(Canhsatbien.vn) - 

Với vị trí chiến lược và tiềm năng kinh tế lớn, Biển Đông đóng vai trò quan trọng đối với Việt Nam trong giai đoạn hội nhập, là cầu nối thúc đẩy mở rộng quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư với các nước, cung cấp trữ lượng lớn các loại tài nguyên và có vai trò trung tâm trong việc duy trì an ninh, ổn định tại khu vực Đông Nam Á. Do đó, vấn đề phát triển cơ sở hạ tầng và dịch vụ liên quan để tăng cường khả năng kết nối, hỗ trợ cho việc giao thương trên biển của Việt Nam trong những năm tiếp theo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Nhằm tiếp tục phát huy các tiềm năng của biển, đảo nước ta trong thế kỷ XXI, bên cạnh những chủ trương, đường lối, chính sách, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã được Đảng, Nhà nước ta ban hành và thực thi nhằm quản lý ngày càng chặt chẽ hơn các lĩnh vực liên quan đến biển đảo, ngày 8/6/2023, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 658/QĐ-TTg về Phê duyệt Chương trình phát triển y tế biển, đảo Việt Nam đến năm 2030 với mục tiêu chung: Củng cố, tăng cường năng lực, chất lượng và khả năng cung ứng dịch vụ y tế đáp ứng nhu cầu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe quân và dân khu vực biển, đảo; góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Nội dung Chương trình được thể hiện chi tiết thông qua 4 phần tại Điều 1, theo đó Chương trình định hướng phấn đấu đến năm 2025, 70% tàu cá khai thác hải sản xa bờ được trang bị tủ thuốc và dụng cụ y tế theo quy định; 80% tàu vận tải biển - tàu viễn dương thực hiện đầy đủ các quy định quốc tế về bảo đảm y tế biển; 80% người dân vùng biển, đảo được tuyên truyền, phổ biến kiến thức, huấn luyện kỹ năng dự phòng bảo vệ sức khỏe, kỹ năng tự sơ cấp cứu và vận chuyển người bị nạn đến các cơ sở cấp cứu vùng biển, đảo. 40% bệnh viện, trung tâm y tế huyện đảo có khả năng triển khai kỹ thuật ngoại khoa tương đương bệnh viện hạng 2; 70% trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh, thành phố, trung tâm y tế quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, cơ sở y tế dự phòng quân đội tại các tỉnh có biển được đầu tư, nâng cấp bảo đảm thực hiện nhiệm vụ trên khu vực biển, đảo.

Đến năm 2030, 70% tàu mặt nước thuộc Quân chủng Hải quân, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển và Bộ đội Biên phòng được trang bị đồng bộ trang thiết bị y tế cho cấp cứu đầu tiên và thực hiện cứu hộ, cứu nạn trên biển; 100% tàu cá khai thác hải sản xa bờ được trang bị tủ thuốc và dụng cụ y tế theo quy định; 100% tàu vận tải biển - tàu viễn dương thực hiện đầy đủ các quy định quốc tế về bảo đảm y tế biển; 100% người dân vùng biển, đảo được tuyên truyền, phổ biến kiến thức, huấn luyện kỹ năng dự phòng bảo vệ sức khỏe, kỹ năng tự sơ cấp cứu và vận chuyển người bị nạn đến các cơ sở cấp cứu vùng biển, đảo. 70% bệnh viện, trung tâm y tế huyện đảo có khả năng triển khai kỹ thuật ngoại khoa tương đương bệnh viện hạng 2; 100% trung tâm kiểm soát bệnh tật, trung tâm y tế quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, cơ sở y tế dự phòng quân đội tại các tỉnh có biển được đầu tư, nâng cấp bảo đảm thực hiện nhiệm vụ trên khu vực biển, đảo.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Chương trình đã đề ra 7 giải pháp gồm: Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo công tác y tế biển, đảo nhằm đảm bảo công tác lãnh đạo, chỉ đạo các cấp từ Trung ương đến địa phương trong triển khai các giải pháp được thực hiện đồng bộ và hiệu quả; Củng cố và tăng cường năng lực y tế dự phòng khu vực biển, đảo nhằm cung cấp đủ cơ sở hạ tầng và trang thiết bị y tế cần thiết để đảm bảo khả năng phòng ngừa bệnh tật và kiểm soát các vấn đề y tế trong khu vực biển, đảo; củng cố, tăng cường năng lực khám bệnh, chữa bệnh trên môi trường biển, đảo; nâng cao năng lực cấp cứu, vận chuyển người bệnh từ khu vực biển, đảo đến các cơ sở y tế trên đất liền; phát triển nguồn nhân lực y tế cho khu vực biển, đảo thông qua đẩy mạnh đào tạo và thu hút nguồn nhân lực y tế chất lượng để đáp ứng nhu cầu y tế của khu vực biển, đảo; xây dựng các định mức, tiêu chuẩn đặc thù cho y tế biển, đảo phù hợp với điều kiện địa lý, khí hậu và môi trường sống trên biển, đảo để đảm bảo chất lượng dịch vụ y tế; tăng cường truyền thông, giáo dục sức khỏe cho người dân khu vực biển, đảo, trong đó tập trung tổ chức các hoạt động truyền thông và giáo dục về sức khỏe để nâng cao nhận thức và kiến thức y tế của người dân khu vực biển, đảo.

Trong đó, tập trung xây dựng Quy chế phối hợp giữa Trung tâm phối hợp tìm kiếm, cứu nạn hàng hải khu vực và lực lượng Hải quân, Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng với Trung tâm vận chuyển cấp cứu 115 thuộc các tỉnh, thành phố Hải Phòng, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Bà Rịa - Vũng Tàu; trang bị đồng bộ trang thiết bị y tế cấp cứu đầu tiên và thực hiện cứu hộ, cứu nạn trên biển cho tàu mặt nước thuộc Hải quân, Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng và các tàu tìm kiếm cứu nạn; cải tạo, nâng cấp một số phương tiện hiện có của các Bộ, ngành, địa phương, trung tâm y tế huyện đảo; tổ chức, huấn luyện các đội y tế cơ động cấp tỉnh thuộc các tỉnh, thành phố ven biển, lực lượng dân quân tự vệ biển, lực lượng bán chuyên trách, lực lượng huy động ở các Bộ, ngành kinh tế biển sẵn sàng tham gia cấp cứu, vận chuyển người bệnh. Việc tập trung đầu tư trang thiết bị, nhân lực, xây dựng và cụ thể hóa quy chế phối hợp giữa tàu thuyền dân sự và quân sự tại các địa phương trọng điểm sẽ góp phần nâng cao năng lực cấp cứu, rút ngắn thời gian vận chuyển bệnh nhân giữa biển, đảo với đất liền.

Để triển khai thực hiện Chương trình, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Y tế chủ trì, hướng dẫn xây dựng các phương án, quy chế phối hợp liên ngành trong việc đảm bảo y tế, tham gia xử lý tình huống khẩn cấp về y tế trên biển, đảo theo từng cấp độ, từng khu vực; chủ trì tổ chức kiểm tra, đánh giá tiến độ thực hiện, tổ chức sơ kết, tổng kết Chương trình, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện.

Bộ Quốc phòng được giao chủ trì xây dựng, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc phê duyệt theo thẩm quyền các nhiệm vụ triển khai Chương trình do Bộ Quốc phòng thực hiện; chủ trì, xây dựng kế hoạch để thực hiện các dự án, chương trình liên quan đến huy động lực lượng, phương tiện bay, tàu biển để vận chuyển cấp cứu và tìm kiếm cứu nạn trên biển, đảo.

Là lực lượng nòng cốt thực thi pháp luật trên biển, Cảnh sát biển Việt Nam góp phần quan trọng bảo đảm an ninh trật tự, an toàn trên các vùng biển đảo của Tổ quốc, trong đó hoạt động quân y là một mặt công tác nổi bật, vừa bảo đảm hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ của Lực lượng; vừa cùng với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi Chương trình phát triển y tế biển, đảo Việt Nam đến năm 2030.

Ý thức sâu sắc vinh dự và trách nhiệm được giao, những năm qua, ngành Quân y Cảnh sát biển đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chỉ huy các cấp; đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các địa phương, bộ, ngành có liên quan tổ chức thực hiện nhiều biện pháp, nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác. Vì vậy, công tác quân y trong toàn Lực lượng đã thu được những kết quả đáng ghi nhận, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội, nhân dân, góp phần cùng với toàn Lực lượng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Theo đó, công tác quân y Cảnh sát biển bên cạnh bảo đảm tốt việc chăm sóc sức khỏe cho cán bộ, chiến sĩ trong toàn Lực lượng, còn tích cực tham gia sơ cứu, cấp cứu ngư dân trên thực địa; khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho nhân dân tại nhiều tỉnh thành trên cả nước; chung tay cùng cả nước phòng chống dịch Covid-19;... góp phần bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho nhân dân, là điểm tựa vững chắc cho ngư dân yên tâm vươn khơi, bám biển.

Trên cơ sở phát huy các thành tựu đã đạt được, đồng thời hướng tới mục tiêu thực hiện hiệu quả Chương trình phát triển y tế biển, đảo Việt Nam đến năm 2030, những năm tới, ngành Quân y Cảnh sát biển cần tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị của cấp trên về về công tác bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe bộ đội và nhân dân trong tình hình mới. Nổi bật là Quyết định số 89/QĐ-TTg ngày 23/1/2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc Phê duyệt Chiến lược quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Quyết định số 545/QĐ-TTg ngày 29/4/2022 của Thủ tướng Chính phủ về Phê duyệt Chương trình kết hợp quân dân y chăm sóc sức khỏe nhân dân đến năm 2030; Nghị quyết số 1658-NQ/ QUTW ngày 20/12/2022 của Quân ủy Trung ương về công tác hậu cần Quân đội đến năm 2030 và những năm tiếp theo; Chỉ lệnh công tác Hậu cần năm 2024 và những năm tiếp theo của Bộ Quốc phòng,...

Do đặc thù công tác của Lực lượng, ngành Quân y Cảnh sát biển cần chú trọng đầu tư đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực theo hướng “mạnh về tổ chức và khả năng cơ động; giỏi về chuyên môn nghiệp vụ; vững về chính trị và y đức”; đồng thời nâng cấp, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, ứng dụng kỹ thuật mới, hiện đại trong khám, chữa bệnh, nâng cao năng lực của quân y các tuyến, nhất là tuyến cơ sở và trên các tàu, nhằm sẵn sàng ứng cứu, bảo đảm tính mạng cho ngư dân trên biển trong các trường hợp khẩn cấp.

Thường xuyên làm tốt công tác vệ sinh, phòng bệnh, phòng dịch; coi trọng bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội ở tuyến đơn vị, quản lý chặt chẽ sức khỏe bộ đội ngay từ đầu vào; đồng thời, tích cực kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong phòng bệnh, chữa bệnh,...

Thường xuyên phối hợp cùng lực lượng quân - dân y các cơ quan, đơn vị, lực lượng và chính quyền các địa phương ven biển tổ chức khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho nhân dân; tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân cách phòng, chống dịch bệnh, xây dựng nếp sống văn minh, vệ sinh, khoa học; tích cực tham gia thực hiện có hiệu quả các chương trình y tế quốc gia; tham gia khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa và xử lý vệ sinh môi trường ở các vùng bị thiên tai, dịch bệnh, bão, lũ,... để ngành Quân y Cảnh sát biển thực sự trở thành điểm tựa tinh thần và sức khỏe của nhân dân trong quá trình bám biển.

Chương trình phát triển y tế biển, đảo Việt Nam đến năm 2030 có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao chất lượng và khả năng cung ứng dịch vụ y tế cho người dân khu vực biển, đảo, góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của các lĩnh vực liên quan đến y tế biển, đảo nói riêng, chiến lược biển nói chung, đồng thời thực hiện tốt các cam kết quốc tế về bảo đảm y tế biển, đảo của nước ta. Do đó, cùng với lực lượng quân - dân y của các cơ quan, đơn vị, lực lượng, địa phương trên cả nước, ngành Quân y Cảnh sát biển cần nhận thức sâu sắc trách nhiệm và nhiệm vụ của mình trong việc thực hiện Chương trình tại các khu vực biển, đảo. Bởi đó vừa là tiền đề xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân trên biển ngày càng vững chắc, vừa là động lực để nâng cao chất lượng cuộc sống, sức khỏe và năng suất lao động của người dân khu vực biển, đảo; góp phần tích cực vào quá trình bảo vệ, quản lý, khai thác biển, đảo Việt Nam theo hướng bền vững./.

Nguyễn Bá Thanh