiến sĩ cộng sản, đồng chí Nguyễn Phú Trọng luôn học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”; tác phong sâu sát cơ sở, gần gũi với đồng bào, đồng chí; trong công việc luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, thái độ nghiêm túc, phương pháp làm việc khoa học, quyết đoán, giữ vững nguyên tắc, phát huy dân chủ, tôn trọng và lắng nghe ý kiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân; được cán bộ, đảng viên, nhân dân tin tưởng, yêu quý, được bạn bè quốc tế trân trọng và đánh giá cao. Trong cuộc sống đời thường, đồng chí Nguyễn Phú Trọng sống giản dị, khiêm tốn, mẫu mực, chân thành. Đồng chí là tấm gương sáng tiêu biểu để cán bộ, đảng viên chúng ta học tập, noi theo, đúng như Lời của cố Tổng Bí thư đã khẳng định: “Tất cả đời ta, tất cả sức ta, ta đã hiến dâng cho sự nghiệp cao đẹp nhất trên đời - sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng con người, mang lại hạnh phúc cho nhân dân!”. Ở đồng chí Nguyễn Phú Trọng, chúng ta thấy rõ hiện thân của sự gương mẫu, nhất quán giữa nói và làm, sự kiên trì đấu tranh không ngừng nghỉ, sự thống nhất giữa những nung nấu nhiều năm và hành động cụ thể trong đấu tranh với tham nhũng, tiêu cực. Nhờ vậy, công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Đảng, Nhà nước ta những năm qua đã đạt được nhiều kết quả rất quan trọng, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị, tăng thêm niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ ta. Nhiều tư tưởng, quan điểm, phương châm chỉ đạo, nguyên tắc hành động trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực do đồng chí Tổng Bí thư khởi xướng và chỉ đạo đã phát huy hiệu quả, được khẳng định qua thực tiễn, mang lại nhiều bài học kinh nghiệm quý, có giá trị cả về lý luận và thực tiễn.

Tuy nhiên, từ thực tiễn, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục về phòng, chống tham nhũng có mặt còn hạn chế. Một số cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức chưa nhận thức đầy đủ và thiếu tự giác chấp hành các quy định của Đảng, Nhà nước về phòng, chống tham nhũng. Vẫn còn tình trạng thờ ơ, ngại đấu tranh với biểu hiện tham nhũng trong nội bộ; trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, nhất là người đứng đầu cơ quan, tổ chức chưa được thực hiện nghiêm túc, tính tiền phong, gương mẫu chưa cao; một bộ phận không nhỏ thiếu tu dưỡng, rèn luyện, cá biệt có những trường hợp lợi dụng chức vụ, quyền hạn, sơ hở trong quản lý, điều hành để tham ô, tham nhũng, trục lợi, ý thức tổ chức kỷ luật kém, vi phạm kỷ luật Đảng, pháp luật của Nhà nước. Việc xử lý tài sản liên quan đến các vụ việc, vụ án tham nhũng, kinh tế còn chậm; tỷ lệ thu hồi tài sản, tham nhũng, thất thoát lãng phí còn thấp so với số tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát…

Việc phòng, chống tham nhũng là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, vừa cấp bách, vừa lâu dài, vừa khó khăn, phức tạp; phải tiến hành kiên quyết, kiên trì liên tục, “không ngừng”, “không nghỉ” ở tất cả các cấp, các ngành, các lĩnh vực; với những cách làm vững chắc, tích cực, chủ động và có trọng tâm, trọng điểm. Xây dựng được cơ chế phòng ngừa chặt chẽ để “không thể tham nhũng”; răn đe, trừng trị nghiêm khắc để “không dám tham nhũng”; bảo đảm để “không cần tham nhũng” và liêm chính để “không muốn tham nhũng”.

Tại Đại hội XIII, Đảng ta đã xác định phòng, chống tham nhũng là một nội dung quan trọng, được đặt thành một mục riêng trong Báo cáo chính trị, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng. Trong Văn kiện Đại hội XIII chỉ rõ: “Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng, củng cố hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc”. Đảng đưa công tác phòng, chống tham nhũng lên tầm cao hơn, thực sự là nhiệm vụ của toàn Đảng, của cả bộ máy Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể nhân dân, thể hiện qua 3 vấn đề: Kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, với quyết tâm chính trị cao hơn, hành động mạnh mẽ, triệt để hơn, hiệu quả hơn; kết hợp chặt chẽ giữa tích cực phòng ngừa với chủ động phát hiện, xử lý nghiêm minh, kịp thời những hành vi tham nhũng, lãng phí, bao che, dung túng, tiếp tay cho tham nhũng, can thiệp, cản trở việc chống tham nhũng, lãng phí, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và của toàn dân, thực hiện đồng bộ các biện pháp chính trị, tư tưởng, tổ chức, hành chính, kinh tế, hình sự.

Cần nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục về liêm chính phòng, chống tham nhũng, kiên trì xây dựng văn hóa tiết kiệm, không tham nhũng trong cán bộ, công chức, viên chức,… Tập trung tuyên truyền, giáo dục sâu rộng các mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp, quy định của Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành về phòng, chống tham nhũng. Xây dựng tinh thần tự giác, thống nhất cao về ý chí và hành động trong phòng, chống tham nhũng, nhất là sự gương mẫu, quyết liệt của người đứng đầu và tập thể lãnh đạo của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Thông tin kịp thời về những vụ án, vụ việc tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm. Chú trọng thông tin tuyên truyền nhân rộng cá nhân điển hình tiên tiến; bảo vệ, khen thưởng, động viên những người làm báo dũng cảm đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng. Kịp thời đấu tranh với những quan điểm sai trái, thù địch, cơ hội chính trị lợi dụng đấu tranh chống tham nhũng, làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, “phi chính trị hóa” để bảo vệ và giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng. Đưa nội dung phòng, chống tham nhũng vào chương trình giảng dạy cho học sinh, sinh viên, học viên, chiến sĩ ở các nhà trường, đơn vị; giáo dục liêm chính, đạo đức công vụ, chí công vô tư, văn hóa tiết kiệm, không tham nhũng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức. Phê phán, lên án đối với các hành vi tham nhũng; trọng liêm sỉ, danh dự, biết xấu hổ khi bản thân và người thân tham nhũng, “để khỏi hổ thẹn vì những việc làm ty tiện, đớn hèn, bị mọi người khinh bỉ”.

Hình thành cơ chế phòng ngừa chặt chẽ để không thể tiêu cực, tham nhũng và nâng cao hiệu lực pháp luật. Rà soát, bổ sung quy chế làm việc, quy chế lãnh đạo của các cấp, đảm bảo công khai, minh bạch, dân chủ trong quản lý, lãnh đạo, điều hành và chấp hành. Xây dựng cơ chế khuyến khích và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung của tổ chức, cơ quan, đơn vị. Hoàn thiện các cơ chế về kiểm soát quyền lực trong các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, tham nhũng; phòng, chống suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, công chức, viên chức. Kịp thời tiếp nhận, xử lý thông tin phản ánh, kiến nghị, tố cáo của người dân, doanh nghiệp đối với những hành vi nhũng nhiễu, gây phiền hà của cơ quan, tổ chức, đơn vị trong việc giải quyết các thủ tục hành chính theo đúng quy định của pháp luật.

Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ mới. Chấp hành nghiêm nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý cán bộ. Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, quản lý các cấp có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, Đảng, Nhà nước và nhân dân, có phẩm chất đạo đức trong sáng, ý thức tổ chức kỷ luật nghiêm; có kiến thức, năng lực toàn diện, thực sự mẫu mực về phẩm chất; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; không tham vọng quyền lực, tiêu cực, tham nhũng, lãng phí, cơ hội, cửa quyền, tư duy nhiệm kỳ; luôn đề cao trách nhiệm, quyết tâm đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám nói, dám làm, luôn nỗ lực hành động vì lợi ích chung. Chú trọng kiểm tra, giám sát cán bộ lãnh đạo, chỉ huy quản lý các cấp và cán bộ quy hoạch vào các vị trí lãnh đạo, quản lý; cán bộ, công chức, viên chức có biểu hiện tiêu cực, tham nhũng, nhiều đơn thư phản ánh, tố cáo, suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống. Kịp thời miễn nhiệm, cho từ chức, thay thế cán bộ năng lực hạn chế, uy tín thấp, mắc sai phạm mà không chờ đến hết nhiệm kỳ, hết thời hạn bổ nhiệm.

Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh các vụ việc, vụ án tham nhũng; ngăn chặn có hiệu quả các hành vi nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết các công việc. Công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán phải được tiến hành thường xuyên, toàn diện, công khai, có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, tham nhũng, những vấn đề nổi cộm gây bức xúc trong xã hội và toàn dân. Kịp thời phát hiện, giải quyết từ sớm, ngăn chặn từ đầu, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn. Mọi cán bộ, công chức, viên chức phải có hình thức xử lý kịp thời, đồng bộ, nghiêm minh, công khai. Tăng cường kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng ngay trong chính các cơ quan thực thi pháp luật, các cơ quan có chức năng phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách chính sách tiền lương, nâng cao thu nhập và có chính sách nhà ở, bảo đảm cuộc sống để cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác; xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu tình hình mới, phát huy ý thức tự giác của từng cán bộ, đảng viên trong phòng, chống tham nhũng. Cải cách chính sách tiền lương, tạo thu nhập đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, để làm chuyển biến đi từ chỗ “không thể tham nhũng” đến “không dám tham nhũng” và đến “không cần tham nhũng”. Thực hiện tốt chế độ đãi ngộ như: nhà ở; lương thưởng xứng đáng, tạo động lực nâng cao đạo đức ngề nghiệp, đạo đức công vụ. Có chính sách đãi ngộ hợp lý; xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác phòng, chống tham nhũng thật sự có bản lĩnh, thật sự liêm chính, trong sạch; không chịu bất cứ sức ép không trong sáng nào của tổ chức, cá nhân; bất cứ sự cám dỗ, mua chuộc nào của những kẻ phạm tội, như Đại hội XIII của Đảng chỉ rõ về công tác cán bộ: “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ. Hoàn thiện thể chế, quy định về công tác cán bộ, tiêu chuẩn chức danh, tiêu chí, cơ chế đánh giá cán bộ. Xây dựng đội ngũ cán bộ, trước hết là người đứng đầu có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức trong sáng, năng lực nổi bật, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, dám đương đầu với khó khăn, thử thách, dám hành động vì lợi ích chung, có uy tín cao và thực sự tiên phong, gương mẫu, là hạt nhân đoàn kết”.

Cùng với sự phát triển của đất nước và quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, các hành vi tham nhũng, tiêu cực sẽ ngày càng tinh vi, phức tạp, khó lường hơn; không chỉ diễn ra trong nước mà vượt ra cả phạm vi quốc tế, không chỉ xảy ra trong khu vực Nhà nước mà cả ở khu vực ngoài Nhà nước, không chỉ một vài cá nhân vi phạm mà đã có nhiều tập thể vi phạm, hình thành các “nhóm lợi ích”, không chỉ làm mất tiền, tài sản của Nhà nước, mà còn mất nhiều cán bộ, làm mất niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã phấn đấu trọn đời vì sự nghiệp cách mạng, là tấm gương sáng tiêu biểu để cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và toàn dân học tập, noi theo./.

Đại tá, PGS, TS. BÙI QUANG HUY

Thượng tá, ThS. PHẠM VĂN ĐỊNH

Trường Đại học Chính trị/Bộ Quốc phòng

(*) Tài liệu tham khảo

1. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập I, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội - 2021.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập I, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội - 2021.