(Canhsatbien.vn) - 

Bài viết đánh giá tình hình tội phạm về ma túy trên các vùng biển của Việt Nam và nhu cầu đặt ra trong công tác phối hợp với Lực lượng Cảnh sát biển trong đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy. Trong đó, tác giả phân tích thực trạng công tác phối hợp giữa hai lực lượng và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp giữa hai lực lượng trong phòng, chống tội phạm về ma túy trên hướng biển, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Cục Nghiệp vụ và Pháp luật Cảnh sát biển Việt Nam nhận Cờ Luân lưu của Cơ quan chuyên trách Phòng, chống tội phạm về ma túy cấp Trung ương năm 2025.

Ảnh: ĐỨC TĨNH

Tình hình tội phạm về ma túy trên biển Hiện nay, các tổ chức tội phạm ma túy quốc tế đã chọn đường biển Việt Nam như một cung đường vận chuyển ma túy xuyên quốc gia với tính chất, mức độ ngày càng gia tăng, phức tạp. Đã xuất hiện nhiều đường dây, tổ chức tội phạm ma túy lớn mà điểm xuất phát ở nước ngoài, qua biên giới đến địa bàn ven biển, trên biển, tiếp tục ra nước ngoài (nước thứ ba) và ngược lại. Tình hình tội phạm về ma túy trên các vùng biển Việt Nam cũng diễn biến rất phức tạp, nổi lên tình trạng ma túy trôi dạt trên biển. Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2024, lực lượng chức năng đã liên tiếp nhận được các tin trình báo của người dân và trực tiếp phát hiện các gói nghi là ma túy trôi dạt vào bờ biển tại 7 tỉnh: Quảng Bình, Quảng Ngãi, Bình Thuận, Phú Yên, Bà Rịa-Vũng Tàu, Tiền Giang, Bến Tre. Qua giám định, xác định đây chủ yếu là cocain được đóng thành từng bánh, trọng lượng 1 kg, khác với ma túy mua bán ở khu vực Đông Nam Á và các quốc gia trong khu vực. Thực tế quá trình đấu tranh với tội phạm về ma túy cho thấy cocain ở thị trường Đông Nam Á không tiêu thụ. Các đối tượng đã lợi dụng tuyến đường biển để vận chuyển ma túy qua Việt Nam để mang sang các nước khác tiêu thụ. Qua một số vụ phát hiện, thu giữ các gói ma túy này được đóng gói và có thiết bị định vị, chứng tỏ các đối tượng đã thả ma túy để các đối tượng khác trục vớt ma túy đi tiêu thụ. Đây là phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm.

Nghiên cứu báo cáo của lực lượng chức năng một số nước trên thế giới năm 2024 cho thấy các nước cũng phát hiện, thu giữ số lượng lớn ma túy trôi dạt, vận chuyển bằng đường biển như: Cảnh sát Australia phát hiện thu giữ hơn 250 kg cocain trôi dạt; Hải quân Colombia thu giữ 795 kg cocain gần cảng Buenaventura (Colombia); Ecuador bắt một tàu chở khoảng 3 tấn cocain; Hải quân Pháp thu giữ 2,4 tấn cocain trên một tàu đánh cá Venezuela ở Đại Tây Dương; Cảnh sát Thái Lan bắt giữ 320 kg ketamin đang chuẩn bị vận chuyển tới Đài Loan (Trung Quốc) bằng đường biển... Các đường dây, tổ chức tội phạm quốc tế có thể sử dụng tàu, thuyền di chuyển đến vùng biển quốc tế trên Biển Đông, khu vực giáp ranh vùng biển Việt Nam để tiến hành mua bán, giao nhận ma túy, hoặc thả các bao cất giấu ma túy có gắn định vị, sau đó thông báo cho các đối tượng nhận ma túy theo định vị; khi bị lực lượng chức năng kiểm tra, chúng sẽ thả trôi trên biển để tẩu tán. Tuy nhiên, qua công tác nghiệp vụ nắm tình hình, đến nay chưa có cơ sở khẳng định các đường dây tội phạm ma túy vận chuyển số ma túy nêu trên vào Việt Nam để tiêu thụ. Bên cạnh đó, đối tượng còn dùng nhiều thủ đoạn tinh vi khác, điển hình như lợi dụng trên tuyến đường biển có rất nhiều tàu, thuyền của các nước qua lại, tàu thuyền đánh cá của người dân, các đối tượng trà trộn ma túy trong các tàu thuyền. Đặc biệt, thủ đoạn mới là các đối tượng sử dụng tàu cải trang thành tàu đánh cá để theo dõi, giám sát lực lượng chức năng, nhằm cảnh giới cho các đối tượng vận chuyển ma túy tránh điểm có lực lượng tuần tra để vận chuyển ma túy.

Công tác phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy với Lực lượng Cảnh sát biển trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm về ma túy trên các vùng biển Việt Nam

Trước tình hình trên, với quyết tâm đấu tranh không khoan nhượng với tội phạm về ma túy, phương châm phòng ngừa, ngăn chặn ma túy từ sớm, từ xa, từ nơi xuất phát, Lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Lực lượng Cảnh sát biển thu thập thông tin, phân tích, lựa chọn đối tượng để theo dõi, xác lập nhiều chuyên án chung để đấu tranh bắt giữ, triệt phá nhiều đường dây vận chuyển trái phép các chất ma túy trên tuyến đường biển, thu giữ một lượng lớn các loại ma túy. Trong những năm qua, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã thường xuyên phối hợp với Lực lượng Cảnh sát biển thực hiện nhiều nội dung công tác đạt hiệu quả cao, cụ thể:

- Công tác phối hợp, quán triệt, tham mưu, chỉ đạo

Phối hợp trong thực hiện Chương trình phòng, chống ma túy giai đoạn 2021 - 2025 theo Quyết định số 1452/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ; Phối hợp của các cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma túy được quy định tại Nghị định số 105/2021/NĐCP của Chính phủ về Hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng chống ma túy; Triển khai công tác năm của Ủy ban Quốc gia phòng chống ma túy; Triển khai Kế hoạch phòng chống AIDS, ma túy, mại dâm năm 2024 của Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển; phối hợp tham mưu xây dựng Nghị định số 90/2024/ NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 57/2022/ NĐ-CP quy định các danh mục chất ma túy và tiền chất. Phối hợp trong tổ chức Hội nghị trao đổi thông tin giữa các cơ quan chuyên trách phòng, chống ma túy cấp Trung ương năm 2024.

- Công tác phối hợp tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật

Phối hợp xây dựng kế hoạch tuyên truyền pháp luật phòng chống tội phạm về ma túy, Luật Cảnh sát biển Việt Nam và phòng chống khai thác IUU tại các địa bàn trọng điểm, phức tạp về ANTT. Qua đó, đã tuyên truyền đến trên 2.000 lượt người, phát 3.200 tờ rơi tuyên truyền. Bên cạnh đó còn phối hợp nhiều hoạt động ủng hộ vùng lũ, tặng nhiều suất quà cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn các xã giáp biển trong các chương trình công tác dân vận.

- Công tác phối hợp đấu tranh, bắt giữ tội phạm ma túy

Chỉ tính riêng trong quý II năm 2024, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy đã phối hợp với lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm ma túy Cảnh sát biển đấu tranh 139 chuyên án, vụ án, bắt giữ 204 đối tượng thu giữ gần 6kg heroin, 149kg ma túy tổng hợp, 21kg cần sa, 21kg cocain.

Ngoài ra, Lực lượng Cảnh sát biển và lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy còn thực hiện nhiều hoạt động phối hợp về hợp tác quốc tế trong phòng chống tội phạm ma túy như: tham gia khóa đào tạo về điều tra phòng, chống vi phạm hóa chất dành cho hàng hải do UNODC tổ chức tại Indonesia; tham dự Hội nghị quốc tế về phòng chống ma túy khu vực Viễn Đông tổ chức tại Đà Nẵng.

Nhìn chung, trong thời gian qua, công tác phối hợp, hiệp đồng giữa hai lực lượng tiếp tục được nâng lên tầm cao mới, phát huy được vai trò và thể hiện được sự gắn bó, hiệp đồng của các lực lượng tham gia phối hợp. Kết quả thu được từ các mặt công tác trên cho thấy sức mạnh tổng hợp là yếu tố then chốt quyết định thành công của các vụ việc, chuyên án ma túy. Đó chính là sức mạnh của niềm tin và tinh thần đoàn kết, hiệp đồng tác chiến vì mục tiêu chung, vì sứ mệnh chung là phòng ngừa từ sớm, từ xa và đấu tranh đến cùng, triệt phá tận gốc đối với tội phạm về ma túy.

Tuy nhiên, tổng kết công tác phối hợp giữa hai lực lượng thời gian qua cho thấy còn nhiều khó khăn, vướng mắc như: số lượng hàng hóa vận chuyển trên tuyến đường biển rất lớn, vùng biển rộng; tội phạm về ma túy sử dụng thiết bị công nghệ cao để trao đổi mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy qua nhiều vùng biển, bằng nhiều phương tiện khác nhau. Trong khi đó, quy định về chức năng, nhiệm vụ trong công tác phòng, chống tội phạm về ma túy còn có sự bất cập, thiếu tính phối hợp, thậm chí có lúc, có chỗ còn chồng chéo nhất định; Việc chia sẻ thông tin, tài liệu giữa hai lực lượng ở một số nơi, đơn vị chưa thực sự đồng bộ và nhất quán, nội dung chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là trong đấu tranh với các đường dây, tổ chức. Công tác hiệp đồng tác chiến triển khai các vụ bắt giữ đôi khi còn chậm, hiệu quả hạn chế. Do chức năng, nhiệm vụ, tổ chức, biên chế, phương pháp chỉ đạo, điều hành của mỗi lực lượng có sự khác nhau nên có vụ việc, có thời điểm việc triển khai phối hợp giữa hai lực lượng thiếu nhịp nhàng, hiệu quả chưa cao.

Giải pháp mang tính định hướng nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy với Lực lượng Cảnh sát biển trong phòng, chống tội phạm về ma túy

Dự báo trước áp lực của tình hình tội phạm về ma túy trên thế giới và trong khu vực, cộng thêm những tác động tiêu cực của nền kinh tế, tình hình tội phạm về ma túy trong nước sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp. Khi lực lượng chức năng tổ chức đấu tranh mạnh trên tuyến đường bộ, các đối tượng sẽ thay đổi phương thức, thủ đoạn, lợi dụng tuyến đường biển để mua bán trái phép chất ma túy. Do vậy, để nâng cao hiệu quả mối quan hệ phối hợp trong công tác phòng, chống tội phạm về ma túy thời gian tới, Lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy và Lực lượng Cảnh sát biển cần chủ động phối hợp thực hiện tốt một số nội dung công tác trọng tâm như sau:

Thứ nhất, chủ động rà soát, nghiên cứu các văn bản, quy chế phối hợp, tham mưu các cấp tiếp tục thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả hơn nữa quy chế phối hợp, kế hoạch nghiệp vụ chung và xây dựng kế hoạch điều tra cơ bản chung của các lực lượng trên từng tuyến. Các lực lượng cùng quyết tâm, quyết liệt đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy, phát huy sức mạnh tổng hợp nhằm bảo vệ an ninh trật tự của đất nước và giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia. Tăng cường nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận về công tác phối hợp giữa hai lực lượng; Bố trí kinh phí cho công tác tổng kết đánh giá hoạt động thực tiễn, nghiên cứu xây dựng các văn bản hướng dẫn thực hiện công tác phối hợp sát với tình hình thực tế.

Thứ hai, thực hiện có hiệu quả Kế hoạch 4207/KH-BTL ngày 10/5/2024 của Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển về tăng cường công tác đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy trên biển, đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Đồng thời xây dựng kế hoạch, triển khai các biện pháp nghiệp vụ cơ bản, trọng tâm là công tác điều tra cơ bản theo lĩnh vực vận tải; sản xuất, kinh doanh; xuất nhập khẩu tiền chất, hóa chất công nghiệp trên biển, công tác xây dựng, sử dụng lực lượng nắm thông tin tình hình trên biển, để kịp thời phát hiện, bắt giữ các vụ việc có dấu hiệu phạm tội, hành vi vi phạm pháp luật trên biển, xử lý theo quy định pháp luật, theo đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và phạm vi, địa bàn hoạt động của đơn vị.

Thứ ba, duy trì và nâng cao hiệu quả việc tổ chức giao ban định kỳ giữa các lực lượng ở các cấp theo quy định; tổ chức hội nghị trao đổi thông tin nghiệp vụ tại các tuyến, khu vực, địa bàn trọng điểm, phức tạp về tội phạm và tệ nạn ma túy để tăng cường công tác phối hợp; tích cực trao đổi thông tin ngay từ đầu, từ sớm, từ xa, trao đổi kinh nghiệm, bàn bạc thống nhất cách giải quyết, khắc phục những hạn chế, vướng mắc trong quá trình phối hợp tạo điều kiện phát huy tinh thần hiệp đồng tác chiến trong phối hợp đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy.

Thứ tư, quan tâm xây dựng mối đoàn kết, gắn bó chặt chẽ trong phối hợp; đồng thời bảo đảm cơ sở vật chất, tăng cường đầu tư trang bị phương tiện, thiết bị kỹ thuật hiện đại; ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại trong công tác soi chiếu, phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ, kiểm soát tàu trên các vùng biển Việt Nam. Đồng thời làm tốt công tác thi đua khen thưởng, khích lệ, động viên các đơn vị, cá nhân có thành tích xuất sắc trong đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy.

Trung tá, TS. NGUYỄN TIẾN DŨNG

Cục Cảnh sát Điều tra tội phạm về ma túy/Bộ Công an

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1-Báo cáo của Ban Chỉ đạo 138 “Báo cáo số 485/BCBCĐ138/CP về Tình hình, kết quả công tác phòng, chống tội phạm năm 2023”;

2- Bộ Công an, Hội nghị tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 02/CT-BCA-C41 ngày 1/4/2023;

3- Báo cáo tổng kết năm của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, năm 2019, 2020, 2021, 2022; 2023; 6/2024.

4- Tài liệu Hội nghị /C04-P1 Hội nghị trao đổi thông tin giữa các cơ quan chuyên trách phòng, chống ma túy cấp Trung ương quý I/2024;

5- Quốc Hội “Luật Phòng chống ma túy 2021 số 73/2021/ QH14” Hà Nội’.