(Canhsatbien.vn) - 

Việt Nam là quốc gia ven biển với bờ biển dài hơn 3.210 km, vùng biển rộng trên 1 triệu km2 , nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của thiên tai, đặc biệt là bão, áp thấp nhiệt đới, nước biển dâng… Thiên tai không chỉ gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản mà còn ảnh hưởng đến an ninh, kinh tế, chủ quyền quốc gia trên biển. Mặt khác, vùng biển Việt Nam là một khu vực đầy tiềm năng về thủy hải sản, tài nguyên khoáng sản, là tuyến hàng hải quan trọng của khu vực và thế giới, chính vì vậy thường xuyên xảy ra tai nạn hàng hải với nhiều lý do khác nhau. Trong bối cảnh đó, vai trò của Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam trong công tác phòng chống thiên tai, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn trên biển là vô cùng quan trọng.

Phát huy vai trò của Cảnh sát biển Việt Nam trong phòng chống thiên tai và tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn trên biển, mỗi cán bộ, chiến sĩ trong toàn Lực lượng luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, khắc phục khó khăn, phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt thực hiện tốt nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình”, góp phần tô thắm truyền thống của Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam.

Thời gian qua, tình hình thiên tai diễn biến phức tạp, khó lường trên phạm vi cả nước, đặc biệt là các tháng cuối năm 2024 (mưa, dông, lốc, bão, sạt lở đất…) gây ảnh hưởng, thiệt hại nặng nề đến đời sống, sinh hoạt của người dân. Trước tình hình đó, Đảng ủy, Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển đã lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện quyết liệt các biện pháp phòng, chống, khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; duy trì nghiêm chế độ ứng trực, nắm chắc tình hình, đề xuất điều động các lực lượng tham gia phòng, chống, xử lý kịp thời, có hiệu quả các vụ thiên tai, tai nạn, sự cố và tìm kiếm, cứu nạn trên địa bàn cả nước. Tổ chức trực cứu hộ, cứu nạn 24/24; tiếp nhận và xử lý thông tin cứu hộ, cứu nạn nhanh chóng, đúng quy trình, tham mưu cho Thường vụ, Đảng ủy, Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển sử dụng lực lượng thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn. Dưới sự lãnh đạo sâu sát của Đảng ủy, Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển, các cơ quan, đơn vị trong Lực lượng đã phối hợp với các lực lượng liên quan (Bộ đội Biên phòng các tỉnh, Trung tâm Phối hợp tìm kiếm cứu nạn Hàng hải Việt Nam, Cục Biển và Hải đảo, các đài thông tin duyên hải…) nắm, xử lý thông tin, kịp thời tham mưu cho Thủ trưởng Bộ Tư lệnh các phương án hiệu quả trong nhiệm vụ ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, có nhiều nhiệm vụ hoàn thành xuất sắc. Cụ thể, trong năm 2024, Lực Lượng Cảnh sát biển đã tiếp nhận và xử lý hơn 230 thông tin báo nạn từ các đơn vị, lực lượng hiệp đồng, bà con ngư dân; điều động 20 lượt tàu, 13 lượt xuồng, 45 lượt xe ô tô (29 lượt giúp dân khắc phục hậu quả bão số 3), huy động 1.837 lượt cán bộ, chiến sĩ (955 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia giúp dân khắc phục hậu quả bão số 3), thực hiện 28 vụ việc cứu hộ, cứu nạn, phòng cháy, chữa cháy (trong đó 19 vụ việc tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn, 9 vụ việc cháy rừng), cứu được 4 phương tiện, 91 người dân và tham gia vớt 11 thi thể. Ngoài ra, Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam thường xuyên mở rộng hợp tác quốc tế với các quốc gia và tổ chức quốc tế trong khu vực để nâng cao năng lực tìm kiếm, cứu nạn vì mục tiêu hỗ trợ nhân đạo, đặc biệt là cứu nạn tàu thuyền của nước ngoài hoạt động trong vùng biển Việt Nam, được các nước và bạn bè quốc tế đánh giá cao, mộ số vụ việc cụ thể như:

Ngày 20/02/2024, tàu CSB 4034/Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 đi tiếp nhận và đưa 1 nạn nhân trên tàu No Jeok Bong của Hải quân Hàn Quốc (đang trên đường sang Thái Lan tham dự diễn tập Hổ mang vàng 2024) bị chấn thương ngón tay về bờ an toàn, bàn giao cho cơ quan chức năng theo quy định.

Ngày 18/9/2024, tàu CSB 2016/Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 đi tìm kiếm, cứu nạn tàu An Bình Phát 68 bị nạn ở Nam Đông Nam Sơn Trà/Đà Nẵng khoảng 28 hải lý, đã tổ chức cứu vớt 8 thuyền viên lên tàu, chăm sóc y tế, kiểm tra sức khỏe, sau đó cơ động đưa các thuyền viên bị nạn về cảng Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2/Kỳ Hà - Quảng Nam, tổ chức bàn giao.

Ngày 24/10/2024, sử dụng tàu CSB 3006/ Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 đi tìm kiếm cứu nạn tàu HT 96868TS bị nạn ở Đông Bắc Mũi Ròn, Quảng Bình khoảng 22 hải lý, đã cứu hộ được 8 lao động (7 lao động sức khỏe bình thường và 1 ngư dân bị nạn đã tử vong), tiến hành bàn giao cho chính quyền địa phương xã Xuân Hội, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh theo đúng quy định.

Đặc biệt, trong cơn bão số 3 (Yagi) Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển đã điều động sử dụng hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ và 14 lượt tàu xuồng, 29 lượt xe ô tô các loại tham gia ứng phó khắc phục sau bão, cứu sống được 43 người và tham gia cứu vớt 3 thi thể.

Mới đây nhất, ngày 30/12, tàu CSB 8005 trên đường từ Ấn Độ về Vũng Tàu đã phối hợp tàu cá BT 93992-TS của Bến Tre cứu nạn và đưa được 5 thuyền viên trên tàu cá CM 46799-A của Hồng Kông bị phá nước và chìm tại khu vực biển Đông Nam Côn Đảo 60 hải lý về bờ an toàn, bàn giao cho Bộ đội Biên phòng Vũng Tàu và Lãnh sự quán Trung Quốc tại Thành phố Hồ Chí Minh đúng quy định.

Thời gian tới, tình hình thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp, dị thường đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm, cứu nạn - nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình” đối với Lực lượng Cảnh sát biển ngày càng cao, đòi hỏi phải có sự bổ sung, phát triển, với yêu cầu cao hơn, nặng nề hơn. Trước tình hình đó, cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị liên quan, nhất là ngành cứu hộ, cứu nạn và bảo vệ môi trường biển của Lực lượng Cảnh sát biển cần tập trung thực hiện tốt một số nội dung chủ yếu sau:

Một là, nâng cao hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

Trước diễn biến phức tạp, dị thường của thiên tai, các cơ quan, đơn vị cần thường xuyên rà soát, điều chỉnh, bổ sung các kế hoạch và tổ chức luyện tập các phương án ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm, cứu nạn sát tình hình thực tiễn, phù hợp với từng loại hình thiên tai, sự cố có tính phổ biến ở từng vùng, miền, nhất là trên các địa bàn trọng điểm về thiên tai. Đồng thời, phân công chỉ huy, điều hành chặt chẽ; duy trì nghiêm nền nếp, chế độ ứng trực 24/24, luôn nắm chắc tình hình, diễn biến của thiên tai, sự cố; chuẩn bị chu đáo về lực lượng, phương tiện, chủ động ứng phó kịp thời khi có tình huống xảy ra, nhất là ứng phó với các cơn bão mạnh, tình huống sập, đổ công trình, cháy nổ, cháy rừng. Bên cạnh đó, các đơn vị thường xuyên phối hợp, hiệp đồng với cấp ủy, chính quyền địa phương, các cấp, ngành, lực lượng tham gia ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn bảo đảm việc chỉ đạo, điều hành được chặt chẽ, thống nhất, tránh chồng chéo.

Hai là, huy động, sử dụng lực lượng, phương tiện hiệu quả, hợp lý, thực hiện tốt phương châm “Bốn tại chỗ”.

Sử dụng lực lượng, phương tiện ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn bảo đảm đúng, trúng, phù hợp, hiệu quả với từng tình huống, nhất là khi xảy ra các tình huống nghiêm trọng, phức tạp, bất ngờ. Trong đó, phải quán triệt, thực hiện tốt phương châm “Bốn tại chỗ”, bảo đảm phát huy được mọi nguồn lực của các cấp, các ngành, lực lượng tại nơi xảy ra sự cố, thiên tai, nhất là việc huy động, trưng dụng các loại phương tiện, trang bị, vật tư của địa phương và doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị ngoài Quân đội tham gia ứng phó nhằm xử lý kịp thời, hiệu quả các tình huống xảy ra. Đây là phương cách tốt nhất, nhanh nhất, kịp thời và hiệu quả nhất trong thực hiện nhiệm vụ quan trọng này.

Ba là, tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện về ứng phó sự cố, thiên tai, tìm kiếm cứu nạn cho các lực lượng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Những năm qua, các đơn vị trong Lực lượng đã duy trì nền nếp huấn luyện, diễn tập về ứng phó sự cố, thiên tai, đạt nhiều kết quả tích cực. Thông qua các hoạt động này góp phần nâng cao năng lực tổ chức chỉ huy, khả năng cơ động lực lượng ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm, cứu nạn trong điều kiện khó khăn, khắc nghiệt, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ. Phát huy kết quả đạt được, thời gian tới, các cơ quan, đơn vị Cảnh sát biển cần tập trung nâng cao chất lượng huấn luyện, chú trọng huấn luyện khả năng cơ động và thực hành tìm kiếm, cứu nạn; kết hợp chặt chẽ giữa huấn luyện với tổ chức diễn tập theo các phương án, tình huống. Làm tốt công tác sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, động viên, khen thưởng kịp thời những đơn vị, cán bộ, chiến sĩ có thành tích xuất sắc trong ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm, cứu nạn.

Bốn là, thường xuyên rà soát, điều chỉnh bổ sung các kế hoạch về ứng phó thiên tai và tìm kiếm, cứu nạn, kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu, phòng chống cháy nổ.

Tiếp tục nghiên cứu, tham mưu xây dựng các kế hoạch quan trọng về ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm, cứu nạn. Thực hiện Đề án Phát triển, nâng cao năng lực lĩnh vực ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm, cứu nạn đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 thuộc lĩnh vực Bộ Quốc phòng quản lý, trong đó sớm thành lập Khoa Ứng phó sự cố thiên tai và tìm kiếm, cứu nạn thuộc Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng Nghiệp vụ Cảnh sát biển theo Quyết định số 934/QĐ-BQP ngày 13/3/2024.

Năm là tiếp tục tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trong ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

Cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị tiếp tục quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về công tác ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm, cứu nạn; Công ước Tìm kiếm và cứu nạn hàng hải năm 1979 (SAR-79). Tăng cường giáo dục, phổ biến pháp luật, hướng dẫn thực hiện xử lý thảm họa về tàu, thuyền trên biển và ứng phó sự cố tràn dầu; phòng ngừa, ứng phó, khắc phục và tái thiết sau sự cố, thảm họa hóa chất độc xạ, làm cho cán bộ, chiến sĩ nắm vững quan điểm, nguyên tắc, phương châm ứng phó các sự cố, thiên tai; nhận thức rõ vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Quân đội trong tham gia ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng - nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình”. Từ đó nêu cao tinh thần trách nhiệm, có ý chí, quyết tâm, lòng dũng cảm, chủ động khắc phục khó khăn, nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Trong năm qua, Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam đã thực hiện thành công nhiều vụ việc cứu nạn, cứu sống hàng trăm người và phương tiện hoạt động trên biển, mang lại niềm tin yêu và cảm phục của nhân dân, xây dựng hình ảnh tốt đẹp “Bộ đội Cụ hồ - Người chiến sĩ Cảnh sát biển" trong lòng nhân dân, góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo và hỗ trợ nhân đạo cho tàu thuyền nước ngoài gặp nạn; góp phần khẳng định vị thế Việt Nam trên trường quốc tế, xứng đáng là lực lượng nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ phòng chống thiên tai, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn trên biển.

Thiếu tướng Lê Đình Cường

Phó Tư lệnh - Tham mưu trưởng Cảnh sát biển Việt Nam