(Canhsatbien.vn) - 

Kết hợp nhuần nhuyễn giữa “ý Đảng” với “lòng dân”, củng cố và phát huy sức mạnh toàn dân là bài học có giá trị lịch sử to lớn, đã được chứng minh qua công cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc ta. Trong bối cảnh hiện nay, khi các thách thức an ninh phi truyền thống, các thủ đoạn chống phá trên hướng biển ngày càng tinh vi, khó lường, công tác dân vận không đơn thuần chỉ là hoạt động vận động quần chúng, mà còn là một “mũi tiến công chính trị” có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp bảo vệ chủ quyền, an ninh, trật tự, an toàn trên biển. Là lực lượng chuyên trách, nòng cốt trong thực thi pháp luật trên biển, những năm qua, Cảnh sát biển Việt Nam không ngừng đổi mới và nâng cao chất lượng công tác dân vận, thực sự trở thành chỗ dựa tin cậy của ngư dân; đóng góp tích cực vào nhiệm vụ xây dựng và củng cố “thế trận lòng dân”, “nền quốc phòng toàn dân”, “thế trận an ninh nhân dân” trên biển ngày càng vững chắc.

Lực lượng Cảnh sát biển tuyên truyền phổ biến pháp luật cho ngư dân. Ảnh: MINH CHÂU

Đối với Quân đội nói chung, Cảnh sát biển Việt Nam nói riêng, công tác dân vận là một phần hữu cơ, mang tính chiến lược trong quá trình thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ chính trị; bao gồm hoạt động tuyên truyền, vận động, thuyết phục, hướng dẫn và tổ chức nhân dân - đặc biệt là ngư dân và cộng đồng cư dân ven biển, hải đảo - chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thời tham gia vào sự nghiệp bảo vệ chủ quyền, an ninh, trật tự, an toàn biển, đảo Tổ quốc.

Trước yêu cầu ngày càng cao trong tình hình mới, công tác dân vận Cảnh sát biển đã vượt ra ngoài khuôn khổ truyền thống với những mô hình hay, cách làm sáng tạo; trở thành một bộ phận không thể thiếu của chiến lược “quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên biển” với nhiệm vụ trung tâm là xây dựng và củng cố “thế trận lòng dân” - nền tảng vững chắc để bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Quán triệt, thực hiện nghiêm Nghị quyết số 25, ngày 3/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về “Tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới”, Nghị quyết số 49, ngày 21/2/2015 của Quân ủy Trung ương về “Tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Quân đội trong tình hình mới”, những năm qua, Đảng ủy Cảnh sát biển Việt Nam đã lãnh đạo, chỉ đạo Cục Chính trị Cảnh sát biển xây dựng, triển khai hiệu quả các chương trình, hoạt động công tác dân vận tại nhiều địa phương ven biển. Qua đó, công tác dân vận Cảnh sát biển ngày càng được chú trọng và đi vào chiều sâu, từng bước khẳng định vai trò là “cầu nối” giữa lực lượng thực thi pháp luật trên biển với quần chúng nhân dân, góp phần quan trọng trong xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, làm nền tảng cho sự nghiệp bảo vệ chủ quyền, an ninh, trật tự trên biển.

Thông qua triển khai hiệu quả các mô hình công tác dân vận như “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân”, “Cảnh sát biển với đồng bào dân tộc, tôn giáo”, “Xuân biên cương”, “Tết hải đảo”... và các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, hỗ trợ nhu yếu phẩm, khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí, xây nhà tình nghĩa, hỗ trợ học sinh nghèo vượt khó học giỏi,... công tác dân vận Cảnh sát biển đã thực sự tạo được dấu ấn và sức lan tỏa, phủ rộng khắp địa bàn các địa phương ven biển với hàng chục nghìn lượt người dân được tuyên truyền pháp luật và thụ hưởng chính sách hỗ trợ. Bên cạnh đó, Lực lượng Cảnh sát biển cũng đã phát huy vai trò nòng cốt trong các hoạt động phòng, chống thiên tai, tìm kiếm, cứu nạn trên biển - một phần quan trọng của công tác dân vận mang tính nhân đạo sâu sắc.

Trong các đợt thiên tai lớn như bão số 5 (Noru) năm 2022 hay bão số 3 (Yagi) năm 2024, Lực lượng Cảnh sát biển không chỉ chủ động triển khai các phương án ứng trực, cứu hộ, cứu nạn mà còn phối hợp chặt chẽ với chính quyền các địa phương để sơ tán nhân dân, cung cấp nhu yếu phẩm, hàng cứu trợ, giúp nhân dân nhanh chóng ổn định đời sống sau thiên tai. Những hình ảnh người chiến sĩ Cảnh sát biển nhường cơm sẻ áo, dầm mình trong mưa bão, đương đầu với sóng gió để đến với nhân dân, đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản cho nhân dân đã trở thành biểu tượng cao đẹp của tình quân - dân trong những thời khắc thiên tai khó khăn, nguy hiểm nhất.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác dân vận của Cảnh sát biển Việt Nam hiện nay vẫn còn một số hạn chế, tồn tại cần được nhìn nhận một cách khách quan và toàn diện. Điển hình là hiệu quả tuyên truyền, phổ biến pháp luật trên biển tuy đã đạt được nhiều kết quả tích cực nhưng chưa đồng đều; công tác dân vận ở một số nơi còn mang nặng tính hành chính, thiếu tính sáng tạo; một bộ phận cán bộ, chiến sĩ nhận thức chưa đầy đủ, còn xem nhẹ vai trò của công tác dân vận,...

Trong bối cảnh tình hình hiện nay, công tác dân vận Cảnh sát biển cần được nhìn nhận không chỉ là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, mà còn là trụ cột chiến lược trong bảo vệ chủ quyền, xây dựng "nền quốc phòng toàn dân" gắn với "an ninh nhân dân" trên biển. Bởi lẽ thực tiễn đang đặt ra cho công tác dân vận Cảnh sát biển nhiều yêu cầu mới, mang tính phức tạp hơn, cụ thể là: yêu cầu về tăng cường đấu tranh trên mặt trận tư tưởng - truyền thông; yêu cầu về xây dựng “thế trận lòng dân”, “nền quốc phòng toàn dân” gắn với “thế trận an ninh nhân dân” vững chắc trên biển; yêu cầu nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận chuyên sâu, tinh nhuệ; yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa Cảnh sát biển Việt Nam với các lực lượng và chính quyền địa phương trong công tác dân vận,...

Từ thực tiễn đó có thể khẳng định, vấn đề nâng cao chất lượng công tác dân vận Cảnh sát biển không chỉ là yêu cầu nội tại mang tính cấp thiết của Lực lượng, mà còn là đòi hỏi khách quan, tất yếu đặt ra giai đoạn cách mạng mới. Do đó, cần nhìn nhận công tác dân vận Cảnh sát biển không chỉ đơn thuần là một bộ phận trong hoạt động quân sự - quốc phòng, mà còn là một trụ cột chiến lược trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển. Đây chính là cơ sở khoa học và thực tiễn để Cảnh sát biển Việt Nam xác định hệ thống giải pháp toàn diện, đồng bộ, nhằm phát huy hơn nữa vai trò, hiệu quả của công tác dân vận trong tình hình mới. Trong đó, cần đặc biệt chú trọng một số nội dung, giải pháp trọng tâm sau:

Một là, nhận thức đúng đắn, đầy đủ và toàn diện về quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về vai trò công tác dân vận trong thực thi pháp luật trên biển và bảo vệ chủ quyền, an ninh, an toàn biển đảo

 Công tác dân vận cần được nhận thức như một thành tố cấu thành sức mạnh tổng hợp trong bảo vệ chủ quyền biển đảo, gắn liền với “thế trận lòng dân”, “nền quốc phòng toàn dân” và “thế trận an ninh nhân dân” trên biển, trọng tâm là Nghị quyết số 25, ngày 3/6/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về “Tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới”, Nghị quyết số 49, ngày 21/2/2015 của Quân ủy Trung ương về “Tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Quân đội trong tình hình mới”. Cùng với đó, cần xác định rõ công tác dân vận không chỉ là nhiệm vụ của riêng cán bộ chính trị mà là trách nhiệm của toàn Lực lượng, dưới sự lãnh đạo thống nhất của cấp ủy, chỉ huy các cấp; mọi hoạt động trong công tác dân vận phải gắn với chức năng, nhiệm vụ của Cảnh sát biển Việt Nam, bảo đảm hiệu quả, thực chất, bền vững, sát với dân, hợp lòng dân và vì dân.

Hai là, tăng cường xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ dân vận Cảnh sát biển chính quy, tinh nhuệ, hiện đại

Trong bối cảnh hiện nay, cán bộ làm công tác dân vận cần có năng lực toàn diện về chính trị, tư tưởng, pháp luật, văn hóa và công nghệ số, do đó việc tăng cường tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức công tác dân vận chuyên sâu, đưa nội dung dân vận thành chỉ tiêu trong các phong trào thi đua là điều cần thiết. Đồng thời, nghiên cứu xây dựng phương án triển khai công tác dân vận trong từng đơn vị theo chiều dọc lên các cấp cao hơn và chiều ngang liên ngành nhằm bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả, tránh tình trạng làm dân vận theo “phong trào” hoặc đơn lẻ.

Ba là, đổi mới nội dung, hình thức dân vận theo hướng thiết thực, hiện đại, phù hợp với đặc thù biển đảo

Công tác dân vận trong tình hình mới không thể đi theo lối mòn, đặc biệt trong bối cảnh nhân dân ngày càng tiếp cận thông tinh nhanh chóng và dễ dàng hơn, có sự chuyển dịch về nhận thức, hành vi nhanh hơn và nhu cầu thông tin cao hơn. Do đó, phương thức dân vận truyền thống cần được được đổi mới theo hướng tích hợp với các công cụ, nền tảng số, nền tảng mạng xã hội và các chiến dịch truyền thông hiện đại. Bên cạnh các mô hình dân vận truyền thống đã phát huy hiệu quả, đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận và cơ quan chính trị các cấp trong toàn Lực lượng cần chủ động triển khai các hoạt động truyền thông trên không gian mạng, tổ chức các chương trình tọa đàm trực tuyến, xây dựng thư viện video clip ngắn, đồ họa sinh động về hoạt động của Lực lượng và tình hình biển đảo Việt Nam; đồng thời kết hợp tổ chức các hoạt động an sinh xã hội, hỗ trợ sinh kế bền vững cho ngư dân, giúp ngư dân yên tâm vươn khơi, bám biển và cùng tham gia vào công cuộc bảo vệ biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Bốn là, tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa Cảnh sát biển Việt Nam với các lực lượng và chính quyền địa phương trong công tác dân vận

Công tác dân vận Cảnh sát biển vốn mang tính liên ngành, gắn chặt với đời sống nhân dân các địa phương ven biển, do đó không thể triển khai hiệu quả nếu thiếu sự đồng thuận, hỗ trợ và phối hợp hành động giữa các chủ thể trong hệ thống chính trị. Trong đó, các lực lượng vũ trang, các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền địa phương đóng vai trò cầu nối trực tiếp giữa Lực lượng Cảnh sát biển và quần chúng nhân dân, giúp triển khai các chương trình dân vận sát thực tiễn, phù hợp đặc điểm từng địa bàn. Cùng với đó, sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị Cảnh sát biển với các lực lượng và chính quyền địa phương còn tạo nên sức mạnh tổng hợp, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong nhận thức và hành động, tránh tình trạng triển khai công tác dân vận theo tính “phong trào”, manh mún.

Năm là, bảo đảm hậu cần, tài chính, kỹ thuật và chính sách phù hợp cho hoạt động dân vận lâu dài, bền vững

Để công tác dân vận đi vào chiều sâu và phát huy hiệu quả thực chất, Cảnh sát biển Việt Nam cần có sự đầu tư đúng mức về vật chất, kỹ thuật, phương tiện và cơ chế chính sách cho các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, tìm kiếm, cứu nạn, hỗ trợ sinh kế và các hoạt động an sinh xã hội khác. Cùng với đó, cần nghiên cứu đề xuất chính sách khuyến khích, khen thưởng xứng đáng với các cá nhân, tập thể có thành tích trong công tác dân vận, nhằm động viên, cổ vũ phong trào thi đua dân vận tại các cơ quan, đơn vị trong toàn Lực lượng. Khắc sâu lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công” để thấy được vấn đề nâng cao chất lượng công tác dân vận Cảnh sát biển trong tình hình mới không phải là nhiệm vụ nhất thời mà là một chiến lược mang tính hệ thống, toàn diện và lâu dài, đòi hỏi sự quan tâm sâu sắc từ cấp chiến lược, sự đổi mới tư duy và hành động từ cơ sở, và sự đồng lòng ủng hộ từ phía nhân dân. Công tác dân vận Cảnh sát biển phải thực chất, vì dân và đồng hành cùng nhân dân - đó cũng chính là nền tảng để xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc trên hướng biển. Hơn lúc nào hết, việc nâng cao chất lượng công tác dân vận cần được đặt vào đúng vị thế chiến lược, không chỉ là phương thức tạo sự đồng thuận xã hội mà còn là một “mũi tiến công chính trị” sắc bén trong tổng thể “nền quốc phòng toàn dân” và “thế trận an ninh nhân dân” trên biển.

 Thượng tá NGÔ VĂN XÔ

Trợ lý Phòng Dân vận/Cục Chính trị Cảnh sát biển