(Canhsatbien.vn) - 

Khi tiến hành các hoạt động phi pháp trên các vùng biển, đảo của ta, NN sử dụng nhiều biện pháp để trấn áp các lực lượng đấu tranh trên thực địa, bên cạnh việc sử dụng vũ lực, NN còn sử dụng nhiều thủ đoạn khác, trong đó có thủ đoạn “chiến tranh tâm lý". Đây là một thủ đoạn không mới, tuy nhiên, những tác động của “chiến tranh tâm lý” tới tinh thần chiến đấu của các lực lượng đấu tranh trên thực địa của ta là rất lớn. Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đấu tranh chống “chiến tranh tâm lý” trên thực địa trong hoạt động chống NN xâm phạm chủ quyền biển, đảo nước ta hiện nay.

“Chiến tranh tâm lý” là một trong các thành phần “Chiến tranh ba mặt trận” của NN, bao gồm ba thành tố: chiến tranh tâm lý, chiến tranh pháp lý và chiến tranh dư luận (chiến tranh thông tin, chiến tranh tư tưởng, chiến tranh truyền thông). Trong đó “chiến tranh tâm lí” là những nỗ lực làm gián đoạn khả năng ra quyết định của người lãnh đạo đối phương; đánh lừa, tạo sự hoài nghi, gây hỗn loạn, làm mất tinh thần, tạo sự chống đối trong lòng đối phương khiến đối phương mất ý chí chiến đấu. Bản chất cơ bản của chiến tranh tâm lí là công kích chiến lược của đối phương; nguyên tắc cơ bản của chiến tranh tâm lí là kiềm chế và kiểm soát được con tim, khối óc, tinh thần đối phương. Chiến tranh tâm lý sử dụng nhiều biện pháp và thủ đoạn nhằm làm mất ý chí, khả năng chiến đấu của đối phương, đồng thời củng cố tâm lí của quân nhà để giành thắng lợi lớn với hiệu quả cao nhất. Chiến tranh tâm lý ảnh hưởng rất lớn đến các hoạt động tác chiến trên biển, đặc biệt là đối với các lực lượng đang thực hiện nhiệm vụ đấu tranh trên thực địa.

Hoạt động đấu tranh của ta trên thực địa là tổng hợp các hoạt động tuyên truyền, xua đuổi, tỳ đè, đẩy ủi, đâm va… của các lực lượng tàu chấp pháp, tàu cá giả dạng, lực lượng thực thi pháp luật và các lực lượng khác đang hoạt động trên biển, nhằm ngăn chặn, chống lại các hoạt động trái phép của NN đang thực hiện trên các vùng biển, đảo của ta.

Trong quá trình đấu tranh chống lại các hoạt động trái phép của NN trên vùng biển của ta, các lực lượng đấu tranh trên thực địa ngoài việc phải đối phó với đối phương có ưu thế hơn về kích thước, số lượng, được trang bị vũ khí, phương tiện tác chiến hiện đại, còn phải chống lại các hình thức, thủ đoạn tiến công đa dạng, thâm độc bằng cả vũ lực và tâm lý. Trong đó “chiến tranh tâm lý” là thủ đoạn tiến công nham hiểm, đánh thẳng vào ý chí chiến đấu của lực lượng đấu tranh trên thực địa, gây hỗn loạn, làm mất khả năng chiến đấu.

Để nâng cao khả năng chống “chiến tranh tâm lý” đối với các lực lượng đấu tranh trên thực địa của ta, cần thực hiện tốt một số biện pháp sau:

Một là, công tác lãnh đạo, chỉ huy phải thống nhất, liên tục, vững chắc. 

Xuất phát từ mục đích của “chiến tranh tâm lý” là làm gián đoạn khả năng ra quyết định của người lãnh đạo đối phương; mệnh lệnh của người chỉ huy lực lượng đấu tranh trên thực địa chính là sự cụ thể hóa ý định thực hiện nhiệm vụ của người chỉ huy cấp trên đối với các đơn vị đang trực tiếp đấu tranh trên thực địa. Do đó, việc duy trì liên tục, vững chắc sự lãnh đạo, chỉ huy của cấp trên đối với các lực lượng đấu tranh trên thực địa đóng một vai trò rất quan trọng, giúp cho người chỉ huy đơn vị đấu tranh trên thực địa luôn vững tin vào các chủ trương, biện pháp, tính hợp pháp, đúng đắn của các hoạt động đấu tranh trên thực địa, là cơ sở để chống lại các luận điệu tuyên truyền, xuyên tạc của NN đối với các hoạt động đấu tranh của ta. Việc chỉ huy thống nhất, liên tục, vững chắc còn là cơ sở để người chỉ huy và cơ quan tham mưu cấp trên nắm chắc tình hình đấu tranh trên thực địa để có sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều chỉnh các biện pháp đấu tranh, kịp thời động viên, khích lệ các lực lượng của ta, đồng thời chấn chỉnh các biểu hiện dao động về tâm lý, giảm sút về ý chí đấu tranh.

Để thực hiện tốt biện pháp này, trước hết công tác lãnh đạo chỉ huy lực lượng cần phải được tổ chức chu đáo, thống nhất, có sở chỉ huy cơ bản, sở chỉ huy dự bị trên chiến trường, người chỉ huy phải đi sâu, đi sát các lực lượng để trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo các hoạt động đấu tranh trên thực địa. Ngoài ra, sự lãnh đạo, chỉ huy của cấp trên đối với các hoạt động đấu tranh trên thực địa phải được duy trì thường xuyên, liên tục thông qua các hệ thống thông tin chỉ huy. Do đó, hệ thống thông tin chỉ huy phải được tổ chức vận hành và bảo vệ hết sức chặt chẽ, chu đáo, có hệ thống chính, hệ thống dự bị, xây dựng nhiều phương án thông tin liên lạc linh hoạt, sao cho thông tin giữa các lực lượng đấu tranh trên thực địa với cấp trên luôn được duy trì thông suốt.

Hai là, phối hợp hiệp đồng giữa các lực lượng đấu tranh trên thực địa phải nhanh chóng, liên tục, vững chắc, tin cậy.

Biện pháp này xuất phát từ âm mưu của “chiến tranh tâm lý” đó là dùng mọi thủ đoạn để làm lung lay ý chí đấu tranh của các lực lượng trên thực địa. NN vừa sử dụng các công cụ để tuyên truyền, xuyên tạc trên mặt trận thông tin, vừa sử dụng ưu thế về sức mạnh quân sự, như sử dụng nhiều tàu có kích thước lớn, tốc độ cao, sử dụng cả các tàu chiến đấu… tiến hành uy hiếp, bao vây, chia cắt các lực lượng đấu tranh của ta trên thực địa, làm cho tâm lý của cán bộ, chiến sĩ trên các lực lượng bị bao vây, chia cắt, hoang mang, lo sợ. Thủ đoạn này không mới, tuy nhiên do lực lượng đấu tranh của ta thường mỏng, tốc độ nhỏ, kích thước hạn chế hơn so với tàu của NN, do đó nếu tổ chức phối hợp, hiệp đồng không tốt, rất dễ bị các phương tiện của NN bao vây, chia cắt, cô lập, loại khỏi vòng chiến đấu.

Để thực hiện tốt biện pháp này, trước hết các lực lượng đấu tranh trên thực địa cần phải tổ chức phối hợp nhịp nhàng, thông tin trong biên đội phải thông suốt. Trong đó vấn đề đảm bảo thông tin thông suốt là hết sức quan trọng. Thông tin thông suốt giúp cho lực lượng đấu tranh trên thực địa luôn tạo thành một khối thống nhất, tập trung sức mạnh đánh địch, tránh bị chúng chia cắt, bao vây. NN thường xuyên sử dụng các phương tiện chế áp điện tử, cắt đứt thông tin phối hợp, hiệp đồng giữa các lực lượng đấu tranh trên thực địa của ta do đó cần phải có các phương án duy trì thông tin, chống tác chiến điện tử. Trước hết, các lực lượng đấu tranh trên thực địa cần phải được trang bị các phương tiện chống tác chiến điện tử mạnh, đủ sức chế áp các phương tiện tác chiến điện tử của đối phương, đồng thời cần phải có các phương án duy trì thông tin liên lạc khi bị NN tác chiến điện tử, trong đó cần đặc biệt chú trọng vận dụng các hình thức thông tin đơn giản. Khi bị NN chế áp mạnh, thông tin đơn giản là biện pháp cần thiết và hiệu quả nhất để đảm bảo thông tin giữa các lực lượng đấu tranh trên thực địa luôn luôn thông suốt. Ngoài ra, đội hình của các lực lượng đấu tranh trên thực địa phải luôn duy trì tốt cự ly, tốc độ. Việc giữ vững đội hình của các lực lượng đấu tranh không những đảm bảo thông tin thông suốt mà còn giúp lực lượng đấu tranh tạo thành một khối vững chắc, rất khó để các lực lượng của đối phương xuyên thủng. Để giữ được đội hình đấu tranh, tránh bị đối phương cô lập đòi hỏi người chỉ huy lực lượng đấu tranh phải luôn tỉnh táo, bám sát và duy trì đúng tốc độ, cự ly đội hình. Kịp thời thông báo những bất thường cho biên đội trưởng biết để điều chỉnh.

Ba là, sử dụng các hình thức chiến thuật và phương thức đấu tranh linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả cao. 

Trong quá trình đấu tranh trên thực địa, ngoài các yếu tố về địch (yếu tố khách quan), thì tâm lý của lực lượng đấu tranh trên thực địa thay đổi còn phụ thuộc vào hiệu quả hoạt động đấu tranh. Lúc này các động thái tuyên truyền bằng các luận điệu xuyên tạc, nói sai sự thật gần như không còn hiệu quả, tuy nhiên các hành động khiêu khích, tuyên truyền về kết quả đấu tranh của ta trên thực địa lại có ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý của bộ đội. Nghĩa là, nếu hoạt động đấu tranh trên thực địa có kết quả không như mong muốn, hoặc không có tiến triển, các lực lượng đấu tranh của ta cứ lặp đi lặp lại những hành động không có kết quả, và một vài lực lượng đấu tranh của ta bị NN dùng sức mạnh tiến công làm mất sức chiến đấu, những vấn đề đó có thể làm cho tâm lý của lực lượng đấu tranh trên thực địa bị ảnh hưởng.

Để thực hiện biện pháp này, người chỉ huy và cơ quan tham mưu lực lượng đấu tranh trên thực địa phải luôn cập nhật tình hình đối phương, nghiên cứu, tổng kết, rút kinh nghiệm đồng thời đề xuất các hình thức chiến thuật và phương thức đấu tranh mới, linh hoạt, hiệu quả hơn. Nghĩa là phải thường xuyên tổng kết, rút kinh nghiệm, nghiên cứu, thay đổi các hình thức đấu tranh, sao cho hiệu quả nhất, gây bất ngờ cho các lực lượng của NN trên thực địa. Chính việc nghiên cứu, phát huy những điểm mạnh, thay đổi các hình thức, phương thức đấu tranh chưa hiệu quả, sẽ mang lại những tác động rất lớn, khích lệ khí thế, ý chí chiến đấu của các lực  lượng trực tiếp đấu tranh, góp phần làm thất bại các thủ đoạn chiến tranh tâm lý của NN trên thực địa.

Bốn là, thần thái, mệnh lệnh của người chỉ huy trên thực địa phải dứt khoát, mạnh mẽ, rõ ràng, đanh thép. 

Xuất phát từ bản chất của chiến tranh tâm lý là những nỗ lực làm gián đoạn khả năng ra quyết định của người lãnh đạo đối phương; đây là thủ đoạn rất nham hiểm, NN xác định tiến công vào ý chí, con tim và khối óc của người chỉ huy trước, từ đó điều khiển hành động của cả đơn vị đối phương theo hướng có lợi cho họ. Nếu người chỉ huy lực lượng đấu tranh trên thực địa của ta bị lung lay ý chí, dao động trước các luận điệu tuyên truyền của NN, lập tức tác động tiêu cực của nó tới các hoạt động đấu tranh của ta trên thực địa sẽ tăng theo cấp số nhân. Ý chí chiến đấu của người chỉ huy được thể hiện rất rõ trong hành động (thần thái), lời nói (mệnh lệnh…), những biểu hiện này ngay lập tức ảnh hưởng đến tâm lý, hành động chiến đấu của bộ đội.

Hoạt động đấu tranh trên thực địa thường diễn ra rất nhanh, khốc liệt và chịu sự tác động của nhiều yếu tố, trong đó yếu tố tâm lý đóng một vai trò rất quan trọng. Tuy nhiên, nếu người chỉ huy đơn vị đấu tranh trên thực địa có ý chí kiên định, vững vàng, tuyệt đối tin tưởng vào đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và Quân đội, thì không có luận điệu tuyên truyền, xuyên tạc nào có thể lay chuyển được ý chí chiến đấu của họ. Vấn đề có thể gặp phải khi đấu tranh chống “chiến tranh tâm lý” trên thực địa đó là: NN sẽ nắm bắt hành động, khẩu lệnh chiến đấu của người chỉ huy đơn vị đối phương trên thực địa để điều chỉnh thủ đoạn đấu tranh, tuyên truyền của họ, nếu hành động của người chỉ huy một đơn vị nào đó không dứt khoát, không kiên quyết, khẩu lệnh phát ra không dõng dạc, rõ ràng… NN lập tức chuyển hướng công kích, tập trung lực lượng, phương tiện vào những đơn vị này để tiến công, làm mất sức chiến đấu của đối phương. Thủ đoạn của NN lúc này là tăng cường các hoạt động tuyên truyền trên các kênh thông tin, kết hợp với các hành động uy hiếp, trấn áp mạnh, trực tiếp như tỳ đè, đẩy ủi, cơ động thị uy sức mạnh…, làm thay đổi ý chí, quyết tâm đấu tranh của đối phương.

Để đối phó với thủ đoạn đấu tranh này, người chỉ huy đơn vị đấu tranh trên thực địa phải có thần thái, mệnh lệnh đấu tranh mạnh mẽ, rõ ràng, kiên quyết, thể hiện trong việc cơ động đẩy ủi, cắt mũi, cắt hướng dứt khoát, sẵn sàng đâm va để ngăn cản các hành động của NN. Hành động đấu tranh dứt khoát, rõ ràng truyền một thông điệp cho NN thấy rằng người chỉ huy đơn vị không hề bị lung lay bởi các luận điệu tuyên truyền của họ, đồng thời tạo niềm tin, chỗ dựa tinh thần cho bộ đội, thể hiện cho tập thể đơn vị thấy được sự quyết tâm và ý chí kiên định của người chỉ huy, lãnh đạo. Ngoài ra, mệnh lệnh của người chỉ huy lúc này phải ngắn gọn, rõ ràng, đanh thép… đây là biểu hiện rõ ràng nhất cho ý chí không run sợ, lung lay của người chỉ huy. Mệnh lệnh to, rõ của người chỉ huy một mặt đánh thẳng vào luận điệu tuyên truyền, xuyên tạc của NN, mặt khác động viên, khích lệ ý chí chiến đấu của tập thể cán bộ, chiến sĩ trong toàn đơn vị.

Tóm lại, đấu tranh chống “chiến tranh tâm lý” là một trong những nội dung quan trọng trong hoạt động đấu tranh trên thực địa, chống lại các hoạt động trái phép của NN trên các vùng biển, đảo nước ta hiện nay. Với đặc thù của hoạt động đấu tranh trên thực địa, đối tượng tác chiến là các lực lượng chấp pháp của NN, lực lượng này rất am hiểu đặc điểm tâm lý, tính cách, văn hóa, bản chất con người nước ta, rất giỏi nắm bắt diễn biến tâm lý của các lực lượng đấu tranh của ta trên thực địa, căn cứ vào những diễn biến tâm lý này để thay đổi các hình thức và thủ đoạn tuyên truyền, nhằm làm lung lay ý chí, sụt giảm sĩ khí đấu tranh của các lực lượng ta trên thực địa. Do đó, việc nghiên cứu, bổ sung các biện pháp đấu tranh nhằm nâng cao khả năng chống “chiến tranh tâm lý” của các lực lượng trực tiếp đấu tranh trên thực địa, dựa trên các đặc điểm, bản chất, mục đích, nội dung của “chiến tranh ba mặt trận” của NN càng trở nên quan trọng, giúp cho người chỉ huy, cơ quan tham mưu cũng như các lực lượng tham gia đấu tranh trên thực địa có sự chuẩn bị chu đáo, tổ chức xây dựng các biện pháp ứng phó phù hợp, không bị động bất ngờ trước các luận điệu tuyên truyền của NN.

Thiếu tá, ThS. LỮ ĐỨC THUẦN
Khoa Chiến thuật - Chiến dịch/Học viện Hải quân

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. “Chiến tranh ba mặt trận” của Trung Quốc trên Biển Đông, 2020, Bộ tham mưu Hải quân, Quân chủng Hải quân.

2. Đặng Bá Hải, “Sử dụng vùng Hải quân phối hợp với các lực lượng khác chống Nước Ngoài hạ đặt giàn khoan trên vùng biển Việt Nam”, 2019, Luận án tiến sĩ khoa học quân sự, Học viện Hải quân.