(Canhsatbien.vn) - 

Chất lượng huấn luyện là một yếu tố quan trọng tạo nên khả năng, sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang nói chung, Cảnh sát biển nói riêng. Việc đổi mới và nâng cao chất lượng huấn luyện toàn diện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Lực lượng Cảnh sát biển trong công tác phòng chống bão lụt (PCBL), tìm kiếm cứu nạn (TKCN).

Lực lượng Cảnh sát biển cứu kéo tàu cá bị nạn trên vùng biển tỉnh Nghệ An. Ảnh: Lam Giang

Cùng với ảnh hưởng của tình trạng "hiệu ứng nhà kính", tăng nhiệt độ trên toàn trái đất, tình hình thiên tai nói chung, bão lụt nói riêng sẽ tiếp tục có những diễn biến phức tạp, khó lường. Việt Nam với bờ biển dài hơn 3.260 km, nằm ở khu vực khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng trực tiếp của trung tâm bão Thái Bình Dương với số lượng mỗi năm trung bình có từ 6 - 7 cơn bão. Tình hình trên đã và đang đặt ra những yêu cầu mới, đòi hỏi cần có những giải pháp hợp lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các lực lượng nói chung, Cảnh sát biển đóng quân tại các tỉnh (thành phố) ven biển nói riêng trong tham gia PCBL, TKCN để đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Một trong những giải pháp đó là cần nâng cao chất lượng huấn luyện về PCBL, TKCN. Trên cơ sở đó nâng cao năng lực hoạt động của Lực lượng Cảnh sát biển trong tham gia PCBL, TKCN. Qua khảo sát thực trạng công tác huấn luyện về PCBL, TKCN ở các đơn vị Cảnh sát biển thời gian qua cho thấy: bên cạnh những mặt tích cực đã đạt được cũng còn những hạn chế, bất cập cả về nội dung, chương trình huấn luyện cũng như công tác tổ chức, quản lý, điều hành của cơ quan chuyên môn và phương pháp huấn luyện của đội ngũ cán bộ ở các đơn vị. Vì vậy, để nâng cao chất lượng huấn luyện PCBL, TKCN cho Lực lượng Cảnh sát biển cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:

Một là, nghiên cứu, rà soát, bổ sung nội dung, chương trình huấn luyện cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ PCBL, TKCN. 

Tổ chức huấn luyện chiến đấu nói chung, huấn luyện PCBL, TKCN nói riêng phải trên cơ sở quán triệt các quan điểm, nguyên tắc, phương châm huấn luyện quân sự và bám sát yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ vùng biển của Lực lượng Cảnh sát biển theo hướng chuyên sâu, tinh nhuệ. Theo đó, để đổi mới nội dung, chương trình huấn luyện, trước hết, cơ quan chuyên môn về huấn luyện các cấp cần tiến hành nghiên cứu, rà soát lại nội dung, chương trình huấn luyện hằng năm; trên cơ sở đó cắt giảm những nội dung trùng lặp, chưa phù hợp, điều chỉnh, bổ sung những nội dung mới có liên quan đến công tác PCBL, TKCN và diễn tập PCBL, TKCN; giảm thời gian huấn luyện lý thuyết và tăng thời gian huấn luyện thực hành.

Đối với nội dung giáo dục chính trị, cần tăng cường giáo dục ý thức trách nhiệm khi tham gia PCBL, TKCN, làm cho cán bộ, chiến sĩ xác định rõ đây là mệnh lệnh chiến đấu cao nhất, phải chủ động triển khai thực hiện nhiệm vụ TKCN, cứu dân như cứu thân nhân, gia đình mình gặp nạn, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, kể cả ở những nơi khó khăn, gian khổ nhất.

Đối với nội dung huấn luyện quân sự, nghiệp vụ, pháp luật, cần tập trung huấn luyện những vấn đề cơ bản, cấp bách về nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh vùng biển, đảo đang đặt ra, gắn với việc truyền thụ những phát triển mới của nghệ thuật quân sự, khoa học quân sự, an ninh... và những bài học kinh nghiệm thực tiễn của Lực lượng Cảnh sát biển trong quản lý bảo vệ vùng biển, đảo nói chung, PCBL, TKCN nói riêng. Tăng cường huấn luyện chuyên sâu và huấn luyện diễn tập PCBL, TKCN, bảo đảm tỷ lệ huấn luyện chuyên sâu đạt khoảng 80% nội dung, chương trình, thời gian huấn luyện quân sự, nghiệp vụ, pháp luật. Nội dung huấn luyện chuyên sâu đối với từng đơn vị được xác định trên cơ sở yêu cầu nhiệm vụ cụ thể mà các đơn vị được phân công đảm nhiệm. Cụ thể: Đối với các hải đoàn, hải đội, biên đội tàu Cảnh sát biển cần huấn luyện chuyên sâu về cơ động lực lượng, triển khai đội hình TKCN, kỹ thuật tiếp cận tàu thuyền bị nạn trong điều kiện sóng gió to, kỹ thuật lai, dắt tàu... Đối với cán bộ, chiến sĩ tham gia làm nhiệm vụ PCBL, TKCN cần được huấn luyện chuyên sâu, thành thạo các kỹ năng, phòng tránh ứng phó với bão gió, kỹ thuật bơi, lặn, cứu hộ, cứu nạn người, phương tiện trên biển trong điều kiện sóng to, mưa gió lớn...

Hai là, tích cực đổi mới phương pháp huấn luyện. 

Tích cực đổi mới phương pháp tổ chức huấn luyện cũng là một biện pháp quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng huấn luyện về PCBL, TKCN. Đổi mới phương pháp tổ chức huấn luyện phải trên cơ sở quán triệt các quan điểm, nguyên tắc, các mối kết hợp trong huấn luyện, nhất là gắn xây dựng chính trị, tư tưởng, ý chí chiến đấu với rèn luyện năng lực, tác phong chỉ huy, kỹ năng chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ, gắn kỹ thuật với chiến thuật, gắn lý luận với thực tiễn... Đổi mới phương pháp tổ chức huấn luyện PCBL, TKCN bằng các biện pháp cụ thể như:

Trong tổ chức huấn luyện, cần tăng cường công tác quản lý, điều hành huấn luyện của người chỉ huy, cơ quan và cán bộ làm cho công tác tham mưu huấn luyện đi vào hoạt động có nề nếp, chính quy, thống nhất. Lập kế hoạch huấn luyện cho các đơn vị Cảnh sát biển (hải đoàn, hải đội, biên đội tàu Cảnh sát biển) cần cụ thể, tỷ mỷ, khoa học, sát với nhiệm vụ cụ thể của đơn vị, thể hiện được việc kết hợp huấn luyện với rèn luyện, huấn luyện chính khóa với ngoại khóa. Tổ chức tốt việc nghe báo cáo kết quả huấn luyện mỗi tuần, tháng, quý để rút kinh nghiệm, phát hiện những thiếu sót, khuyết điểm, tìm ra biện pháp kịp thời chỉ đạo huấn luyện tốt hơn. Người chỉ huy và cơ quan huấn luyện cần tăng cường công tác kiểm tra theo định kỳ và đột xuất (nhất là kiểm tra đột xuất) không báo trước nội dung để đánh giá đúng kết quả, chất lượng huấn luyện và lấy đó là một tiêu chí quan trọng để đánh giá phẩm chất, năng lực của cấp ủy, chỉ huy và mức độ hoàn thành nhiệm vụ huấn luyện của các đơn vị. Mặt khác, cần duy trì nghiêm, đều đặn chế độ hội thi, hội thao, sơ kết, tổng kết, đánh giá, biểu dương kịp thời những cá nhân, đơn vị tiên tiến và xử lý kịp thời những trường hợp vi phạm kỷ luật trong huấn luyện.

Ba là, tăng cường bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ làm công tác huấn luyện. 

Tăng cường tập huấn, bồi dưỡng nâng cao kiến thức quân sự, trình độ năng lực huấn luyện cho đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ trực tiếp huấn luyện bộ đội ở cơ quan Bộ Tư lệnh vùng, hải đoàn, hải đội... sẽ trực tiếp tác động đến chất lượng huấn luyện. Trước hết, người cán bộ trực tiếp huấn luyện cần làm tốt khâu viết bài giảng và thông qua bài giảng. Đối với những bài giảng về thực hành tham gia PCBL, TKCN, cần được thông qua, phê duyệt bài giảng tại thực địa. Những tình huống trong huấn luyện cần được kết cấu mô phỏng dựa trên các phương án PCBL, TKCN sát thực tế địa bàn, phù hợp với tổ chức biên chế, khả năng trang bị của các đơn vị. Trong quá trình huấn luyện cần thực hiện huấn luyện từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó, từ phân đoạn đến tổng hợp; từ tập tổng hợp đến diễn tập. Lấy huấn luyện từng người làm cơ sở huấn luyện cho biên đội, thực hiện huấn luyện xoay vòng, xen kẽ các nội dung để tăng thời gian luyện tập, chia nhỏ, tập nhiều, thực hiện sai đâu, sửa đấy; huấn luyện thành thục ban ngày trước khi huấn luyện ban đêm. Thực hiện tốt việc kết hợp huấn luyện cơ bản với huấn luyện ứng dụng; kết hợp lý thuyết với thực hành, lấy thực hành làm chính; kết hợp huấn luyện đồng bộ với huấn luyện chuyên sâu; kết hợp huấn luyện với rèn luyện, nhất là rèn luyện cơ động lực lượng trên sông, biển và các tình huống tham gia ứng cứu trong điều kiện mưa, gió để rèn luyện cho bộ đội có sức khỏe bền bỉ, dẻo dai, có tinh thần, tâm lý vững vàng, phản ứng nhanh nhạy và khả năng thích ứng cao với yêu cầu nhiệm vụ. Tăng cường cải tiến mô hình học cụ và ứng dụng những thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến vào huấn luyện. Trong huấn luyện, người cán bộ huấn luyện cần chú ý vận dụng tốt phương pháp nêu vấn đề, đối thoại, gợi mở, dành nhiều thời gian cho thảo luận, xử trí các tình huống nhằm khuyến khích, phát huy tính tích cực, phát triển tư duy độc lập, sáng tạo của cán bộ, chiến sĩ trong huấn luyện. Sau mỗi đề mục, khoa mục huấn luyện, cần kiểm tra, rút kinh nghiệm, thực hiện học đến đâu, chắc đến đó, học chưa chắc thì phải huấn luyện bổ sung ngay để cho mỗi cán bộ, chiến sĩ sau khi được huấn luyện xong vừa thuần thục động tác, vừa hiểu rõ ý nghĩa của từng động tác, biết vận dụng linh hoạt vào xử trí các tình huống cụ thể.

Bốn là, tăng cường đầu tư trang thiết bị phục vụ huấn luyện PCBL, TKCN. 

Một trong những biện pháp quan trọng khác góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện PCBL, TKCN là làm tốt công tác đảm bảo vật chất, trang bị phục vụ huấn luyện như tài liệu, mô hình học cụ, phòng học, hệ thống thao trường, bãi tập. Việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị huấn luyện tốt sẽ trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện và ngược lại. Thực tế hiện nay, do điều kiện đầu tư kinh phí còn hạn chế nên hệ thống vật chất, trang thiết bị phục vụ luyện tập, huấn luyện của các đơn vị Cảnh sát biển chưa đầy đủ. Vì vậy, để làm tốt công tác đảm bảo vật chất huấn luyện, một mặt cần quản lý và sử dụng có hiệu quả nguồn kinh phí huấn luyện, mặt khác, phát huy tốt vai trò tự lực, tự cường, trí tuệ của đội ngũ cán bộ ở các đơn vị cơ sở trong việc phát huy sáng kiến, cải tiến mô hình, học cụ, nâng cao chất lượng huấn luyện. Tăng cường công tác quản lý, bảo quản, bảo dưỡng khí tài, trang bị kỹ thuật phục vụ tốt cho công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu.

Chất lượng huấn luyện có ý nghĩa quan trọng, tác động trực tiếp đến sức mạnh chiến đấu nói chung, hiệu quả hoạt động tham gia PCBL, TKCN của các đơn vị Cảnh sát biển nói riêng. Chất lượng huấn luyện phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như nội dung, chương trình huấn luyện; năng lực chuyên môn, trình độ của đội ngũ cán bộ làm công tác huấn luyện và cơ sở vật chất, trang bị phục vụ huấn luyện. Do đó, để nâng cao chất lượng huấn luyện về PCBL, TKCN, cần tiến hành đồng bộ các biện pháp như đổi mới nội dung, chương trình huấn luyện; nâng cao năng lực, trình độ sư phạm, phương pháp huấn luyện cho đội ngũ cán bộ ở các đơn vị Cảnh sát biển gắn với việc đảm bảo tốt trang thiết bị vật chất phục vụ huấn luyện PCBL, TKCN.

Đại tá, ThS. HÀ DUY BẮC
Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ Cảnh sát biển