(Canhsatbien.vn) - 

Ma túy và tội phạm ma túy luôn là vấn đề nóng bỏng và đã trở thành nguy cơ ảnh hưởng lớn đến an ninh, trật tự của mỗi quốc gia, khu vực. Đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy là vấn đề nhức nhối và cấp bách hiện nay, đặt ra nhiều thách thức cho Đảng, Nhà nước và toàn xã hội. Việc chủ động phòng ngừa tội phạm về ma túy nhằm hạn chế tối đa những hậu quả xảy ra, tiến tới mục tiêu xóa bỏ loại tội phạm này khỏi đời sống xã hội là một yêu cầu không thể thiếu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đoàn Đặc nhiệm PCTP ma túy số 4 phát tờ rơi tuyên truyền phòng chống ma túy cho ngư dân tại cảng cá Tắc Cậu, xã Bình An, huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang.

Ảnh: MT4

Tình hình, đặc điểm tội phạm ma túy trên vùng biển và địa bàn ven biển Tây Nam

Từ năm 2020 đến nay, tình hình tội phạm mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy trên biển diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường; các đối tượng, đường dây phạm tội thường vận chuyển với số lượng lớn, dùng nhiều phương thức, thủ đoạn khác nhau nhằm che giấu sự kiểm tra, kiểm soát của các lực lượng chức năng. Đặc biệt, từ năm 2020 đến nay, tình hình ma túy trôi dạt trên biển diễn biến phức tạp ở các tỉnh vùng biển Tây Nam như: Năm 2020 tỉnh Kiên Giang phát hiện tổng 102,353 kg ma túy loại Methamphetamine; năm 2024, tỉnh Bến Tre phát hiện 26,960 kg ma túy loại Cocaine; năm 2025 là 3,2 kg ma túy loại Heroin; năm 2025, tỉnh Trà Vinh phát hiện 3,929 kg ma túy loại Heroin; năm 2025 tỉnh Sóc Trăng là 0,8 kg ma túy loại Heroin. Ngoài ra, tình trạng ngư dân có hành vi tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy trên biển cũng diễn biến khá phức tạp; tập trung ở các tàu đi đánh bắt hải sản dài ngày trên biển và các tàu dịch vụ hậu cần nghề cá.

Phương thức và thủ đoạn hoạt động của các đối tượng cầm đầu thường là dụ dỗ, lôi kéo các chủ tàu cá, tài công hoặc ngư dân mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy. Đối với các tàu cá hoạt động dài ngày trên biển, các đối tượng nghiện ma túy là ngư phủ thường mua ma túy tích trữ nhằm sử dụng dài ngày trên biển và bán lại cho các đối tượng khác khi có nhu cầu. Lợi dụng công nghệ cao, các đối tượng thường không liên lạc với nhau bằng điện thoại thông thường mà thay vào đó là các phần mềm có chức năng nhắn tin, gọi thoại, gọi video theo nhóm với độ bảo mật cao, mã hóa các nội dung trò chuyện (như Zalo, Viber, WhatsApp, Telegram,...) nhằm tránh sự theo dõi của cơ quan chức năng. Các đối tượng vận chuyển ma túy bằng đường biển chủ yếu sử dụng tàu, thuyền đi đến vùng biển quốc tế giáp ranh với Việt Nam để mua bán, giao nhận ma túy hoặc được gói vào các bịch nilon, sau đó đóng vào bao tải, có gắn định vị GPS thả trôi theo luồng nước hoặc thả trôi theo các tọa độ, vị trí quy ước trước, sau đó thông báo cho các đối tượng khác theo định vị để nhận ma túy.

Nguyên nhân, điều kiện của tội phạm về ma túy trên các vùng biển và địa bàn ven biển Tây Nam

Nguyên nhân, điều kiện khách quan: Xuất phát từ sự ảnh hưởng của phát triển kinh tế, xã hội, từ lợi nhuận khổng lồ từ buôn bán ma túy; đường biển Tây Nam rộng lớn, khó kiểm soát; do phạm vi hoạt động vượt biên giới biển, nên việc phối hợp giữa các quốc gia đôi khi còn thiếu thông tin hoặc chưa đồng bộ, tạo kẽ hở cho tội phạm về ma túy thực hiện; những hạn chế trong công tác quản lý nhà nước về phòng, chống tội phạm về ma túy trên biển và địa bàn ven biển; công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho ngư dân làm ăn trên biển còn hạn chế; tình trạng đói nghèo và thiếu việc làm tại các khu vực ven biển, một số người đang ở tuổi lao động khu vực ven biển do hoàn cảnh khó khăn, dễ bị dụ dỗ, lôi kéo tham gia vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy; điều kiện địa lý và giao thương thuận lợi cho việc trung chuyển lý tưởng về ma túy cho nước thứ ba.

Nguyên nhân, điều kiện chủ quan: Một số đối tượng có lối sống lệch lạc, nhận thức sai lệch, xem thường pháp luật, coi buôn bán ma túy là cơ hội đổi đời nhanh chóng; ý thức chấp hành pháp luật của các đối tượng liên quan đến tội phạm về ma túy và các ngư phủ chưa nghiêm, thiếu hiểu biết về pháp luật; bản thân đa phần các ngư phủ là con nghiện, có lối sống buông thả, khi đi ghe vào có tiền (thường gọi là Việt Kiều biển) thì tụ tập ăn chơi sa đọa, gây mất an ninh trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn ven biển; khi ra biển trong quá trình đánh bắt hải sản thì điều kiện, môi trường làm việc của ngư phủ khắc nghiệt; thời gian không cố định, chủ yếu là làm việc vào ban đêm; một phần là để thõa mãn cơn nghiện, một phần là lạm dụng ma túy đá để bản thân có thời gian thức nhiều hơn ngủ nhằm đáp ứng công việc đánh bắt hải sản vào ban đêm.

Thực trạng công tác phòng ngừa tội phạm về ma túy trên vùng biển và các địa bàn ven biển Tây Nam của Đoàn Đặc nhiệm phòng chống tội phạm ma túy số 4

Từ năm 2020 đến nay, đơn vị đã tổ chức lực lượng và triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa tội phạm về ma túy, bước đầu đã thu được kết quả đáng khích lệ góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn trên địa bàn quản lý. Cụ thể, tiến hành tuyên truyền 47 đợt với 20.790 lượt người tham gia, phát 33.610 tờ rơi các loại và nhiều hiện vật khác; độc lập phát hiện, bắt và khởi tố 91 chuyên án, vụ án về ma túy với 102 đối tượng, trọng lượng là hơn 2,2 kg ma túy các loại và hơn 162 triệu đồng Việt Nam; phối hợp với các lực lượng chức năng triệt phá 128 chuyên án, vụ án về ma túy với 186 đối tượng, gần 2,4 kg ma túy các loại và 198 triệu đồng Việt Nam.

 Bên cạnh kết quả đạt được, có những tồn tại và khó khăn như sau: Công tác nắm tình hình tội phạm về ma túy trên vùng biển Tây Nam chưa thực sự chắc, nhất là tội phạm ma túy từ bên ngoài vào Việt Nam, nguồn tin ít, lực lượng mật ngoại biên mỏng, thông tin nắm chưa kịp thời; công tác nghiệp vụ cơ bản chưa phát huy hết hiệu quả; công tác đấu tranh chủ yếu các chuyên án, vụ án nguồn ma túy từ trong đất liền ở cảng biển, bến tàu, khu vực biên giới biển đưa ra biển để ngư phủ sử dụng; chưa phát hiện và bắt giữ các đối tượng tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy từ nước ngoài vào Việt Nam; công tác phối hợp việc trao đổi thông tin chưa thường xuyên, còn hình thức về chỉ tiêu, các đơn vị sợ lộ lọt thông tin nên việc trao đổi hạn chế. Vùng biển và địa bàn ven biển Tây Nam có đường bờ biển dài, giáp với nhiều nước; hệ thống kênh rạch, cửa sông, cửa biển, luồng rạch đa dạng, thời tiết diễn biến phức tạp, gây nhiều khó khăn cho công tác nắm tình hình, phát hiện và đấu tranh với loại tội phạm này; các đối tượng là ngư phủ ở nhiều địa phương khác nhau nên việc nắm, quản lý và theo dõi rất khó khăn; các đối tượng, đường dây tội phạm ma túy có nhiều thủ đoạn, phương thức hoạt động mới và ngày càng tinh vi; biên chế tổ chức ở đơn vị còn thiếu nhiều; trang bị phương tiện tàu, xuồng biên chế cho đơn vị chưa có, dẫn đến không thực hiện được công tác tuần tra, kiểm soát, kể cả các việc trinh sát, giám sát các tàu thuyền, xuồng, ghe, vỏ lãi nghi vấn ở các cửa biển, cửa sông, kênh rạch mà tội phạm ma túy lợi dụng để vận chuyển đưa ma túy vào bờ.

Một số nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa tội phạm về ma túy trên vùng biển và các địa bàn ven biển Tây Nam:

Thứ nhất, tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục phòng, chống ma túy cho nhân dân: Đặc biệt là thanh thiếu niên, học sinh, ngư dân, thuyền viên, người lao động làm việc trên các tàu đánh cá, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vận tải, sản xuất, xuất nhập khẩu tiền chất, hóa chất; nội dung tập trung vào các quy định của Luật Phòng, chống ma túy, các hành vi vi phạm, tội phạm về ma túy, các loại ma túy thường gặp; tác hại, hậu quả của việc sử dụng ma túy; phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm ma túy; tuyến, khu vực trọng điểm về ma túy; cách thức nhận biết, kỹ năng phòng ngừa, tham gia tố giác và cung cấp thông tin về tội phạm, tệ nạn ma túy cho Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam.

Thứ hai, tăng cường công tác nắm tình hình tội phạm về ma túy trên các vùng biển và địa bàn ven biển Tây Nam: Tổ chức tốt lực lượng nắm tình hình tội phạm về ma túy từ sớm, từ xa, từ trên đất liền, sâu trong nội địa và phải chủ động làm tốt công tác phối hợp với các lực lượng chức năng có liên quan. Tăng cường triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa tội phạm; nâng cao hiệu quả công tác nắm tình hình tội phạm về ma túy, quản lý vùng biển và địa bàn ven biển; giám sát chặt chẽ các phương tiện, tổ chức, cá nhân có dấu hiệu hoạt động vi phạm pháp luật liên quan đến tội phạm về ma túy.

Thứ ba, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ trong đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy; nâng cao hiệu quả công tác nghiệp vụ cơ bản: Lấy trinh sát là biện pháp mũi nhọn, điều tra cơ bản là khâu đột phá, thực hiện đột phá vững chắc nghiệp vụ cơ bản. Tuyển chọn, xây dựng lực lượng mật, lực lượng nòng cốt trong phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn tội phạm về ma túy. Áp dụng các biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ trong quá trình trinh sát đảm bảo an toàn, bí mật. Chủ trì và phối hợp với các lực lượng chức năng lập các chuyên án, vụ án, xác định các biện pháp điều tra ban đầu, xác lập hồ sơ vụ án bảo đảm chặt chẽ, thống nhất, đúng thủ tục, nguyên tắc và quy định của ngành.

Thứ tư, đẩy mạnh công tác phối hợp với các lực lượng chức năng có liên quan trong phòng, chống tội phạm ma túy: Nâng cao hiệu quả công tác phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong và ngoài Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam kịp thời trao đổi, chia sẻ thông tin, xây dựng chương trình, kế hoạch phòng, chống tội phạm về ma túy; xác lập chuyên án triệt phá các tổ chức, đường dây buôn bán, vận chuyển ma túy liên tỉnh, xuyên quốc gia. Đây là giải pháp nhằm tạo và phát huy sức mạnh tổng hợp của các thành phần, lực lượng trong phòng ngừa tội phạm về ma túy, bảo đảm an ninh, an toàn các vùng biển Tây Nam.

Thứ năm, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ; truyền thụ kinh nghiệm đấu tranh cho cán bộ, nhân viên Đặc nhiệm điều tra: Chủ động xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể cho cán bộ đảm nhiệm nội dung, làm tốt công tác chuẩn bị về mọi mặt, triển khai huấn luyện chặt chẽ, chất lượng, đúng thời gian theo kế hoạch. Chú trọng công tác tập huấn, bồi dưỡng cán bộ, huấn luyện theo phương án, xử lý tình huống trong đấu tranh chuyên án, vụ án; khả năng vận dụng, sử dụng các trang thiết bị tiên tiến vào thực hiện nhiệm vụ; đẩy mạnh công tác nghiên cứu, sáng kiến khoa học kỹ thuật áp dụng thực tế công tác phòng, chống tội phạm về ma túy.

Thứ sáu, tham mưu, đề xuất với Thủ trưởng Cảnh sát biển Việt Nam bổ sung tăng cường quân số theo đúng biểu biên chế, trang bị đầy đủ phương tiện, vũ khí, công cụ hỗ trợ; chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ phù hợp với vùng miền, địa phương công tác, đảm bảo tốt nhất sự ổn định cho cán bộ yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với đơn vị, đồng thời cần phải tuyển chọn cán bộ trinh sát nữ để bảo đảm thuận lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tội phạm về ma túy của đơn vị. Biên chế phương tiện, tàu thuyền, xuồng, tàu trinh sát, trang thiết bị kỹ thuật, hệ thống trạm, bến cảng để thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên các vùng biển.

Những giải pháp trên là cơ sở quan trọng bảo đảm cho Đoàn Đặc nhiệm PCTP ma túy số 4, hoàn thành tốt và xuất sắc nhiệm vụ phòng, chống tội phạm về ma túy, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, an toàn trên biển; xứng đáng là lực lượng trực tiếp, quả cảm trên trận tuyến đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm trên biển nói chung, tội phạm về ma túy nói riêng.

Trung tá VÕ THANH TÙNG

Đội trưởng Đội 3, Đoàn Đặc nhiệm Phòng chống tội phạm ma túy số 4