(Canhsatbien.vn) - 

Cảnh sát biển Việt Nam là lực lượng vũ trang nhân dân, lực lượng chuyên trách của Nhà nước, làm nòng cốt thực thi pháp luật và bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn trên biển. Theo quy định của Luật Cảnh sát biển Việt Nam năm 2018, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) là một trong những nhiệm vụ chính, đóng vai trò vô cùng quan trọng, góp phần tăng cường hiệu quả thi hành pháp luật của Cảnh sát biển Việt Nam cũng như nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về biển, đảo cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, lực lượng vũ trang, người lao động và các tầng lớp nhân dân trên phạm vi cả nước.

Cuộc thi "Em yêu biển, đảo quê hương" tại thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.

Quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 9/2/2007 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về Chiến lược Biển Việt Nam đến năm 2020; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ IX, nhiệm kỳ 2010 - 2015; Hướng dẫn số 74-HD/BTGTW ngày 01/2/2013 của Ban Tuyên giáo Trung ương định hướng về công tác tuyên truyền biển, đảo; yêu cầu đổi mới hoạt động công tác Đoàn và phong trào thanh niên Quân đội đã xác định trong Chương trình Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Quân đội lần thứ VIII (2012 - 2017); Luật Phổ biến giáo dục pháp luật năm 2012, trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, từ năm 2013 đến nay, Cảnh sát biển Việt Nam đã triển khai thực hiện mô hình Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” (Cuộc thi).

Trên cơ sở nghị quyết, chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước, cùng với những diễn biến nhanh chóng, khó lường của tình hình Biển Đông, vùng biển Việt Nam, nhiệm vụ tuyên truyền, PBGDPL về biển, đảo cho các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ thanh, thiếu niên ngày càng trở nên quan trọng, cấp thiết, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt, sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng với các cấp, các ngành, địa phương, cơ sở giáo dục đào tạo để cung cấp kiến thức, xây dựng nhận thức đúng đắn cho các thế hệ trẻ về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của biển, đảo với phát triển kinh tế đất nước cũng như sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc.

Thời điểm năm 2012, qua khảo sát đánh giá thực tiễn, Cảnh sát biển Việt Nam nhận thấy công tác tuyên truyền, PBGDPL về biển đảo cho các tầng lớp nhân dân ở các địa phương chưa đa dạng, hình thức tổ chức còn đơn giản, thiếu hụt các hoạt động ngoại khóa, các “sân chơi” hấp dẫn, chưa thu hút được sự tham gia đông đảo của các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, học sinh bậc THCS. Xuất phát từ đặc điểm các em học sinh bậc THCS thuộc lứa tuổi hiếu động, ham tìm hiểu, khám phá, đang ở giai đoạn hình thành nền tảng, hiểu biết cần thiết tối thiểu về kỹ thuật và hướng nghiệp. Vì vậy, việc xây dựng chương trình tuyên truyền, PBGDPL cho đối tượng học sinh THCS sẽ thiết thực góp phần bồi dưỡng kiến thức, nâng cao nhận thức nhằm bồi đắp tình yêu với biển đảo Việt Nam cho các em, đội ngũ sẽ trực tiếp đóng góp công sức, trí tuệ cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ biển đảo Việt Nam trong tương lai.

Từ những vấn đề trên, đầu năm 2013, Thường vụ Đảng ủy, Thủ trưởng Cục Cảnh sát biển (nay là Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển) đã nhất trí về chủ trương, giao cho Phòng Chính trị/Cục Cảnh sát biển (nay là Cục Chính trị) nghiên cứu, xây dựng chương trình, kế hoạch, phối hợp tổ chức Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương”. Cuộc thi đầu tiên được Cảnh sát biển Việt Nam tổ chức tại Trường THCS Nguyễn Trãi, Hà Đông, Hà Nội vào ngày 21/3/2013 và tiếp tục được nhân rộng, triển khai cho các cơ quan, đơn vị trong toàn Lực lượng tổ chức triển khai trên địa bàn nơi đóng quân/được giao quản lý.

Với kết quả từ lần đầu tổ chức, Cuộc thi đã thường xuyên được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt, không ngừng rút kinh nghiệm, nhân rộng mô hình để các cơ quan, đơn vị trong toàn Lực lượng phối hợp với ngành giáo dục, trường học địa phương triển khai thực hiện trên địa bàn đơn vị đóng quân hoặc được giao quản lý.

Từ năm 2014, nội dung tổ chức Cuộc thi đều được Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển đưa vào kế hoạch công tác đảng, công tác chính trị hằng năm; Thường vụ Đảng ủy, Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển thường xuyên chỉ đạo Cục Chính trị hướng dẫn cơ quan, đơn vị triển khai tổ chức Cuộc thi. Từ năm 2016, nhiệm vụ tổ chức Cuộc thi đã được xác định rõ trong Chỉ thị Công tác đảng, công tác chính trị của Đảng ủy Cảnh sát biển. Từ năm 2019 đến nay, hằng năm Cuộc thi đều được Đảng ủy Cảnh sát biển xác định là một trong những chủ trương, biện pháp lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ Cảnh sát biển; thời gian, nội dung, địa điểm tổ chức Cuộc thi đều được xác định rõ ràng, cụ thể để các cơ quan, đơn vị Cảnh sát biển thống nhất tổ chức, bảo đảm độ bao phủ phù hợp giữa các địa phương, trường học trên phạm vi cả nước.

Cấp ủy, chỉ huy, chính ủy, chính trị viên, cơ quan chính trị các cấp trong toàn Lực lượng đã kịp thời phát huy vai trò, trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo cấp mình phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng; tích cực, chủ động phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, ngành giáo dục địa phương xây dựng kế hoạch, chương trình, kịch bản tổ chức Cuộc thi để triển khai thực hiện hiệu quả.

Hơn 10 năm (2013 - 2024), Cảnh sát biển Việt Nam đã tổ chức được 122 cuộc thi tại 389 trường THCS trên địa bàn 35 tỉnh, thành phố, với sự tham gia thi của 54.042 học sinh, hơn 180.000 giáo viên và học sinh cổ vũ. Cùng với Cuộc thi, đã trao tặng 4.872 suất học bổng, đỡ đầu 24 học sinh, tặng 2.070 xe đạp, 10 máy tính bảng, hơn 16.000 cuốn vở học sinh, 800 cặp sách, tặng 3.155 suất quà cho các gia đình chính sách, khám và cấp thuốc miễn phí cho 2.673 trường hợp,... Cuộc thi thực sự đã trở thành hoạt động có ý nghĩa giáo dục và chính trị sâu sắc, là sân chơi bổ ích, lý thú, hiệu quả được khẳng định trong thực tiễn, được cấp ủy, chính quyền các cấp đánh giá cao, thu hút đông đảo học sinh, giáo viên và các tầng lớp nhân dân tích cực hưởng ứng, tham gia.

Cuộc thi là một hoạt động rất hiệu quả nhằm cụ thể hóa, hiện thực hóa các văn bản ký kết chương trình phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị Cảnh sát biển với cấp ủy, chính quyền địa phương; tạo môi trường hoạt động trải nghiệm trực quan sinh động, lành mạnh, bổ ích, giáo dục các em học sinh tránh xa những tệ nạn xã hội, phấn đấu là công dân tốt, khơi dậy niềm say mê tìm hiểu biển đảo cho học sinh và thầy cô giáo, vừa truyền thụ kiến thức vừa bồi dưỡng kỹ năng sống; nâng cao nhận thức, hiểu biết, trách nhiệm của cán bộ, nhân dân trong đó có thế hệ trẻ, học sinh về biển, đảo, pháp luật Việt Nam, ý thức tuân thủ, chấp hành pháp luật và ý thức giữ gìn an ninh trật tự địa phương; góp phần củng cố, thắt chặt sự gắn kết giữa thầy cô giáo với học sinh, tăng cường sự hiểu biết, thắt chặt tình đoàn kết giữa cấp ủy, chính quyền, nhân dân địa phương và Cảnh sát biển Việt Nam; lan tỏa hình ảnh, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ - Người chiến sĩ Cảnh sát biển” trong tình hình mới, góp phần quan trọng trong sự nghiệp xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, “thế trận lòng dân” ngày càng vững chắc.

Với hiệu ứng tích cực mang lại, Cuộc thi đã được Tổng cục Chính trị đưa vào nhóm các công trình, mô hình trọng điểm của Tuổi trẻ Quân đội giai đoạn 2014 - 2017; Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chứng nhận là “Công trình Thanh niên làm theo lời Bác” tiêu biểu toàn quốc năm 2019 nhân dịp Kỷ niệm 50 năm Tuổi trẻ Việt Nam nhớ lời di chúc theo chân Bác (1969 - 2019). Năm 2015, Cuộc thi được Tổng cục Chính trị tặng Bằng khen về mô hình tiêu biểu của Tuổi trẻ toàn quân giai đoạn 2012 - 2015. Năm 2016, Cuộc thi được Hội đồng Đội Trung ương và Quỹ học bổng Vừ A Dính trao giải thưởng Vừ A Dính cấp toàn quốc.

Nhìn lại 10 năm tổ chức Cuộc thi, bên cạnh những kết quả nổi bật đáng trân trọng, cần thiết rút ra một số bài học kinh nghiệm để thời gian tới triển khai tổ chức Cuộc thi trên cơ sở một Đề án cấp Bộ Quốc phòng:

Một là, không ngừng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cho các cấp, các ngành, các lực lượng về mục đích, ý nghĩa, kết quả của Cuộc thi, tạo sự thống nhất, đồng thuận cao trong triển khai thực hiện. Gắn việc đề cao trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp trong lãnh đạo, chỉ đạo tạo mọi điều kiện thuận lợi về lực lượng, phương tiện, nguồn lực bảo đảm tổ chức Cuộc thi với phát huy vai trò nòng cốt, xung kích, sáng tạo của tổ chức Đoàn Thanh niên Cảnh sát biển trong tổ chức Cuộc thi.

Hai là, thực hiện tốt công tác xây dựng kế hoạch tổng thể trong cả năm và kế hoạch cụ thể từng Cuộc thi. Tăng cường gắn kết, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, sở, ban, ngành, đoàn thể địa phương trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện. Chú trọng phát huy sức mạnh tổng hợp, nguồn lực tại chỗ cũng như huy động các nguồn lực xã hội cùng tham gia tổ chức Cuộc thi. Tiếp tục làm tốt công tác phối hợp, phát huy vai trò các cơ quan báo chí Trung ương, địa phương, trong và ngoài Quân đội để đẩy mạnh thông tin tuyên truyền, đăng tải, phản ánh về Cuộc thi, tạo hiệu ứng lan tỏa rộng rãi trong xã hội.

Ba là, chú trọng công tác phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ giữa các đơn vị Cảnh sát biển với cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể địa phương trước, trong và sau khi tổ chức Cuộc thi vừa có thể huy động sự ủng hộ, vào cuộc của địa phương và nhà trường trong tổ chức thực hiện, vừa tạo dấu ấn, sức hút mà Cuộc thi mang lại. Để làm tốt vấn đề này, cần nâng cao chất lượng tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ nòng cốt, những người có đủ kiến thức, kinh nghiệm, khéo léo, linh hoạt trong xử lý các vấn đề nảy sinh. Ngoài ra, đội ngũ này còn là hình ảnh, bộ mặt đại diện cho mỗi cơ quan, đơn vị Cảnh sát biển trong quá trình phối hợp với địa phương trong triển khai thực hiện.

Bốn là, thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức tổ chức Cuộc thi bảo đảm phù hợp với đặc điểm của học sinh lứa tuổi bậc THCS và sự phát triển của xã hội; ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin vào tổ chức Cuộc thi. Kết hợp hiệu quả giữa thi trực tuyến và trực tiếp; tăng cường tổ chức thi ở cấp liên xã phường, cấp huyện; mở rộng tổ chức Cuộc thi tại các địa phương không có biển; tiếp tục đa dạng hóa đối tượng, mở rộng phạm vi về không gian nhằm tạo sức sống lâu dài, hấp dẫn của Cuộc thi, thiết thực đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng tìm hiểu về biển, đảo của các tầng lớp nhân dân.

Năm là, triển khai sâu rộng hơn công tác truyền thông về Cuộc thi để tạo hiệu ứng, thu hút sự vào cuộc của các ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội Trung ương và địa phương. Mặc dù công tác thông tin, tuyên truyền về Cuộc thi đã được các cơ quan, đơn vị Cảnh sát biển phối hợp với các cơ quan thông tấn báo chí Trung ương và địa phương thường xuyên thực hiện. Tuy nhiên, hoạt động truyền thông về Cuộc thi vẫn cần được chú trọng hơn, làm sâu sắc hơn, không chỉ phản ánh mà còn cần thiết đi sâu vào từng mảng hoạt động cụ thể gắn với Cuộc thi thì mới tạo điểm nhấn, thu hút sự chú ý của cộng đồng, các cơ quan, ban, ngành Trung ương và địa phương từ đó tạo điều kiện tham gia, đồng hành tổ chức.

Sáu là, tích cực, chủ động huy động các nguồn lực xã hội hóa hợp pháp từ các doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân đồng hành để không ngừng mở rộng đối tượng thụ hưởng, nâng cao hiệu quả các hoạt động an sinh xã hội gắn với quá trình tổ chức Cuộc thi; xây dựng cơ chế, thực hiện việc quản lý, sử dụng nguồn kinh phí tổ chức Cuộc thi bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm, đúng quy định.

Bảy là, coi trọng công tác sơ kết, rút kinh nghiệm sau từng lần tổ chức để phát hiện những khó khăn, bất cập cần tháo gỡ, từ đó xác định giải pháp hữu hiệu, kịp thời điều chỉnh, bổ sung nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức để không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả tổ chức Cuộc thi; biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích trong tuyên truyền, vận động, tổ chức và tham gia Cuộc thi. Đồng thời, phê bình, nhắc nhở những tập thể, cá nhân chưa làm chưa tốt công tác phối hợp, hiệp đồng, chậm đổi mới hình thức tổ chức, triển khai thực hiện Cuộc thi thiếu hiệu quả.

Thời gian tới, nhằm tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về tuyên truyền, PBGDPL, trọng tâm là Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng; Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về Chiến lược Phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Chỉ thị số 12-CT/TW ngày 3/5/2007 của Bộ Chính trị về Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục quốc phòng, an ninh trong tình hình mới; Luật Cảnh sát biển Việt Nam năm 2018,... và đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của nhiệm vụ tuyên truyền, PBGDPL về biển, đảo trong tình hình mới; Cảnh sát biển Việt Nam xác định đẩy mạnh công tác lãnh đạo, chỉ đạo, nâng cao chất lượng hoạt động phối hợp với cấp ủy, chính quyền, ban, ngành, đoàn thể địa phương, không ngừng đổi mới hình thức, đa dạng nội dung tổ chức Cuộc thi gắn với gấp rút hoàn thiện nhiệm vụ xây dựng Đề án tổ chức Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” trên phạm vi toàn quốc giai đoạn 2024 - 2030 theo chỉ đạo của Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Thủ trưởng Tổng cục Chính trị đúng quy trình, quy định để triển khai sâu rộng trên phạm vi toàn quốc./.

Trung tá NGUYỄN HỒNG NHẬT

Trợ lý Thanh niên/Ban Công tác Quần chúng/Cục Chính trị Cảnh sát biển Việt Nam