24/12/2025 10:10:00 AM
(Canhsatbien.vn) -
Tham gia xây dựng thế trận quốc phòng, an ninh và xử lý các tình huống quốc phòng, an ninh trên biển là một trong 7 nhiệm vụ được quy định trong Luật Cảnh sát biển Việt Nam. Theo đó, xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Cảnh sát biển Việt Nam nhằm góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân trên biển trong thời kỳ mới.

Cán bộ Hải đoàn 42/Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 tặng cờ Tổ quốc cho ngư dân xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau. Ảnh: HUY ANH
“Thế trận lòng dân” là lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí chiến đấu, phấn đấu của toàn dân tộc được quy tụ, tập hợp, khơi dậy, phát huy, tạo cơ sở vững chắc xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân. Là loại hình thế trận đặc biệt, không thể hiện ra bằng hình hài cụ thể như thế trận quân sự, quốc phòng mà được thể hiện bằng sức mạnh nội sinh của quốc gia, dân tộc theo từng cấp độ khác nhau. Xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển thời kỳ mới là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng vũ trang là nòng cốt nhằm góp phần giữ vững hòa bình, ổn định để phát triển đất nước, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ hướng biển. Thực tiễn đã chứng minh “thế trận lòng dân” trên biển là yếu tố quan trọng, quyết định việc hình thành sức mạnh chính trị, quân sự, quốc phòng, an ninh trên hướng biển, góp phần bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc.
Tiếp tục phát huy truyền thống dựng nước và giữ nước từ hướng biển, Đại hội XIII của Đảng khẳng định: “xây dựng và phát huy mạnh mẽ “thế trận lòng dân” trong nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân”. So với các kỳ Đại hội trước, “thế trận lòng dân” được Đại hội XIII đặt lên hàng đầu trong mối quan hệ với thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân. Đây không đơn thuần là sự sắp xếp cơ học mà là sự khẳng định, bổ sung, có sự phát triển mới trong tư duy của Đảng ta về đường lối quân sự, quốc phòng và nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Sự phát triển đó đã khơi dậy, tập hợp, quy tụ và phát huy thế mạnh, sức mạnh của từng nhân tố tạo nên “thế trận lòng dân”. Nhờ xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc mà “đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”.
Với âm mưu chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chia rẽ đoàn kết quân - dân, phủ nhận những thành quả của công cuộc dựng nước đi đôi với giữ nước; đặc biệt, để chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng ta về xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển thời kỳ mới, các thế lực thù địch không ngừng đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ bằng nhiều hình thức và biện pháp tinh vi, xảo quyệt. Nguy hiểm hơn là thông qua các trang mạng xã hội, chúng xuyên tạc, phao tin, đồn nhảm những vấn đề không đúng sự thật về tình hình biển đảo; kích động ngư dân chống đối các lực lượng chức năng thực thi pháp luật trên biển,... Không những thế, chúng còn kích động, cổ xúy cho việc “sử dụng vũ lực”, “đe dọa sử dụng vũ lực” trong bảo vệ chủ quyền biển đảo; tuyên truyền, xuyên tạc lịch sử dân tộc,... Những hành động và luận điệu xuyên tạc đó tuy không mới, nhưng ảnh hưởng không nhỏ đến tư tưởng, nhận thức người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, thậm chí có thể gây hoài nghi, hoang mang trong nhân dân, từ đó gây mất lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, chia rẽ nhân dân với các lực lượng chức năng thực thi pháp luật trên biển, phá hoại “thế trận lòng dân” trên biển, tạo ra sự mất ổn định về an ninh chính trị, trật tự an toàn trên biển, gây mất đoàn kết trong nước và quốc tế, làm tổn hại tới lợi ích quốc gia, dân tộc, làm suy yếu và tan rã thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân trên biển của ta. Đây thực sự là thủ đoạn thâm độc và nham hiểm không thể coi thường, xem nhẹ.
Trước những vấn đề trên, đòi hỏi phải thường xuyên củng cố và tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa. Đây là vấn đề cốt lõi nhất để xây dựng “thế trận lòng dân”, củng cố quốc phòng, góp phần thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới, đồng thời là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, là yêu cầu cấp bách trong bối cảnh hiện nay. Do vậy, cần tiến hành đồng bộ, toàn diện nhiều nội dung biện pháp, với sự tham gia vào cuộc của mọi cấp, mọi ngành, mọi tổ chức, làm cho mỗi người dân trở thành một chiến sĩ trung kiên, mỗi tỉnh, thành phố ven biển là một pháo đài vững chắc, tuyệt đối tin tưởng, chủ động bảo vệ Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa, kiên quyết đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch.
Tham gia xây dựng thế trận quốc phòng, an ninh và xử lý các tình huống quốc phòng, an ninh trên biển là một trong 7 nhiệm vụ được quy định trong Luật Cảnh sát biển Việt Nam. Các hoạt động đấu tranh phòng chống tội phạm vi phạm trên biển, chống cướp biển, cướp có vũ trang trên biển, hỗ trợ, giúp đỡ và bảo vệ ngư dân làm ăn sinh sống trên biển; phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn; tích cực tham gia xây dựng cơ sở chính trị địa phương vững mạnh của Lực lượng Cảnh sát biển trong những năm qua đã góp phần tăng cường, củng cố mối quan hệ đoàn kết quân - dân, xây dựng vững chắc “thế trận lòng dân” trên biển. Nổi bật là chương trình công tác dân vận “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” đã trở thành một trong những nội dung đột phá trong công tác dân vận của toàn Lực lượng. Chương trình đã thu được nhiều kết quả to lớn, vừa hỗ trợ, giúp đỡ hoạt động trên biển và bảo vệ tính mạng, tài sản của bà con ngư dân vừa tăng cường bảo đảm quốc phòng, an ninh trên biển, nâng cao tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm của nhân dân nói chung, ngư dân nói riêng trong chấp hành pháp luật, tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh, an toàn biển, đảo của Tổ quốc; trực tiếp tham gia xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc trên biển; là một trong những yếu tố quan trọng giúp Lực lượng Cảnh s át biển hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Trên cơ sở tổng kết lý luận và thực tiễn, trước bối cảnh tình hình thế giới, khu vực, Biển Đông dự báo tiếp tục có những diễn biến phức tạp, khó lường; các thế lực thù địch, phản động đẩy mạnh thực hiện âm mưu, thủ đoạn chống phá vai trò lãnh đạo của Đảng trên tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh. Để tiếp tục xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển thời kỳ mới, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam cần tiến hành và thực hiện tốt một số giải pháp sau:
Một là, thường xuyên bồi dưỡng, truyền thụ, nâng cao trình độ, kỹ năng cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên gắn với đổi mới nội dung, đa dạng hóa các hình thức và phương pháp tuyên truyền biển đảo, tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật, từ đó nâng cao nhận thức, trách nhiệm, ý thức thượng tôn pháp luật của mọi tầng lớp nhân dân, giúp nhân dân nhận diện được các thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch về xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển thời kỳ mới.
Để thực hiện giải pháp quan trọng hàng đầu này, trước hết cần tập trung xây dựng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên có chất lượng cao, sắc sảo, nhạy bén và tinh nhuệ. Đây là lực lượng quan trọng để đưa mọi đường lối chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước thâm nhập vào Nhân dân và đi vào thực tiễn cuộc sống. Thường xuyên hoàn thiện nội dung, đổi mới hình thức, phương pháp tuyên truyền. Kết hợp chặt chẽ các hình thức, biện pháp với các nhiệm vụ để tuyên truyền. Thực hiện tốt phương châm “bám dân, bám địa bàn, bám chính quyền, bám đường lối chủ trương, bám đối tượng” để lựa chọn nội dung hình thức, phương pháp tuyên truyền, giáo dục phù hợp. Khi tuyên truyền phải nắm chắc nguyên tắc, bảo đảm tính Đảng, tính chân thực, tính thời sự, có chọn lọc, phân tích, lý giải, bình luận sâu sắc, kịp thời cung cấp những luận cứ, cơ sở khoa học để định hướng dư luận trước những âm mưu, thủ đoạn, luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động chống phá “thế trận lòng dân” trên biển thời kỳ mới. Chất lượng của buổi tuyên truyền phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó nội dung, phương pháp tuyên truyền của người báo cáo viên, tuyên truyền viên giữ vai trò then chốt quyết định.
Ngư dân và những người thân của họ như những “cánh tay nối dài”, giúp Lực lượng Cảnh sát biển thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ trên biển. Vì vậy, cần kết hợp tuyên truyền, giáo dục trên bờ và trên biển để phát huy tối đa vai trò của nhân dân, trong đó có ngư dân lao động trên biển, khuyến khích họ chấp hành nghiêm các quy định về đánh bắt khai thác hải sản, cung cấp kịp thời cho Lực lượng Cảnh sát biển những thông tin về tội phạm vi phạm, ngư dân gặp nạn trên biển, những hành vi xâm phạm chủ quyền trái phép của các tàu nước ngoài…, để có biện pháp xử trí kịp thời.
Hai là, gắn công tác xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển trong tình hình mới với công tác tuyên truyền các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quy định của Đảng, Nhà nước, Quân đội bằng những việc làm cụ thể và hành động thiết thực, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Đây là giải pháp quan trọng giúp kịp thời định hướng, nhận thức, tư tưởng của người dân theo đúng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, Quân đội. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào những vấn đề lý luận cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của cách mạng và thành tựu của công cuộc đổi mới; chức năng, nhiệm vụ của Quân đội, bản chất, truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ”; tăng cường xây dựng và củng cố tình đoàn kết quân dân, thực hiện “gần dân, hiểu dân, giúp đỡ dân” bằng những việc làm cụ thể và hành động thiết thực; tuyên truyền những nhân tố mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt theo phương châm “lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực”, “lấy cái đẹp, dẹp cái xấu”…, nhằm tạo luồng dư luận tích cực trong xã hội.
Khi tiến hành tuyên truyền biển đảo, tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật phải khéo léo lồng ghép, viện dẫn các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quy định của Đảng, của Quân đội để tránh khô cứng, lấy đó làm những luận cứ khoa học để truyền đạt, giúp người dân nắm và hiểu rõ hơn, đồng thời tuyên truyền cho người dân thấy được âm mưu, thủ đoạn chống phá “thế trận lòng dân” trên biển thời kỳ mới của các thế lực thù địch, phản động, từ đó khơi dậy ý thức, trách nhiệm, lòng tự hào dân tộc, tinh thần đoàn kết, quyết tâm bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.
Ba là, kết hợp chặt chẽ giữa công tác tuyên truyền với đấu tranh trực diện, công khai trên báo chí, các phương tiện thông tin đại chúng, internet, mạng xã hội phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ tư tưởng của Đảng về xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển thời kỳ mới.
Đây là giải pháp quan trọng cần được tiến hành hàng ngày, hàng giờ. Bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền, cần cổ vũ động viên cán bộ, chiến sĩ tham gia đấu tranh trực diện, công khai phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ tư tưởng của Đảng về xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển thời kỳ mới trên các báo, đài, các phương tiện thông tin đại chúng, trang tin của Bộ Quốc phòng, Trung tâm Thông tin Khoa học quân sự/ Bộ Quốc phòng, trang tin điện tử Cảnh sát biển, trên Internet, mạng xã hội…, duy trì và phát huy chuyên trang, chuyên mục chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch trên internet, mạng xã hội. Bám sát các sự kiện chính trị, thủ đoạn hoạt động chống phá của các thế lực thù địch để đặt bài viết chuyên sâu, tài liệu chuyên khảo, thông tin định hướng đấu tranh của chuyên gia, nhà khoa học, tổ công tác, cộng tác viên tích cực trong và ngoài Quân đội làm tài liệu tuyên truyền, định hướng đấu tranh trên Internet, mạng xã hội.
Bốn là, đẩy mạnh các hoạt động thông tin đối ngoại; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ tham gia Ban Chỉ đạo 35 và Lực lượng 47 các cấp trong toàn Lực lượng.
Giải pháp này hỗ trợ tích cực cho các giải pháp trên. Thực tiễn cho thấy, để “thế trận lòng dân” trên biển thời kỳ mới được giữ vững cần phải gắn kết chặt chẽ với các hoạt động đối ngoại quốc phòng, đối ngoại nhân dân, nhất là các hoạt động giao lưu, hợp tác quốc phòng giữa Quân đội ta với Quân đội các nước; hoạt động đối ngoại phải giữ vững nguyên tắc “dĩ bất biến, ứng vạn biến” mang đậm bản sắc của ngoại giao “cây tre Việt Nam”, với mong muốn “thêm bạn, bớt thù”, đây chính là một trong những kế sách bảo vệ tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy.
Vì vậy, Cảnh sát biển Việt Nam cần tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được trong công tác đối ngoại quốc phòng, đối ngoại nhân dân; cung cấp thông tin kịp thời, chính xác về biển đảo, mưu đồ và hành động của nước ngoài nhằm xâm phạm chủ quyền biển đảo nước ta; chú trọng làm rõ cơ sở lịch sử, thực tiễn, pháp lý và đối sách đấu tranh hòa bình của Đảng và Nhà nước ta trong bảo vệ chủ quyền biển đảo. Thông qua hoạt động thông tin đối ngoại làm cho nhân dân, Chính phủ, Quân đội các nước và dư luận quốc tế hiểu rõ lập trường, thiện chí, chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước ta về vấn đề Biển Đông, nhằm tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của Nhân dân và cộng đồng quốc tế để bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo và các hoạt động kinh tế biển của ta. Bên cạnh đó, phải thường xuyên nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ tham gia Ban Chỉ đạo 35 và Lực lượng 47 các cấp trong toàn Lực lượng, thông qua các hoạt động: tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ, xây dựng lực lượng và mở rộng thành viên, kiên quyết đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, phần tử cơ hội chính trị nhằm chống phá chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển thời kỳ mới.
Khẳng định vai trò, vị trí, tầm quan trọng có tính cốt tử của “lòng dân” và “thế trận lòng dân”, cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh: “Làm hợp lòng dân thì dân tin và chế độ ta còn, Đảng ta còn. Ngược lại, nếu làm cái gì trái lòng dân, để mất niềm tin là mất tất cả”. Nhờ thực hiện nghiêm nguyên tắc “dân là gốc” nên trong mọi giai đoạn cách mạng, nhân dân ta luôn một lòng, một dạ đi theo Đảng, ủng hộ chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt là trong những tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” khi Đảng mới ra đời, trong thực hiện sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc trước đây và trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Chính niềm tin, sự ủng hộ, đồng lòng của nhân dân đối với Đảng là “bức thành trì” vững chắc nhất chống lại mọi kẻ thù tư tưởng của Đảng.
Trung tá TRỊNH MINH HIỂN
Chính ủy Hải đoàn 42/Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4