07/12/2025 02:35:00 PM
(Canhsatbien.vn) -
Xây dựng phẩm chất, năng lực cho học viên đào tạo sĩ quan chỉ huy Cảnh sát biển cấp hải đoàn và tương đương là quá trình tác động có mục đích của các chủ thể nhằm chuyển hóa tri thức, tìm cảm, niềm tin, ý chí đáp ứng yêu cầu đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý, chỉ huy Lực lượng Cảnh sát biển có phẩm chất chính trị trong sáng, bản lĩnh vững vàng, có trình độ chuyên môn và năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ; gương mẫu trong lối sống, công tác; biết xây dựng tinh thần đoàn kết nội bộ, có ý chí vươn lên khắc phục khó khăn, gian khổ để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ là lực lượng chuyên trách của Đảng, Nhà nước, Quân đội đấu tranh trên mặt trận giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn trên biển, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, chống khủng bố, cướp biển; bảo vệ môi trường biển và hoạt động tìm kiếm cứu nạn góp phần xây Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Sĩ quan chỉ huy tàu CSB 8005 thuộc Hải đoàn 32/Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3. Ảnh: ĐỨC HẠNH
Xuất phát từ vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng về nguồn lực con người, phát huy nhân tố con người, nghị quyết cấp ủy Cảnh sát biển các cấp đặc biệt coi trọng xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao để xây dựng đơn vị cơ sở và gửi đi đào tạo ở các học viện, nhà trường uy tín trong và ngoài Quân đội. Bảo đảm đào tạo đội ngũ sĩ quan chỉ huy Cảnh sát biển cấp hải đoàn và tương đương luôn tiêu biểu về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và tinh thần kỷ luật; nắm vững quan điểm của Đảng, pháp luật Nhà nước, đường lối chính trị, quân sự; có trình độ lãnh đạo, chỉ huy, quản lý giỏi; có phương pháp, tác phong làm việc khoa học và trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ trên cương vị đảm nhiệm.
Trong thực tiễn, đội ngũ học viên đào tạo sĩ quan chỉ huy Cảnh sát biển cấp hải đoàn và tương đương ở Học viện Hải quân sau khi ra trường đã phát huy tốt tinh thần, trách nhiệm. Trên cương vị cán bộ chủ trì các cấp, đã biết vận dụng linh hoạt những kiến thức đã học vào thực tiễn, bảo đảm sát nhiệm vụ đơn vị, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, bên cạnh mặt tích cực là chủ yếu, vẫn còn một số sĩ quan đào tạo chỉ huy Cảnh sát biển cấp hải đoàn và tương đương sau khi ra trường vẫn chưa vận dụng hết kiến thức đã học vào thực tiễn công tác, chất lượng thực hiện nhiệm vụ chưa cao, còn vi phạm về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống,...
Nhiệm vụ xây dựng Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và yêu cầu đấu tranh giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn trên biển, ..., bảo vệ môi trường biển và hoạt động tìm kiếm cứu nạn trong tình hình mới đặt ra tính tất yếu phải xây dựng phẩm chất, năng lực cho học viên đào tạo sĩ quan chỉ huy Cảnh sát biển cấp hải đoàn và tương đương ở Học viện Hải quân hiện nay cần chú trọng một số giải pháp cơ bản sau đây:
Một là, tiếp tục đẩy mạnh giáo dục, tuyền truyền, nâng cao nhận thức về mục tiêu, yêu cầu đào tạo học viên sĩ quan chỉ huy Cảnh sát biển cấp hải đoàn và tương đương
Quán triệt mục tiêu, yêu cầu đào tạo của Học viện và thực hiện chủ trương đào tạo theo phương châm “chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị” gắn với sử dụng cán bộ chỉ huy của Lực lượng Cảnh sát biển đến các chủ thể, làm chuyển biến nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành và mọi lực lượng trong tổ chức thực hiện mục tiêu, yêu cầu đào tạo.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Cán bộ là gốc của mọi công việc”, “muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém… vấn đề cán bộ là một vấn đề rất trọng yếu, rất cần kíp”. Từ việc xác định vai trò, tầm quan trọng của cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ, Người đã dành nhiều thời gian, tâm huyết cho việc xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.
Nhận biết điều đó, cấp ủy đảng Cảnh sát biển các cấp đã tích cực, chủ động, phát huy vai trò của mình trong việc bồi dưỡng, tạo nguồn cho các loại hình, bậc học (cả dài hạn và ngắn hạn) theo hướng gắn đào tạo chính quy với đào tạo tại chức, học tại trường với bồi dưỡng tại đơn vị, cấp trên bồi dưỡng cấp dưới, từng chuyên ngành chủ động bồi dưỡng cán bộ theo kế hoạch đã xác định.
Việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cần tiến hành thường xuyên, toàn diện; thường xuyên đổi mới nội dung, chương trình sát với tình hình thực tiễn thực hiện nhiệm vụ trên biển. Luôn gắn đào tạo, bồi dưỡng nội dung, chương trình cơ bản với nâng cao kiến thức và năng lực thực hành công tác đảng, công tác chính trị, làm cơ sở cho thực hiện chức trách, nhiệm vụ. Đồng thời, thực hiện tốt việc luân chuyển để bồi dưỡng, rèn luyện cán bộ trong thực tiễn; chú trọng đối tượng cán bộ trẻ được đào tạo cơ bản, trong nguồn quy hoạch, qua thực tiễn quản lý, chỉ huy đơn vị để tạo nguồn phát triển lên vị trí cao hơn.
Hai là, đẩy mạnh việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng, phong cách, tác phong công tác khoa học theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh
Cũng như cán bộ lãnh đạo, chỉ huy trong các lĩnh vực khác, cán bộ lãnh đạo, chỉ huy trong Lực lượng Cảnh sát biển luôn đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc, quy định, chế độ của Quân đội. Là những cán bộ, đảng viên, chiến sĩ tiêu biểu trên mặt trận xây dựng, củng cố quốc phòng, bảo vệ Đảng, Nhà nước, bảo vệ nhân dân; cán bộ lãnh đạo, chỉ huy chuyên trách làm nhiệm vụ chấp pháp trên biển càng phải thể hiện đầy đủ những phẩm chất nhân cách cần thiết đó - phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ - Người chiến sĩ Cảnh sát biển" trong thời kỳ mới.
Từ vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong tổ chức biên chế Quân đội, người sĩ quan chỉ huy là nòng cốt; là người đại diện của giai cấp, nhà nước trong tổ chức quân sự; là người trực tiếp tổ chức các hoạt động quân sự, hoạt động đấu tranh vũ trang, tiến hành chiến tranh theo đường lối chính trị, quân sự của một giai cấp, nhà nước nhất định; là người đại diện cho truyền thống khoa học và nghệ thuật quân sự của giai cấp, nhà nước thống trị. Cán bộ lãnh đạo, chỉ huy Cảnh sát biển phải thể hiện là những người tiêu biểu về phẩm chất chính trị, thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống, tư cách để phát huy phẩm chất cao đẹp, danh hiệu cao quý “Bộ đội Cụ Hồ”. Tích cực học tập chuyên môn nghiệp vụ, nhất là sự hiểu biết về Pháp luật, các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam là thành viên; nâng cao trình độ về ngoại ngữ để xử lý có hiệu quả các tình huống liên quan đến tàu nước ngoài. Coi trọng giữ gìn, phát huy bản chất, truyền thống của quân đội cách mạng; không ham danh lợi, chức quyền và kiên quyết đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, vi phạm quy định của Đảng, pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội của người chỉ huy, quản lý góp phần cùng đơn vị hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
Ba là, xây dựng phong cách chỉ huy dân chủ, khoa học, quyết đoán theo tinh thần “7 dám”
Tinh thần "7 dám": "Dám nghĩ; dám nói; dám làm; dám chịu trách nhiệm; dám đổi mới, sáng tạo; dám đương đầu với khó khăn, thử thách và dám hành động vì lợi ích chung", là yêu cầu của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại Hội nghị lần thứ 6 Quân ủy Trung ương nhiệm kỳ 2020 - 2025. Tổng Bí thư yêu cầu tiếp tục xây dựng Đảng bộ Quân đội thật sự trong sạch, vững mạnh; đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ vững mạnh, đủ đức, đủ tài, có uy tín cao; cấp trên phải làm gương cho cấp dưới, chỉ huy phải mẫu mực trước toàn đơn vị; chú trọng bồi dưỡng, rèn luyện đội ngũ cán bộ Quân đội.
Trong thực tiễn, người cán bộ chỉ huy, quản lý Cảnh sát biển đều phải tuyệt đối trung thành, phát huy dân chủ, mẫn cán và sáng tạo; dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm và biết hy sinh; nhiệm vụ đấu tranh trên mặt trận giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn trên biển, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, chống khủng bố, cướp biển; ..., bảo vệ môi trường biển và hoạt động tìm kiếm cứu nạn đòi hỏi người sĩ quan chỉ huy, quản lý phải có óc chiến lược vừa có khả năng ứng phó sách lược an toàn và hiệu quả, đồng thời phải quyết đoán trong mọi công việc. Phải có gan nghĩ việc, có gan quyết đoán, có gan làm việc và có gan chịu trách nhiệm trước tập thể, trước cấp trên, dám hành động vì lợi ích chung, là tấm gương trước tổ chức và nhân dân. Đó là những nhân tố cần, có tính chất chung nhất đối với mỗi cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, quản lý Quân đội. Bởi lẽ, họ chính là người đại diện cho Đảng, Nhà nước bảo đảm cho chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước và Quân đội thống soái trong đời sống nhân dân.
Trong huấn luyện nghiệp vụ hay trong công tác, người sĩ quan chỉ huy Cảnh sát biển phải có tư duy sắc sảo, nhanh nhạy, biết kế thừa những kinh nghiệm của đội ngũ sĩ quan chỉ huy các thế hệ trước, kết hợp với quá trình giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện trong nhà trường và tự bồi dưỡng, rèn luyện trong thực tiễn công tác, huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu; đánh giá đúng tình hình, trên cơ sở đó hạ quyết tâm xử lý tình huống chính xác, kịp thời đảm bảo cho các hoạt động tác chiến giành thắng lợi.
Trên cơ sở đó, cấp ủy các cấp phải quan tâm chính đáng đến những cán bộ, sĩ quan "dám nghĩ; dám nói; dám làm; dám chịu trách nhiệm; dám đổi mới, sáng tạo; dám đương đầu với khó khăn, thử thách và dám hành động vì lợi ích chung"; có chính sách khuyến khích, đãi ngộ, bảo vệ những người dám nghĩ đúng, nói thẳng sự thật, dám làm, dám đương đầu với khó khăn thử thách, hành động vì mục đích chung cao cả.
Bốn là, bảo đảm cơ sở vật chất, vũ khí trang bị, phương tiện kỹ thuật cho các nhiệm vụ thực thi pháp luật trên biển; hoàn thiện cơ chế chính sách đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới
Trên cơ sở giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa con người và vũ khí, trang bị kỹ thuật. Xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao cho Lực lượng Cảnh sát biển, trên cơ sở Đề án “Xây dựng Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam đến năm 2025 và những năm tiếp theo” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, cấp ủy đảng Cảnh sát biển các cấp tiếp tục tận dụng mọi nguồn lực để hiện đại hóa vũ khí, trang bị kỹ thuật, bảo đảm đồng bộ, khả năng cơ động cao, đa năng trong thực hiện nhiệm vụ, bổ sung tàu hiện đại có khả năng hoạt động dài ngày trên vùng biển xa, có khả năng thích ứng tốt và xây dựng đồng bộ hệ thống cơ sở hạ tầng cho các đơn vị đáp ứng yêu cầu chỉ huy, điều hành tác chiến, đủ sức quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trên biển. Đầu tư nâng cao trình độ khoa học, công nghệ, đưa công tác quản lý, khai thác, sử dụng, bảo quản vũ khí, trang bị, phương tiện, cơ sở vật chất, kỹ thuật vào nền nếp, bảo đảm hệ số kỹ thuật cao, phục vụ kịp thời các nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, tuần tra, kiểm soát bảo vệ chủ quyền, thực thi pháp luật trên biển, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn và làm nhiệm vụ quốc tế...
Bên cạnh đó, Đảng Nhà nước và Cảnh sát biển Việt Nam phải tiếp tục bổ sung, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, các quy chế phối hợp Quân đội, Công an và các tổ chức chính trị - xã hội trong tổ chức thực thi pháp luật trên biển; hoàn thiện cơ chế chính sách ưu đãi trong điều kiện mới cho quân nhân tại ngũ, chính sách hậu phương Quân đội để kích thích, thu hút nguồn nhân lực phục vụ lâu dài.
Xây dựng phẩm chất, năng lực cho học viên đào tạo sĩ quan chỉ huy Cảnh sát biển cấp hải đoàn và tương đương giai đoạn hiện nay là tổng thể các giải pháp cần tiến hành đồng bộ có lộ trình, bước đi phù hợp. Nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ, chỉ huy quản lý cấp cơ sở vững chắc làm nòng cốt chỉ huy lực lượng đấu tranh phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm trên biển, bảo đảm an toàn hàng hải, chống ô nhiễm môi trường biển. Đồng thời, mở rộng hợp tác quốc tế theo hướng kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc trong giai đoạn mới./.
Thượng tá, ThS. PHÙNG HẢI CHÂU
Khoa Lý luận Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh/Học viện Hải quân
Tài liệu tham khảo