(Canhsatbien.vn) - 

Công tác dân vận là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, là yếu tố quyết định trong tập hợp và phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Quán triệt, thực hiện đường lối công tác dân vận của Đảng, những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Cảnh sát biển Việt Nam đã tiến hành công tác dân vận một cách quyết liệt, đồng bộ, đạt hiệu quả thiết thực, vững chắc, tạo hiệu ứng tích cực và có sức lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội. Trong đó, Chương trình phối hợp thực hiện công tác dân vận “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” là một cách làm sáng tạo, hiệu quả, tiêu biểu, điển hình về “Dân vận khéo” của Quân đội nói chung, Cảnh sát biển Việt Nam nói riêng.

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 phối hợp Bộ đội Biên phòng, chính quyền địa phương trao tặng cờ Tổ quốc cho ngư dân tỉnh Bình Thuận. Ảnh: Đức Định

Năm 2017, trước yêu cầu nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biển đảo, duy trì thực thi pháp luật trên biển của Lực lượng Cảnh sát biển luôn gắn với dân, dựa vào dân, vì lợi ích của nhân dân, Đảng ủy Cảnh sát biển Việt Nam đã lãnh đạo, chỉ đạo cơ quan chức năng xây dựng mô hình công tác dân vận “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” để triển khai tại một số địa phương ven biển. Đây là một trong những chủ trương, biện pháp nhằm quán triệt và cụ thể hóa việc thực hiện Nghị quyết số 25 ngày 3/6/2013 của Trung ương Đảng về đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới, Nghị quyết số 49 ngày 21/2/2015 của Quân ủy Trung ương về tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Quân đội trong tình hình mới. Đồng thời, đây cũng là giải pháp nhằm phát huy vai trò “đội quân công tác” của Lực lượng Cảnh sát biển trong tham gia xây dựng cơ sở chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng địa phương ven biển vững mạnh, góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân trong bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Mô hình “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” ban đầu được triển khai tại các xã, huyện đảo và địa phương ven biển theo hình thức: các đơn vị Cảnh sát biển phối hợp cấp ủy, chính quyền địa phương và huy động sự ủng hộ của các doanh nghiệp, nhà hảo tâm để tổ chức chuỗi hoạt động gồm: tuyên truyền phổ biến pháp luật cho nhân dân và ngư dân; khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí; thăm tặng quà ngư dân có hoàn cảnh khó khăn; tặng học bổng, xe đạp cho học sinh là con của ngư dân vượt khó học giỏi; giao lưu văn nghệ, tổ chức cuộc thi tìm hiểu kiến thức “Em yêu biển đảo quê hương”, cuộc thi vẽ tranh “Biển, đảo Tổ quốc và Chiến sĩ Cảnh sát biển”... Thông qua các hoạt động nhằm khẳng định sự hiện diện của Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam, luôn đồng hành với bà con ngư dân trên từng tấc biển; là điểm tựa tinh thần vững chắc để ngư dân yên tâm vươn khơi bám biển; cùng với bà con ngư dân và chính quyền địa phương ven biển tạo thành thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc để bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn cho các vùng biển đảo của Tổ quốc.

Năm 2019, qua sơ kết, đánh giá kết quả 2 năm thực hiện mô hình “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân”, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển và cấp ủy, chính quyền, nhân dân các địa phương ven biển nhận thấy tính ưu việt, hiệu quả thiết thực của mô hình này, vì vậy Thường vụ Đảng ủy Cảnh sát biển đã tham mưu, đề xuất với Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam cho phép nâng cấp mô hình thành Chương trình phối hợp thực hiện công tác dân vận “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” (gọi tắt là Chương trình) để triển khai rộng khắp trên phạm vi 28 tỉnh thành ven biển. Theo đó, Ban Thường vụ Đảng ủy Cảnh sát biển Việt Nam đã tổ chức ký kết quy chế phối hợp với Ban Thường vụ các tỉnh, thành ven biển để tổ chực thực hiện Chương trình một cách quy mô, thống nhất và đồng bộ.

Từ năm 2019 đến nay, sau 5 năm thực hiện Chương trình, với quyết tâm chính trị cao, sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, quyết liệt của Ban Thường vụ Đảng ủy Cảnh sát biển Việt Nam và Ban Thường vụ các tỉnh, thành ven biển; sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị với các địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội liên quan, Chương trình đã đạt được nhiều kết quả thiết thực, nổi bật trên các nội dung sau:

Thứ nhất, Chương trình đã làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho nhân dân và ngư dân với nhiều nội dung, hình thức phong phú đa dạng. Trong 5 năm, đã tổ chức được 262 buổi tuyên truyền cho hơn 171.000 lượt cán bộ, đảng viên, nhân dân, ngư dân và học sinh; tuyên truyền trực tiếp cho hơn 10.000 phương tiện với gần 73.000 ngư dân đang đánh bắt trên biển, cấp phát hơn 366.000 tờ rơi, gần 80.000 cuốn sách pháp luật các loại... Thông qua tuyên truyền đã góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, ý thức trách nhiệm cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là bà con ngư dân về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong tham gia các hoạt động kinh tế biển; góp phần giảm tình trạng vi phạm, tội phạm trên biển và các vi phạm trong khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).

Thứ hai, Chương trình đã tạo ra cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị Cảnh sát biển với cấp ủy, chính quyền địa phương trong trao đổi, nắm tình hình về an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn đóng quân. Từ năm 2019 đến nay, đã phối hợp trao đổi tình hình, chia sẻ 1.150 tin; xác minh 540 vụ việc/763 phương tiện/1.540 thuyền viên liên quan đến tàu cá ngư dân Việt Nam bị lực lượng thực thi pháp luật các nước trong khu vực bắt giữ; phối hợp xua đuổi hàng nghìn tàu thuyền nước ngoài vi phạm vùng biển Việt Nam và điều tra, xử lý hàng chục trường hợp xuất nhập cảnh trái phép... Qua đó, kịp thời nắm, tổng hợp, báo cáo tình hình liên quan đến bảo vệ chủ quyền, biển đảo, tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển để tham mưu, đề xuất với cấp trên xử lý kịp thời các tình huống ngay từ cơ sở, không để tạo thành điểm nóng; góp phần đấu tranh có hiệu quả với âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, xây dựng địa bàn vùng biển an ninh, an toàn.

Thứ ba, quá trình thực hiện Chương trình, Cảnh sát biển Việt Nam đã huy động được nhiều nguồn lực để giúp đỡ nhân dân các địa phương nâng cao chất lượng cuộc sống, phát triển kinh tế - xã hội, góp phần quan trọng vào thực hiện phong trào thi đua “Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới”. Nổi bật là đã tổ chức thăm hỏi, tặng 26.176 suất quà cho các gia đình chính sách, gia đình ngư dân có hoàn cảnh khó khăn; tặng 6.770 suất học bổng cùng hơn 1.5400 xe đạp cho học sinh vượt khó; tặng 47 tivi, 620 đài radio, 75 tủ thuốc y tế, 36 bộ máy tính để bàn cho địa phương; khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho 7.880 lượt nhân dân, ngư dân; nhận phụng dưỡng 3 Mẹ Việt Nam Anh hùng, đỡ đầu 58 cháu học sinh có hoàn cảnh khó khăn... Tổng số tiền cho các hoạt động trên 50 tỷ đồng. Đặc biệt, Chương trình đã có nhiều cách làm mới, sáng tạo, hiệu quả như phối hợp với các bệnh viện, hội thầy thuốc trẻ, huy động các doanh nghiệp, các nhà hảo tâm cùng chung sức chăm lo nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân và ngư dân.

Thứ tư, Chương trình đã trở thành cầu nối gắn kết chặt chẽ giữa cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển với bà con ngư dân, nhất là luôn sát cánh bảo vệ, giúp đỡ ngư dân trong các tình huống nguy hiểm trên biển, trong tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn, trong đại dịch Covid-19. Tính riêng 5 năm 2019 - 2024, các đơn vị Cảnh sát biển đã điều động 80 lượt tàu, xuồng đi thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, cứu nạn; cứu thành công 63 phương tiện tàu thuyền, 1.082 người dân lao động, làm ăn trên biển; cung cấp lương thực, dầu, nước ngọt, cấp cứu ngư dân, thăm hỏi, động viên, tặng hàng trăm suất quà cho các gia đình ngư dân gặp nạn... Qua đó đã tạo niềm tin, điểm tựa vững chắc để ngư dân yên tâm vươn khơi bám biển, làm giàu cho quê hương đất nước và khẳng định chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc; làm lan tỏa hình ảnh, phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” trong lòng nhân dân.

Thứ năm, thông qua Chương trình đã nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương, các ban ngành, đoàn thể và nhân dân về công tác huy động nhân lực, tàu thuyền và phương tiện dân sự tham gia bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền các vùng biển của Tổ quốc theo Nghị định 30 và Nghị định 130 của Chính phủ. Trong đó, đã tổ chức được nhiều đợt diễn tập, luyện tập khung tiếp nhận và bàn giao phương tiện, nhân lực tàu thuyền giữa đơn vị và địa phương; rà soát, nắm, huy động hơn 500 lượt phương tiện tàu thuyền chính thức với hơn 6.000 lượt nhân lực và gần 200 lượt phương tiện với gần 1.000 lượt nhân lực dự bị để sẵn sàng tham gia đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo. Qua đó, mối quan hệ gắn bó giữa Cảnh sát biển Việt Nam với các tỉnh, thành ven biển ngày càng được thắt chặt hơn, cùng với các lực lượng vũ trang trên biển nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

Có thể nói, Chương trình phối hợp thực hiện công tác dân vận “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” giai đoạn 2019 - 2024 đã khẳng định được hiệu quả thiết thực, ý nghĩa lớn lao, tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ và nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng nhiệt tình liệt của xã hội. Các hoạt động của Chương trình, đã góp phần tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, làm cho nhân dân thêm hiểu, thêm tin vào chủ trương, đường lối lãnh đạo của Đảng; tạo mối gắn kết chặt chẽ giữa cấp ủy, chính quyền địa phương và nhân dân với Cảnh sát biển Việt Nam; nâng cao tinh thần trách nhiệm của nhân dân và ngư dân trong chấp hành pháp luật, tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh, an toàn biển, đảo của Tổ quốc, trực tiếp góp phần xây dựng thế trận lòng dân, thế trận quốc phòng toàn dân trên biển vững chắc. Với những kết quả đạt được, Chương trình đã được Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng ghi nhận là một điểm sáng về công tác dân vận của toàn quân; được các ban bộ ngành liên quan, cấp ủy, chính quyền các địa phương và các cơ quan thông tấn, báo chí ghi nhận, đánh giá rất cao.

Thời gian tới, tình hình an ninh, chính trị trên thế giới và khu vực tiếp tục được dự báo diễn biến phức tạp, khó lường; trên biển, các nước đẩy mạnh các chiến lược đòi hỏi yêu sách chủ quyền, tiềm ẩn nguy cơ và thách thức đối với an ninh, an toàn hàng hải nói chung và ở Biển Đông nói riêng; trong nước các thế lực thù địch tăng cường hoạt động chống phá nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc,... Những yếu tố đó đặt ra yêu cầu mới cao hơn đối với công tác dân vận trong Lực lượng Cảnh sát biển nói chung và triển khai Chương trình phối hợp thực hiện công tác dân vận “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” nói riêng. Do đó, các cơ quan, đơn vị trong toàn Lực lượng cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, quyết tâm triển khai hiệu quả, đồng bộ một số giải pháp sau:

Một là, phát huy tối đa vai trò của cấp ủy, người chỉ huy các cấp trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Chương trình, nhất là khâu lập kế hoạch phải có tính khả thi cao, dễ áp dụng trong quá trình triển khai thực hiện. Đây là điều kiện tiên quyết bảo đảm cho Chương trình được thực hiện một cách quyết liệt, đồng bộ, thống nhất, bài bản, hiệu quả, đạt được đúng mục đích, yêu cầu đề ra. Để làm tốt điều này, cần tích cực đẩy mạnh tuyên tuyền, giáo dục cho cán bộ chủ trì, cấp ủy, chỉ huy các cấp, nhất là đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác dân vận có nhận thức đúng về vai trò, tầm quan trọng của công tác dân vận nói chung, mục đích, ý nghĩa của Chương trình nói riêng, từ đó nâng cao tinh thần trách nhiệm, tập trung trí tuệ, sức lực, tâm huyết trong tham mưu, đề xuất và phối hợp tổ chức thực hiện Chương trình đạt kết quả tốt nhất.

Hai là, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp, nhất là cấp huyện, cấp xã trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Chương trình. Một chương trình phối hợp thực hiện công tác dân vận, dù quy mô lớn hay nhỏ, nếu không tạo được sự đồng thuận trên - dưới, trong - ngoài, không huy động được sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, cá nhân tham gia, nhất là chính quyền cấp cơ sở trên địa bàn triển khai thì chắc chắn khó thành công hoặc hiệu quả không cao. Chỉ khi huy động được sự vào cuộc nhiệt tình của cấp ủy, chính quyền, cơ quan chức năng địa phương thì mới phát huy được hết sức mạnh tổng hợp, nguồn lực tại chỗ, trong đó có sức mạnh của tinh thần đoàn kết, thống nhất, để từ đó khơi dậy sự đồng tình, đón nhận của nhân dân địa phương - đây là những yếu tố quan trọng quyết định thành công của Chương trình.

Ba là, gắn việc triển khai thực hiện Chương trình với các phong trào thi đua, các cuộc vận động của Đảng, Nhà nước, Quân đội và địa phương nơi đơn vị làm nhiệm vụ, hướng vào góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ kinh tế - xã hội của địa phương, trọng tâm là cuộc vận động “Cả nước chung tay xây dựng nông thôn mới”; “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”,... Thông qua các hoạt động của Chương trình, để chính quyền địa phương và nhân dân, ngư dân thấy được sự đóng góp, tính hiệu quả thiết thực, tác động trực tiếp mang lại lợi ích chính trị cũng như lợi ích vật chất, tinh thần cho địa phương và nhân dân, từ đó tích cực hưởng ứng, đón nhận Chương trình, đồng thuận nhiệt tình cùng Lực lượng Cảnh sát biển chung tay củng cố mối đoàn kết quân - dân; góp sức cùng địa phương thực hiện tốt mọi chủ trương, đường lối lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.

Bốn là, thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức thực hiện, bảo đảm phù hợp với đặc điểm nhiệm vụ của từng đơn vị và điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương. Nhất là tập trung vào các hoạt động có tác động trực tiếp đến đời sống hằng ngày của bà con ngư dân như: tặng phao, áo cứu sinh; hỗ trợ lương thực, thực phẩm, rau xanh, nước ngọt; thăm khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí; tổ chức các đợt tập huấn, hướng dẫn kỹ năng cần thiết cho ngư dân trong quá trình đánh bắt trên biển như kỹ thuật băng bó vết thương, sơ cứu người bị đuối nước... Đặc biệt, cần tiến hành tổ chức các hoạt động thường xuyên, liên tục, chú trọng hơn vào các dịp, sự kiện quan trọng của địa phương và đơn vị, tránh phô trương, hình thức.

Năm là, vận động, kêu gọi và tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ, đồng hành của các tổ chức chính trị - xã hội, các doanh nghiệp, nhà hảo tâm, các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương và địa phương cùng tham gia nhằm lan tỏa ý nghĩa tốt đẹp của Chương trình. Mục đích nhằm tạo ra nguồn lực tổng hợp mạnh mẽ, nhất là nguồn lực vật chất và tinh thần để bảo đảm cho Chương trình hoạt động lâu dài và bền vững, hỗ trợ hiệu quả công tác an sinh xã hội, góp phần nâng cao chất lượng đời sống của ngư dân trên các vùng biển đảo, xây dựng cơ sở kinh tế - xã hội cho nhân dân các địa phương ven biển.

Sáu là, làm tốt công tác sơ, tổng kết, rút kinh nghiệm qua từng giai đoạn và hằng năm triển khai Chương trình; nghiên cứu, tiếp thu những cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả từ các mô hình và chương trình công tác dân vận đã có, từ đó vận dụng phù hợp với đặc điểm công tác dân vận của Cảnh sát biển Việt Nam. Có hình thức biểu dương, khen thưởng, động viên kịp thời các tập thể, cá nhân đạt thành tích tốt trong triển khai Chương trình. Đồng thời, nhân rộng các điển hình tiên tiến, cách làm hay sáng tạo để Chương trình phát huy hiệu quả đồng đều ở tất cả các đơn vị, các địa phương ven biển.

Nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền biển đảo và duy trì thực thi pháp luật trên biển của Cảnh sát biển Việt Nam luôn gắn với dân, dựa vào dân và làm điểm tựa cho nhân dân, mệnh đề đó luôn đúng trong mọi hoàn cảnh, trong mọi nhiệm vụ mà Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam tham gia thực hiện. Tin tưởng rằng, trong những năm tới, với quyết tâm chính trị cao nhất, sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, kịp thời của Ban Thường vụ Đảng ủy Cảnh sát biển Việt Nam và Ban Thường vụ các tỉnh, thành ven biển; sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị với các địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội có liên quan, Chương trình “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân” nói riêng, công tác dân vận Cảnh sát biển nói chung sẽ tiếp tục đạt nhiều kết quả thiết thực hơn nữa; góp phần xây dựng thế trận lòng dân, thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân trên biển ngày càng vững chắc.

Thiếu tướng Trần Văn Xuân

Phó Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam