(Canhsatbien.vn) - 

Sáu tháng đầu năm 2025, tình hình an ninh chủ quyền biển đảo nước ta cơ bản ổn định, tuy nhiên tình hình tội phạm, vi phạm trên biển và địa bàn liên quan vẫn có những diễn biến phức tạp; hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa vẫn xảy ra trên nhiều vùng biển. Với ý thức trách nhiệm cao trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, Cảnh sát biển Việt Nam đã huy động lực lượng, phương tiện, mở 2 đợt cao điểm, triển khai quyết liệt, đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, đấu tranh, ngăn chặn có hiệu quả với các hành vi vi phạm, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên các vùng biển.

Lực lượng chức năng Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 kiểm tra tàu cá vận chuyển trái phép xăng dầu trên vùng biển Tây Nam. Ảnh: ĐỨC THÁI

Qua công tác nắm tình hình và triển khai đấu tranh cho thấy, ở mỗi vùng biển có các nhóm đối tượng tội phạm vi phạm với các mặt hàng khác nhau: vùng biển Đông Bắc nổi lên tình trạng vận chuyển trái phép than, dầu, pháo nổ, khoáng sản, thuốc lá điếu, hàng gia dụng, các loại hải sản không rõ nguồn gốc xuất xứ, sản phẩm từ động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm; vùng biển miền Trung có tình trạng vận chuyển trái phép dầu D.O, pháo nổ, cát, khoáng sản; vùng biển phía Nam, ngoài vận chuyển trái phép xăng dầu, còn có tình trạng vận chuyển trái phép, buôn lậu phân bón, thuốc lá, mỹ phẩm, rượu ngoại, đường cát...

Đối với mỗi mặt hàng khác nhau và trên mỗi vùng biển khác nhau, phương thức, thủ đoạn của các nhóm đối tượng cũng có sự khác nhau. Nhìn chung, các nhóm đối tượng đều lợi dụng sự chênh lệnh về giá giữa các vùng miền, giữa Việt Nam với các quốc gia trong khu vực; lợi dụng đêm tối, thời tiết xấu; lợi dụng sự khan hiếm, nhu cầu tăng cao ở một số mặt hàng thiết yếu; lợi dụng sự bố trí lực lượng còn mỏng của cơ quan chức năng và kẽ hở của pháp luật… để gom mua trái phép các mặt hàng không có nguồn gốc xuất xứ, không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp, thậm chí cả những mặt hàng cấm, rồi vận chuyển qua đường biển đến các địa phương tiêu thụ. Để qua mặt được lực lượng chức năng, các nhóm đối tượng chủ yếu sử dụng tàu thuyền chuyên dụng, thuê tàu dịch vụ hậu cần thủy sản, tàu cá của ngư dân hoán cải hoặc tàu được cấp phép bán lẻ (núp dưới danh nghĩa các doanh nghiệp có đăng ký kinh doanh để làm giả hợp đồng, sử dụng hóa đơn, chứng từ vận chuyển quay vòng…) để hợp thức hóa hoạt động mua bán, vận chuyển hàng hóa trái phép trên biển, thu lợi nhuận bất chính.

Có thể thấy, do lợi nhuận thu được từ buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa trên biển rất lớn, nên hoạt động này thu hút đa dạng thành phần tham gia với nhiều phương thức thủ đoạn tinh vi. Các đối tượng tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển có cả doanh nghiệp kinh doanh chính ngạch, cá nhân kinh doanh “chui”, lao động làm thuê cho doanh nghiệp và một phần lớn ngư dân trên các tàu đánh cá làm thuê. Các đối tượng đầu nậu nước ngoài và cầm đầu trong nước thường không trực tiếp tham gia hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép, chúng sử dụng các phương tiện liên lạc hiện đại để trao đổi, thống nhất giá, địa điểm giao hàng, khối lượng giao dịch… và thanh toán qua các kênh không chính thống. Do vậy việc phát hiện, xử lý các đối tượng chủ mưu, cầm đầu gặp nhiều khó khăn. Đáng lưu ý, sau nhiều vụ việc bị Lực lượng Cảnh sát biển đấu tranh, xử lý, các đối tượng đã tiến hành một số thủ đoạn mới, tổ chức cảnh giới, trang bị radar và các phương tiện quan sát từ xa để phát hiện lực lượng chức năng. Khi phát hiện Lực lượng Cảnh sát biển, những tàu này vòng tránh, thậm chí đâm va để trốn thoát hoặc chạy sang vùng biển nước ngoài. 

Hành vi vi phạm của những đối tượng này không chỉ gây ảnh hưởng xấu đến môi trường vùng biển, gây thiệt hại cho tài nguyên quốc gia, ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản và đa dạng sinh học, mà còn xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp làm ăn chân chính, làm thất thu ngân sách Nhà nước, gây mất ổn định, ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự, an toàn trên các vùng biển đảo, thềm lục địa của Tổ quốc.

Trước tình hình vận chuyển trái phép, buôn lậu, gian lận thương mại trên hướng biển, trong 6 tháng đầu năm 2025, Cảnh sát biển Việt Nam đã quán triệt nghiêm túc và thể chế toàn bộ các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, trực tiếp là Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, Ban Chỉ đạo 1389 Bộ Quốc phòng về công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả để triển khai cho toàn Lực lượng hoạt động hiệu quả. Theo đó, đã sử dụng lực lượng nghiệp vụ pháp luật là mũi nhọn, phối hợp với các lực lượng chức năng liên quan (Công an, Hải quan, Bộ đội Biên phòng…) triển khai các biện pháp nắm tình hình, điều tra, xác minh, nhận diện các đường dây, đối tượng, phương thức thủ đoạn hoạt động và từng loại lĩnh vực, từng khoảng thời gian hoạt động cụ thể. Cùng với đó, Lực lượng Cảnh sát biển thường xuyên duy trì 55 - 70 tàu, xuồng trực, tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên khắp các vùng biển và các hướng trọng điểm để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, duy trì thực thi pháp luật kết hợp đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại trên biển, kịp thời phát hiện tàu vi phạm để ngăn chặn, bắt giữ, xử lý. 

Kết quả, trong 6 tháng đầu năm, Cảnh sát biển Việt Nam đã thực hiện hiệu quả 2 đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả xác lập, xây dựng hơn 60 chuyên án, kế hoạch nghiệp vụ, qua đó đấu tranh, bắt giữ, xử lý 513 vụ/426 tàu/795 đối tượng tội phạm, vi phạm trên biển và địa bàn ven biển; khởi tố 58 vụ/19 tàu/174 đối tượng; xử phạt vi phạm hành chính 406 vụ/407 tàu/523 đối tượng; phối hợp bắt giữ, xử lý 49 vụ/98 đối tượng. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính và giá trị tang vật xử lý, bán phát mại, sung công quỹ Nhà nước hơn 50 tỷ đồng. Riêng trong đợt cao điểm từ 15/5 - 15/6/2025, Cảnh sát biển Việt Nam đã xác lập, xây dựng 25 chuyên án, kế hoạch nghiệp vụ đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả; qua đó đã bắt giữ, xử lý 87 vụ/63 tàu/186 đối tượng, khởi tố 19 vụ/21 đối tượng; tang vật thu giữ trên 300.000 lít dầu D.O, 2.000 m3 cát, 3 tấn mực khô, 6 tấn cá, 400 gram heroine; 7 kg ma túy tổng hợ

Song song với triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ trên thực địa, Cảnh sát biển Việt Nam cũng đẩy mạnh công tác dân vận, vận động quần chúng nhân dân tham gia đấu tranh phòng chống tội phạm vi phạm buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả ở các khu vực ven biển. Thông qua các mô hình dân vận “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân”, “Cảnh sát biển với đồng bào dân tộc, tôn giáo”, “Em yêu biển, đảo quê hương”… Cảnh sát biển Việt Nam đã lồng ghép các nội dung tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật, hướng dẫn người dân trở thành người tiêu dùng “thông thái”, không sử dụng hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng giả, hàng kém chất lượng; giúp quần chúng nhân dân nâng cao hiểu biết về pháp luật, nắm được phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng tội phạm, vi phạm và tác hại, hậu quả pháp lý, để từ đó không tham gia, tiếp tay cho hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa trên biển; tích cực phát hiện, tố giác, cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng về các hành vi vi phạm pháp luật. Qua phát động phong trào quần chúng tố giác tội phạm, Cảnh sát biển đã nhận được hàng trăm tin báo, tố giác tội phạm của nhân dân để phục vụ công tác đấu tranh.

Bên cạnh đó, các đơn vị Cảnh sát biển đã chủ động, tích cực đổi mới công tác tuyên truyền báo chí, kịp thời cung cấp thông tin, phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương và địa phương xây dựng nhiều phóng sự, chuyên mục, tin bài, ảnh về đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm. Các hoạt động tuyên truyền báo chí đã góp phần tuyên truyền sâu rộng, nhanh chóng, hiệu quả về vị trí, vai trò của Lực lượng Cảnh sát biển; kết quả, thành tích, chiến công của Cảnh sát biển Việt Nam trong đấu tranh phòng chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên hướng biển, góp phần xây dựng và bồi đắp hình ảnh, truyền thống của Lực lượng Cảnh sát biển “Kiên quyết dũng cảm, khắc phục khó khăn, đoàn kết hiệp đồng, giữ nghiêm pháp luật”; khẳng định sự diện hiện và kiểm soát của Cảnh sát biển Việt Nam trên tất cả các vùng biển, phát huy tác dụng răn đe đối với các đối tượng có ý định thực hiện hành vi vi phạm pháp luật trên biển.

Cảnh sát biển Việt Nam cũng đã đẩy mạnh các hoạt động hợp tác quốc tế trong đấu tranh, ngăn chặn tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển trên cơ sở các bản ghi nhớ, thỏa thuận đã ký kết; thường xuyên trao đổi thông tin với lực lượng thực thi pháp luật các nước có vùng biển tiếp giáp (Trung Quốc, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Thái Lan), nhất là trong đấu tranh chống xuất, nhập cảnh trái phép, phòng chống mua bán người và phòng chống IUU. Từ đầu năm đến nay đã thực hiện 3 chuyến tuần tra chống buôn lậu, gian lận thương mại khu vực biển giáp ranh đường phân định Vịnh Bắc Bộ với Cảnh sát biển Trung Quốc. Mới đây, đoàn công tác Cảnh sát biển Việt Nam đã sang làm việc với Trung tâm Chỉ huy hàng hải Thái Lan và Cơ quan Thực thi pháp luật trên biển Malaysia về tăng cường hợp tác thực thi pháp luật trên biển và trao đổi các giải pháp thúc đẩy hợp tác song phương trong đấu tranh với các loại tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển nhằm góp phần xây dựng Biển Đông thành vùng biển hòa bình, hữu nghị, hợp tác, cùng phát triển.

Nhìn lại 6 tháng đầu năm 2025, trên cơ sở quán triệt nghiêm túc, thể chế toàn bộ các chỉ đạo của cấp trên, Cảnh sát biển Việt Nam đã triển khai đồng bộ các biện pháp công tác với quyết tâm đấu tranh trấn áp tội phạm đến cùng và phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”; phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng, chính quyền các cấp; kết hợp giữa đấu tranh ngăn chặn với tuyên truyền vận động quần chúng tham gia tố giác tội phạm; đấu tranh thành công nhiều chuyên án, vụ án, thu giữ số lượng lớn tang vật. Các vụ việc đều được điều tra, xác minh, xử lý theo đúng quy định của pháp luật; thu nộp hàng chục tỷ đồng vào ngân sách Nhà nước; góp phần giữ vững an ninh, trật tự, an toàn cho các hoạt động kinh tế - xã hội trên các tuyến biên giới, biển, đảo.

Với thành tích đạt được trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả từ đầu năm 2025 đến nay, Cảnh sát biển Việt Nam đã được Chủ tịch nước tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì; 1 cá nhân được Chủ tịch nước tặng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì; Bộ Quốc phòng tặng Bằng khen cho 10 tập thể và 10 cá nhân...

Thời gian tới, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, cả hệ thống chính trị tập trung vào công cuộc sắp xếp, tinh gọn tổ chức, bộ máy, tổ chức Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV; thời tiết trên biển bước vào mùa mưa bão; các đối tượng tội phạm, vi phạm pháp luật sẽ triệt để lợi dụng tình hình để đẩy mạnh hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa trên biển và các địa bàn liên quan. Dự báo phương thức, thủ đoạn mà các đội tượng tội phạm sử dụng sẽ ngày càng tinh vi, bí mật hơn với nhiều công nghệ mới và tính chuyên nghiệp ngày càng cao.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ thực thi pháp luật trên biển, đấu tranh hiệu quả với tội phạm, vi phạm, buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển chỉ đạo các cơ quan, đơn vị trong toàn Lực lượng tập trung triển khai thực hiện tốt các nội dung, nhiệm vụ, giải pháp sau:

Một là, tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Ban Chỉ đạo 1389 Bộ Quốc phòng về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ. Trên cơ sở kết quả tổ chức đợt cao điểm đầu năm 2025, tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm, phát huy những ưu điểm, khắc phục tồn tại, hạn chế, tiếp tục làm cho những đợt cao điểm đấu tranh trấn áp tội phạm thực sự hiệu quả; quyết tâm, quyết liệt, nỗ lực hơn nữa để đạt kết quả thực chất, tạo nền tảng và điều kiện thuận lợi để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ này trong thời gian tiếp theo. Bảo đảm công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả được tiến hành thường xuyên, toàn diện, liên tục, không ngừng nghỉ với phương châm “xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, gắn với làm tốt công tác bảo vệ nội bộ và khen thưởng kịp thời để động viên, khích lệ cán bộ, chiến sĩ.

Hai là, huy động lực lượng, phương tiện, trang bị kỹ thuật, triển khai quyết liệt, đồng bộ các biện pháp công tác nghiệp vụ, kết hợp chặt chẽ giữa biện pháp nghiệp vụ pháp luật với biện pháp tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, biện pháp vận động quần chúng để nắm và quản lý tốt tình hình, phục vụ cho nhiệm vụ đấu tranh phòng chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển. Tăng cường công tác huấn luyện nâng cao chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ pháp luật, sử dụng trang - thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ trong phát hiện tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển, đồng thời chú trọng đổi mới ứng dụng công nghệ thông tin; chủ động nguồn tin và nâng cao chất lượng tin tức; lấy pháp luật làm nền tảng, công tác trinh sát làm mũi nhọn để thực hiện có hiệu quả các đợt cao điểm đấu tranh phòng chống tội phạm, vi phạm, buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả trên hướng biển.

Ba là, đẩy mạnh công tác phối hợp lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ; xây dựng, duy trì cơ chế phối hợp với các lực lượng Bộ đội Biên phòng, Công an, Hải quan và chính quyền địa phương ven biển trên tinh thần thiện chí, chủ động, cởi mở, bảo đảm tính nguyên tắc, an toàn và đúng chức năng, nhiệm vụ; đưa công tác phối hợp đi vào thực chất, có chiều sâu, kịp thời và hiệu quả. Tiếp tục đẩy mạnh lĩnh vực hợp tác quốc tế với lực lượng thực thi pháp luật trên biển các nước trong khu vực về đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả…

Bốn là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức của nhân dân (nhất là ngư dân làm ăn trên biển) không bị các đối tượng phạm tội lôi kéo, lợi dụng; tích cực báo tin, tố giác với cơ quan chức năng; phối hợp làm tốt công tác tuyên truyền về kết quả đấu tranh chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển để chống can thiệp, kịp thời răn đe các đối tượng; góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm, buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả trên hướng biển.

Những năm tới, tình hình an ninh, trật tự, an toàn trên biển tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường. Bên cạnh các hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, hoạt động xâm phạm vùng biển nước ngoài đánh bắt hải sản tiếp tục diễn ra; cướp biển, cướp có vũ trang chống lại tàu thuyền vẫn còn tiềm ẩn, khó lường.... Đòi hỏi cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển Việt Nam cần quyết tâm, phát huy hơn nữa những thành tích đã đạt được, phối hợp, chia sẻ thông tin chặt chẽ với các lực lượng chức năng liên quan; tổ chức hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ đấu tranh, phòng chống; quyết tâm ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả trên hướng biển, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn các vùng biển, đảo của Tổ quốc.

Thiếu tướng VŨ TRUNG KIÊN

Phó Tư lệnh Pháp luật Cảnh sát biển Việt Nam