Công tác thực thi pháp luật trên biển của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 và những vấn đề đặt ra trong tình hình mới

23/11/2025 03:18:00 PM

(Canhsatbien.vn) - 

Những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên, sâu sát của Đảng ủy, Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 đã tích cực, chủ động thực hiện và hoàn thành tốt các nhiệm vụ, trong đó có nhiều nhiệm vụ hoàn thành xuất sắc, được Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển ghi nhận, đánh giá cao. Kết quả trên có một phần đóng góp không nhỏ của công tác thực thi pháp luật trên biển. Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 đã không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thực thi pháp luật, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn trên biển.

Thời gian qua, tình hình an ninh trật tự trên các vùng biển, đảo thuộc địa bàn Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 quản lý cơ bản ổn định. Tuy nhiên, tình hình vi phạm trong lĩnh vực quản lý Nhà nước về phương tiện và thuyền viên vẫn diễn ra; tình hình buôn lậu, gian lận thương mại vẫn còn tiếp diễn với nhiều phương thức, thủ đoạn khác nhau như: Lợi dụng đêm tối, sóng gió, địa hình vùng biển phức tạp để hoạt động; sử dụng thông tin liên lạc hiện đại để đối phó với lực lượng chức năng. Tình hình tội phạm ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp, nhất là tình trạng mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy tại khu vực biên giới biển và địa bàn trọng điểm ven biển với những phương thức, thủ đoạn tinh vi nhằm trốn tránh sự kiểm tra, kiểm soát của cơ quan chức năng.

Từ đặc điểm tình hình địa bàn đơn vị quản lý, với tinh thần “chủ động, quyết liệt, đấu tranh không khoan nhượng, không có vùng cấm”, những năm qua, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 đã xây dựng nhiều nghị quyết chuyên đề lãnh đạo, quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm các chỉ thị, nghị quyết, kế hoạch, hướng dẫn của trên sát với đặc điểm, nhiệm vụ của đơn vị, thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật. Với đặc điểm địa bàn quản lý rộng, phức tạp cả về an ninh quốc gia và trật tự, an toàn trên biển. Trong khi, lực lượng thực thi pháp luật của đơn vị còn mỏng, trang bị kỹ thuật còn nhiều hạn chế đã ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị. Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 đã xác định khâu đột phá “Thực hiện vững chắc nghiệp vụ cơ bản; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác nắm tình hình, đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển” là nội dung trọng tâm, cốt lõi, có yếu tố quyết định đến kết quả thực thi pháp luật của đơn vị. Cụ thể hóa phương hướng đó, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, điều tra cơ bản, trinh sát bám nắm địa bàn trọng điểm, thu thập thông tin; phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển, đáp ứng đầy đủ yêu cầu chính trị, pháp luật, nghiệp vụ. Trong một thời gian ngắn (từ năm 2020 đến nay), Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 đã xử lý vi phạm hành chính 2.059 vụ/2.059 tàu/2.114 đối tượng, tịch thu hơn 4.000 tấn than cám các loại, gần 500.000 lít dầu DO, 500.000 kg dầu FO, 97.300 lít xăng và hơn 7.000 m3 cát đen san lấp, nộp ngân sách Nhà nước số tiền hơn 23 tỷ đồng; Bàn giao cho cơ quan chức năng tiến hành điều tra, xử lý theo quy định pháp luật 3 vụ/4 đối tượng cùng toàn bộ tang vật (615 kg ngà voi, 15,56 kg thuốc nổ, 19 kíp nổ, 1.232 kg pháo nổ); đấu tranh, triệt phá thành công 106 chuyên án, vụ án, bắt quả tang 161 đối tượng có hành vi mua bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép chất ma túy.

Công tác thực thi pháp luật trên biển có hiệu quả hay không, ngoài việc đoàn kết nội bộ thì việc đoàn kết quân - dân, dựa vào nhân dân cũng hết sức quan trọng. Thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ: “Phải dựa vào nhân dân, vì đông đảo nhân dân rất nhiều tai mắt”, “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 đã xây dựng, triển khai thực hiện Kế hoạch tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, bằng việc chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho nhân dân. Qua đó, để nhân dân, ngư dân tự giác chấp hành pháp luật, chủ động phát hiện các hành vi vi phạm, tội phạm trên biển kịp thời thông báo cho lực lượng chức năng; xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân kết hợp với thế trận an ninh nhân dân trên địa bàn, vùng biển quản lý, đẩy mạnh thực hiện phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”. Chỉ tính riêng trong 2 năm gần đây, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 đã phối hợp với các lực lượng chức năng và chính quyền các địa phương ven biển tổ chức 19 đợt tuyên truyền cho 13.985 lượt cán bộ, giáo viên, học sinh, nhân dân, ngư dân chấp hành nghiêm các quy định pháp luật liên quan đến phòng, chống ma túy, chống khai thác IUU. Viết 11 bài tuyên truyền về kết quả công tác phòng chống tội phạm ma túy trên Cổng Thông tin điện tử Cảnh sát biển và báo Pháp luật. Đồng thời, kết hợp hoạt động tuần tra, kiểm tra, kiểm soát với tuyên truyền, phổ biến pháp luật Việt Nam và các quy định của Ủy ban Châu Âu về chống khai thác IUU cho 483 lượt tàu cá/2.817 ngư dân, tặng 450 lá cờ Tổ quốc, phát 2.833 tờ rơi các loại.

Bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trên biển luôn được Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển,... quan tâm, chỉ đạo sâu sát. Những năm qua, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 thường xuyên tổ chức lực lượng tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, duy trì thực thi pháp luật trên biển, kịp thời phát hiện, xử lý các tổ chức, cá nhân và phương tiện nước ngoài xâm phạm chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia trên biển của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; xua đuổi hàng trăm lượt tàu cá nước ngoài xâm phạm trái phép vùng biển Việt Nam. Những kết quả trên đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, bảo vệ an ninh quốc gia, duy trì trật tự an toàn xã hội trên biển, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân.

Thời gian tới, dự báo tình hình thế giới, khu vực, Biển Đông diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường; kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm; lạm phát ở mức cao; nhiều nền kinh tế lớn duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt, lãi suất cao, các thị trường tài chính tiền tệ tiềm ẩn nhiều rủi ro; hoạt động xuất, nhập khẩu trên bộ bị thu hẹp nên vận chuyển hàng hóa trên hướng biển có xu hướng tăng. Những yếu tố trên đã tác động và ảnh hưởng tới mọi mặt của đời sống kinh tế xã hội, trong đó có sự gia tăng của các loại tội phạm, vi phạm pháp luật. Trên vùng biển Vịnh Bắc Bộ, mặc dù chủ quyền, an ninh được giữ vững nhưng tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật, nhất là các hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa vẫn tiềm ẩn, phức tạp với phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, tổ chức chặt chẽ. Ngoài những phương thức, thủ đoạn phạm tội truyền thống, không loại trừ việc các đối tượng lợi dụng hoạt động nhập khẩu chính ngạch để trà trộn hàng cấm, hàng lậu, hàng kém chất lượng vào tiêu thụ trong nước; câu kết giữa các đối tượng chở hàng thuê trên tàu vận chuyển hàng hóa nước ngoài khi qua vùng biển Việt Nam, bán cho các đầu nậu, vận chuyển vào Việt Nam tiêu thụ. Hoạt động mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy tại khu vực ven biển vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp; gia tăng tình trạng ngư dân sử dụng ma túy dẫn đến hình thành các đường dây cung cấp ma túy cho thuyền viên tàu cá. Tình hình tàu cá nước ngoài tiếp tục xâm phạm vùng biển Việt Nam, tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài đánh bắt hải sản trái phép sẽ còn diễn ra.

Tổ chức biên chế ngành nghiệp vụ pháp luật được cơ cấu lại; chức năng, nhiệm vụ có những thay đổi, đòi hỏi phải có những đổi mới trong tổ chức, phương pháp thực hiện. Để đảm bảo triển khai tốt các mặt công tác, nâng cao chất lượng tham mưu và thực hiện các chủ trương, chính sách pháp luật về bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn trên biển; đấu tranh với vi phạm pháp luật quyết liệt, hiệu quả, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 tiếp tục thực hiện tốt một số nội dung sau:

Một là, quán triệt và triển khai thực hiện hiệu quả các văn bản, kế hoạch của Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia và Ban chỉ đạo 1389 Bộ Quốc phòng, Ban chỉ đạo 1389 Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển, nghị quyết, chỉ thị của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển; làm tốt công tác phân tích, dự báo tình hình tội phạm, vi phạm, tổ chức thực hiện hiệu quả các biện pháp công tác Cảnh sát biển để bảo đảm an ninh, trật tự, thực thi pháp luật trên vùng biển được phân công quản lý.

Bộ Tư lệnh Vùng tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dự báo tình hình, nâng cao năng lực tư duy, năng lực phân tích, tổng hợp, đánh giá tình hình, từ đó có phương án xử lý đúng, trúng trong tuần tra, kiểm tra, kiểm soát và xử lý các tình huống trên biển, không để bị động, bất ngờ, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc; đấu tranh có hiệu quả với các loại tội phạm, vi phạm pháp luật.

Hai là, thực hiện tốt công tác bảo vệ chính trị nội bộ, duy trì đơn vị chấp hành nghiêm pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội; thực hiện tốt phong trào “Bốn tốt, bốn không, bốn chống”, trong đó lấy bốn chống “chống can thiệp, chống tiếp tay, chống bao che, chống làm ngơ” làm mấu chốt, không để cán bộ bị lợi dụng, móc nối, mua chuộc.

Bộ Tư lệnh Vùng tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ trong thực hiện nhiệm vụ; giữ gìn và phát huy hình ảnh cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ - Người chiến sĩ Cảnh sát biển” trong lòng nhân dân. Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với việc thực hiện phong trào “Bốn tốt, bốn không, bốn chống” do Ban Thường vụ Đảng uỷ Cảnh sát biển phát động.

Ba là, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác nghiệp vụ cơ bản; chủ động lực lượng, phương tiện, tăng cường tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, tổ chức đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển.

Bộ Tư lệnh Vùng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai công tác nghiệp vụ cơ bản vững chắc; quản lý tốt địa bàn, kịp thời phát hiện phương thức, thủ đoạn hoạt động của đối tượng; xây dựng và thực hiện kế hoạch nghiệp vụ, chuyên án đấu tranh bài bản, chặt chẽ, hiệu quả. Chủ động lực lượng, phương tiện, tổ chức đấu tranh với vi phạm pháp luật trên biển liên tục, quyết liệt, hiệu quả, nhất là trong các đợt cao điểm, thời gian trọng điểm.

Bốn là, tăng cường công tác tập huấn, huấn luyện nghiệp vụ cho cán bộ, chiến sĩ, nhất là đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác thực thi pháp luật trên biển.

Triển khai nghiêm túc, bài bản công tác huấn luyện nghiệp vụ, pháp luật; chú trọng đổi mới hình thức, phương pháp huấn luyện; kiểm tra, đánh giá thực chất nhận thức công tác nghiệp vụ và pháp luật của cán bộ, chiến sĩ, lấy “Điểm nhận thức nghiệp vụ, pháp luật là một trong những tiêu chí đánh giá, nhận xét cá nhân và phong trào Thi đua Quyết thắng của cơ quan, đơn vị”.

Năm là, chủ động đẩy mạnh công tác phối hợp, bảo đảm thực chất, hiệu quả; tăng cường hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển.

Chủ động, đẩy mạnh phối hợp với các lực lượng trong và ngoài Quân đội, trọng tâm là Bộ đội Biên phòng, Công an, Hải quan trong xây dựng các kế hoạch, xác lập các chuyên án đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển và địa bàn liên quan một cách hiệu quả, thực chất. Phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị Cảnh sát biển trong quản lý địa bàn, bắt giữ, điều tra, xác minh, xử lý đối tượng vi phạm.

Duy trì và phát huy hiệu quả cơ chế liên lạc, chia sẻ thông tin giữa Cảnh sát biển Việt Nam và lực lượng thực thi pháp luật trên biển các nước, các tổ chức quốc tế. Làm tốt công tác trao đổi, tiếp nhận thông tin trong đấu tranh, xử lý các vụ vi phạm pháp luật, vụ việc có yếu tố nước ngoài. Nâng cao năng lực ngoại ngữ của cán bộ, nhân viên nghiệp vụ pháp luật; tăng cường cử cán bộ có năng lực, trình độ tham gia các chương trình huấn luyện, đào tạo, hội nghị, hội thảo trong nước và nước ngoài, nâng cao năng lực hợp tác thực thi pháp luật trên biển.

Sáu là, làm tốt công tác giáo dục, tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật cho cán bộ, chiến sĩ trong toàn đơn vị cũng như quần chúng nhân dân trên địa bàn ven biển, tích cực tham gia nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo, bảo vệ an ninh, trật tự, đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển.

Củng cố, phát huy vai trò của lực lượng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cả về số lượng, chất lượng, cơ cấu; đổi mới nội dung, chương trình, kế hoạch, biện pháp thực hiện phù hợp với đơn vị, đối tượng. Làm tốt công tác sơ, tổng kết, kịp thời biểu dương, khen thưởng, nhân rộng những cách làm hay, mô hình hiệu quả, điển hình tiên tiến; lấy kết quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật làm một tiêu chí để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các tổ chức và đội ngũ cán bộ, đảng viên. Tiếp tục phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, triển khai thiết thực, hiệu quả hơn nữa Chương trình công tác dân vận “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân”, Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương”, kết hợp tổ chức tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật,…; chủ động kết hợp tuần tra, kiểm tra, kiểm soát với tuyên truyền về pháp luật. Từ đó, góp phần nâng cao năng lực thực thi pháp luật nói chung, phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển nói riêng của Bộ Tư lệnh Vùng, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo, an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên vùng biển Vịnh Bắc Bộ./.

Đại tá NGUYỄN VĂN THIỆN

Phó Tư lệnh Pháp luật/Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục gửi về banbientapcsb@gmail.com