(Canhsatbien.vn) - 

1. Công tác xử lý vi phạm hành chính trên biển năm 2021

Năm 2021, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn trên biển diễn biến phức tạp; hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại thường xuyên diễn ra với thủ đoạn ngày càng tinh vi, khó lường, có tổ chức; tình hình tàu cá nước ngoài xâm phạm vùng biển Việt Nam và tàu cá Việt Nam xâm phạm vùng biển nước ngoài đánh bắt hải sản trái phép vẫn diễn ra, nhiều trường hợp tàu cá Việt Nam bị lực lượng chấp pháp nước ngoài bắt giữ và xử lý; tàu vận tải hoạt động vi phạm các quy định về hàng hải vẫn thường xuyên diễn ra và tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, kéo dài...

Tiếp cận kiểm tra tàu cá có dấu hiệu vi phạm trên biển. Ảnh: CSB4

Trước tình hình trên, được sự quan tâm, chỉ đạo thường xuyên của Đảng ủy, Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển trong công tác thực thi pháp luật nói chung, công tác xử lý vi phạm hành chính trên biển nói riêng, ngay từ đầu năm 2021, Cục Nghiệp vụ và Pháp luật đã chủ động tham mưu cho Tư lệnh Cảnh sát biển ban hành Chỉ thị về công tác nghiệp vụ và pháp luật, đồng thời Cục Nghiệp vụ và Pháp luật đã kịp thời ban hành Hướng dẫn về Công tác nghiệp vụ pháp luật để triển khai thực hiện thống nhất trong toàn Lực lượng Cảnh sát biển. Các cơ quan, đơn vị trong toàn Lực lượng đã xây dựng Nghị quyết lãnh đạo, kế hoạch triển khai thực hiện Chỉ thị của Tư lệnh Cảnh sát biển và Hướng dẫn của Cục Nghiệp vụ và Pháp luật sát với tình hình thực tế của từng cơ quan, đơn vị đạt hiệu quả tích cực.

Trong năm 2021, các cơ quan, đơn vị trong Lực lượng Cảnh sát biển đã triển khai đồng bộ các giải pháp để thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm hành chính trên biển, trong tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước có thẩm quyền xử phạt như: thủy sản; đường thủy nội địa; trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; trên các vùng biển, đảo và thềm lục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam... Hoạt động áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính được thực hiện một cách khách quan, công khai, minh bạch, có chất lượng, thể hiện qua kết quả cụ thể như sau:

Toàn Lực lượng đã tổ chức 240 lượt chuyến tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, thực thi pháp luật trên biển; đã kiểm tra 842 lượt tàu, trong đó xử phạt 800 lượt tàu, tỷ lệ xử phạt đạt 95,0%, tổng số tiền xử phạt hành chính nộp ngân sách Nhà nước là: 2.578.750.000 đồng (số liệu tính từ ngày 16/11/2020 đến 31/10/2021). Trong đó: Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 đã kiểm tra, xử phạt 461/438 lượt tàu, tổng số tiền xử phạt hành chính là: 595.600.000 đồng; Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 đã kiểm tra, xử phạt 21/20 lượt tàu, tổng số tiền xử phạt hành chính là: 33.000.000 đồng; Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 đã kiểm tra, xử phạt 154/136 lượt tàu, tổng số tiền xử phạt hành chính là: 291.200.000 đồng; Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 đã kiểm tra, xử phạt 206/206 lượt tàu, tổng số tiền xử phạt hành chính là: 1.658.950.000 đồng.

Trong lĩnh vực đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại trên biển, đã kiểm tra, bắt giữ 52 vụ/53 tàu, tổng số tiền xử phạt hành chính là: 3.586.900.000 đồng. Tang vật tịch thu gồm: 2.741.428 lít dầu DO; 65.157 kg dầu FO; 3.461 tấn than; 930m3 cát. Tổng số tiền bán tang vật thu được: 29.663.205.603 đồng.

Các hành vi vi phạm chủ yếu trong các lĩnh vực: (1) Thủy sản: không viết số đăng ký tàu cá hoặc viết số đăng ký tàu cá không đúng quy định; thuyền viên, người làm việc trên tàu cá không mang theo giấy tờ tùy thân; thuyền viên trên tàu cá không có tên trong sổ danh bạ thuyền viên tàu cá; thuyền trưởng, máy trưởng không có văn bằng hoặc chứng chỉ theo quy định; không trang bị hoặc trang bị không đầy đủ trang thiết bị an toàn tàu cá…; (2) Đường thủy nội địa: chở hàng hóa quá vạch dấu mớn nước an toàn của phương tiện; điều khiển phương tiện vào cảng, bến thủy nội địa mà không có giấy phép rời cảng, bến thủy nội địa; sử dụng người không đủ điều kiện theo quy định làm thuyền viên; giao người đảm nhiệm chức danh thuyền trưởng mà không có bằng hoặc giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thuyền trưởng; thuyền viên không có bằng hoặc giấy chứng nhận khả năng chuyên môn; không mang theo bằng hoặc giấy chứng nhận khả năng chuyên môn…; (3) Trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: mua bán, vận chuyển khoáng sản không có nguồn gốc hợp pháp...; (4) Trên các vùng biển, đảo và thềm lục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam: vận chuyển, mua bán hàng hóa không có giấy tờ chứng minh tính hợp pháp của hàng hóa; không có giấy phép rời cảng cuối cùng; thuyền viên làm việc trên tàu thuyền không có đủ chứng chỉ chuyên môn; không bố trí đủ định biên an toàn tối thiểu; hoạt động sai quy định về tuyến, vùng hoạt động của phương tiện thủy nội địa,…

So với năm 2020 (kiểm tra, xử phạt 847/779 tàu; tỷ lệ xử phạt đạt 91,9%; tổng số tiền xử phạt VPHC là 4.583.599.000 đồng) tổng số tàu kiểm tra giảm 05 tàu (0,59%), tỷ lệ xử phạt tăng 3,1%; tổng số tiền xử phạt VPHC tăng: 662.251.000 đồng.

Trong bối cảnh tình hình dịch Covid-19 diễn biến hết sức phức tạp, việc giãn cách xã hội diễn ra ở nhiều địa phương ven biển, nhất là ở các tỉnh, thành phía Nam trong một thời gian dài, kết quả trên đã thể hiện sự nỗ lực, cố gắng của Lực lượng Cảnh sát biển trong công tác xử lý vi phạm hành chính trên biển; góp phần quan trọng trong việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, xử lý vi phạm hành chính của cá nhân, tổ chức hoạt động trên biển, cũng như năng lực công tác của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển trong thực thi công vụ, qua đó, góp phần tích cực nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự an toàn trên biển của Lực lượng Cảnh sát biển.

2. Khó khăn vướng mắc và giải pháp

Trong năm 2021, tình trạng tàu cá Việt Nam sang vùng biển nước ngoài đánh bắt hải sản trái phép bị Lực lượng Cảnh sát biển phát hiện xử lý và bị lực lượng chấp pháp nước ngoài bắt giữ và xử phạt vẫn còn diễn ra thường xuyên, mặc dù đã được các cơ quan chức năng của Việt Nam tuyên truyền và phổ biến đến các chủ tàu; ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân trong các lĩnh vực giao thông thủy nội địa, thủy sản, hàng hải chưa cao; công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực cấp phép rời cảng đối với tàu cá và phương tiện giao thông thủy nội địa của các cơ quan Nhà nước chưa chặt chẽ; công tác kiểm tra, giám sát và phối hợp của các cơ quan chức năng trong hoạt động khai thác thủy sản của các tàu cá chưa chặt chẽ, dẫn đến việc ngư dân cố ý đưa tàu sang vùng biển nước ngoài để khai thác thủy sản trái phép nhưng không phát hiện được... Ngoài ra, tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động nắm tình hình, kiểm tra, kiểm soát, thực thi pháp luật trên biển của lực lương chức năng Cảnh sát biển...

Từ những khó khăn, vướng mắc nói trên, để nâng cao hiệu quả công tác xử lý vi phạm hành chính trên biển năm 2022, các cơ quan, đơn vị cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:

Một là, tiếp tục tổ chức quán triệt sâu sắc nhiệm vụ chính trị trọng tâm của Lực lượng Cảnh sát biển là lực lượng giữ vai trò nòng cốt trong công tác thực thi pháp luật và bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn trên biển cho cán bộ chiến sĩ trong toàn Lực lượng để nâng cao nhận thức, xác định rõ trách nhiệm trong thực thi công vụ.

Hai là, làm tốt công tác tập huấn, huấn luyện chuyên sâu về nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chính, trao đổi kinh nghiệm thực tế trong hoạt động xử lý vi phạm hành chính để nâng cao kỹ năng xử lý vi phạm hành chính của đội ngũ cán bộ, nhân viên; huấn luyện kỹ năng sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ trong việc phát hiện vi phạm hành chính; làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về xử lý vi phạm hành chính mà Lực lượng Cảnh sát biển có thẩm quyền xử phạt, đặc biệt là các quy định mới như: Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính; Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều trong các lĩnh vực: thủy sản, đường thủy nội địa, trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, trên các vùng biển, đảo và thềm lục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam... để tổ chức, cá nhân hoạt động trên biển nắm, hiểu biết về pháp luật quốc tế, pháp luật Việt Nam và các Điều ước quốc tế có liên quan; nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật.

Ba là, rà soát để đề nghị sửa đổi, bổ sung những điểm bất cập, vướng mắc trong hệ thống pháp luật về xử lý vi phạm hành chính và theo dõi thi hành pháp luật, nhất là các nội dung, các lĩnh vực quản lý nhà nước liên quan đến chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của Cảnh sát biển, nhằm bảo đảm hệ thống pháp luật về xử lý vi phạm hành chính ngày càng hoàn thiện, thống nhất, có tính khả thi cao trong thực tiễn thi hành pháp luật trên các vùng biển và thềm lục địa của Việt Nam.

Bốn là, xây dựng, hoàn thiện các quy chế phối hợp giữa các cơ quan, lực lượng chức năng trong và ngoài Quân đội, trong đó cần làm rõ một số nội dung về phối hợp, cung cấp thông tin, trao đổi văn bản, tài liệu, báo cáo, số liệu thống kê; phối hợp trong kiểm tra, kiểm soát trên biển; xây dựng văn bản có liên quan...

Năm là, tăng cường công tác phối hợp với các cấp, các ngành, các lực lượng chức năng, trọng tâm là lực lượng Kiểm ngư, Biên phòng, Công an, Hải quan và Cảng vụ trong công tác xử lý vi phạm hành chính, cũng như trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho cán bộ, công nhân viên chức, người lao động và nhân dân trên địa bàn ven biển để nâng cao nhận thức, tạo ý thức, trách nhiệm trong chấp hành pháp luật.

Sáu là, đẩy mạnh các hoạt động nghiệp vụ nắm chắc tình hình từng vùng biển; chú trọng công tác điều tra cơ bản địa bàn; tập trung vào khu vực biển giáp ranh, khu vực biển trọng điểm thường xuyên diễn ra các hoạt động mua bán, sang mạn, vận chuyển hàng hóa trái quy định của pháp luật để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật; đồng thời nâng cao hiệu quả công tác điều tra, xác minh, xử lý các vụ việc vi phạm hành chính.

Bảy là, tăng cường hoạt động tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, thực thi pháp luật trên các vùng biển trọng điểm để kịp thời phát hiện, kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân. Trong đó, chú trọng vùng biển giáp ranh với các nước Thái Lan, Campuchia, Indonesia, Malaysia để thể hiện sự hiện diện của Lực lượng Cảnh sát biển, đồng thời tuyên truyền, phát hiện, kiểm tra, nhắc nhở, kịp thời xử lý các hành vi vi phạm, góp phần giữ gìn an ninh trật tự, an toàn trên các vùng biển; ngăn chặn, giảm thiểu và chấm dứt tàu cá, ngư dân khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài.

Tám là, làm tốt công tác thanh tra, kiểm tra để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc, bất cập, chấn chỉnh các sai sót trong công tác xử lý vi phạm hành chính và giải quyết tốt công tác khiếu nại, tố cáo; chú trọng xây dựng bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức công vụ của người cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển trong thực hiện nhiệm vụ xử lý vi phạm hành chính trên biển.

Đại tá VŨ VĂN KHÁNH
Phó Cục trưởng Cục Nghiệp vụ và Pháp luật